Omega direk, kesiti omega (Ω) harfini andıran ve orta yüzü boyunca sıralı delikleri bulunan galvanizli profilden yapılan trafik levhası direğidir; levha bu deliklere vidalanarak takılır. İlgi Trafik'te omega direkler 2 m, 2,5 m, 3 m, 3,5 m ve 4 m boylarda, 3 mm, 4 mm ve 5 mm kalınlıkta üretilir. Aşağıda boy ve kalınlık seçimini, levha montajını, direğin zemine sabitlenmesini ve bakımını anlatıyoruz.

Omega direk nedir, adını nereden alır?

Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik, trafik işaret levhasını "Sabit veya taşınabilir bir mesnet üzerine yerleştirilmiş ve üzerindeki sembol, renk ve yazı ile özel bir talimatın aktarılmasını sağlayan trafik tertibatıdır." diye tanımlar. KGM'nin işaretleme standartlarında ise düşey işaretleme, "Yol kaplaması dışına dikilen direk ve benzeri elemanlara monte edilen trafik işaret levhalarını kapsar." Omega direk, levhanın kalıcı olarak takıldığı bu direklerden biridir.

Profil, ortada öne çıkan bir yüzey ile iki yanındaki kanatlardan oluşur. Kesitten bakıldığında bu şekil omega harfine benzer; direk adını buradan alır. Orta yüzde direk boyunca sıralı delikler bulunur.

Levhalarımız omega direğe uygun vida delikli üretilir. Levha, direkteki delik hizalarından birine vidalanarak istenen yüksekliğe en yakın konumda bağlanır; ikinci bir levha veya ek panel de aynı direğe alt alta takılabilir.

Delikli galvanizli omega levha direği

Omega direk ölçüleri: boy ve kalınlık seçenekleri

Omega direklerimiz beş boy ve üç kalınlıkta, toplam 15 seçenekte üretilir. Tablodaki her seçenek kendi ürün sayfasına bağlıdır.

Boy3 mm4 mm5 mm
2 m2 m, 3 mm2 m, 4 mm2 m, 5 mm
2,5 m2,5 m, 3 mm2,5 m, 4 mm2,5 m, 5 mm
3 m3 m, 3 mm3 m, 4 mm3 m, 5 mm
3,5 m3,5 m, 3 mm3,5 m, 4 mm3,5 m, 5 mm
4 m4 m, 3 mm4 m, 4 mm4 m, 5 mm

KGM'nin Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1 belgesi levhanın montaj yüksekliğini, yola uzaklığını ve açısını belirler; direğin boyu, kalınlığı veya malzemesi için bir ölçü vermez. Profilin kesit genişliği ve delik aralığı projeniz için önemliyse bu ölçüleri sipariş öncesinde bizimle teyit edebilirsiniz.

Omega direk boyu nasıl seçilir?

Direk boyu, levhanın yerden ne kadar yukarıda olacağına göre seçilir. KGM standardına göre levhanın alt kenarı yerleşim yeri içinde yaya kaldırımından (kaldırım yoksa banketten) 2,20 m, yerleşim yeri dışında banketten 1,50 m yukarıda olmalıdır. Zemin üstünde kalan direk boyu bu yüksekliğe levhanın düşey boyu, varsa ek panel ve iki levha arasındaki boşluk eklenerek bulunur; direk gömülecekse gömme payı da eklenir. Örnek hesapları trafik levhası direk yüksekliği yazımızda bulabilirsiniz.

Omega direk boyunu seçmeden önce şu dört soruyu yanıtlayın:

  • Levha yerleşim yeri içinde mi, dışında mı?
  • Direkte kaç levha ve ek panel olacak?
  • Levhanın ebadı nedir? Ebat seçimini trafik levhası ölçüleri yazımızda anlattık.
  • Direk zemine gömülecek mi, gömülecekse ne kadarı zemin altında kalacak?

Hesapladığınız toplam boy iki seçenek arasında kalıyorsa uzun olanı seçip aradaki farkı gömme payına ekleyebilirsiniz.

Omega direk kalınlığı nasıl seçilir: 3 mm, 4 mm mi, 5 mm mi?

KGM standartları direk kalınlığı için bir değer belirlemez; seçim uygulamanın koşullarına göre yapılır. Aynı boydaki iki omega direkten kalın olanı daha sağlamdır. Aşağıdakiler KGM kuralı değil, seçim için pratik ölçütlerdir:

  • Direkteki levha sayısı ve ebadı: büyük ebatlı veya iki levhalı direk daha fazla yük taşır.
  • Direğin boyu ve zemin üstünde kalacak kısmın uzunluğu.
  • Montaj yeri: açık ve rüzgâr alan yerlerde levha daha fazla zorlanır.

Hangi kalınlığın uygun olduğundan emin değilseniz levha ebadını, levha sayısını ve montaj yerini bize iletin; seçimi birlikte yapalım.

Levha omega direğe nasıl monte edilir?

Levha, direğin deliklerine vidalanarak takılır. KGM'nin Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1 belgesinde direği doğrudan ilgilendiren kurallar şunlardır:

  1. Levha direkleri yatay düzlemle 90° açı yapmalı, sapmanın 1°'den büyük olmamasına özen gösterilmelidir.
  2. Bir direğe, üçgen levha her zaman üstte olacak şekilde en fazla iki trafik levhası ve varsa bunlara ait paneller takılır. Ek panel, ait olduğu levhanın hemen altına monte edilir.
  3. Üstteki levhanın altı ile alttaki levhanın üstü aynı cıvatayla bağlanmaz; standart bu montajın levhaların görünürlüğünü azalttığını belirtir.
  4. Aynı direkte farklı türde reflektif malzemeden yapılmış levhalar kullanılmaz.
  5. Levhada ve onu taşıyan direkte reklam, ticari mesaj veya trafik kontrolü için gerekli olmayan bir mesaj bulunmaz.

Levhanın montaj açısı, yola uzaklığı ve levhalar arası mesafe kurallarını direk yüksekliği yazımızda ayrıntılı anlattık.

Omega direk zemine nasıl sabitlenir?

Beton temelle kalıcı montaj

Uygulamada kalıcı montajda omega direğin alt bölümü zemine gömülür ve beton temelle sabitlenir. Bu bir KGM kuralı değildir: KGM standartları direğin zemine sabitlenme yöntemini, gömme derinliğini veya temel ölçüsünü belirlemez. Bu ölçüler zemine, direk boyuna ve direkteki levha yüküne göre sahada belirlenir.

Beton sertleşene kadar direğin düşey durması sağlanmalıdır; direk eğik kalırsa yukarıdaki 1°'lik sapma sınırı aşılabilir. Gömme payını boy seçiminde baştan hesaba katın.

Yol çalışmasında geçici montaj

KGM'nin Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarda Trafik İşaretleme Standartları belgesine göre üzerinden gece geçmeyecek kısa süreli çalışmalarda levhalar portatif direklere monte edilebilir. Üzerinden gece geçen uzun süreli çalışmalarda ise levhanın yola uzaklığı ve yüksekliği için aynı belgedeki montaj kuralları uygulanır.

Galvaniz kaplama ne işe yarar?

Galvaniz, metal yüzeyin çinkoyla kaplanmasıdır ve malzemeyi paslanmaya karşı korur. Omega direklerimiz galvanizlidir; levhalarımız da galvaniz sacdan, 1,5 mm ve 2 mm kalınlık seçenekleriyle üretilir. Levha malzemesini trafik levhası hangi malzemeden yapılır yazımızda ayrıntılı anlattık.

Kaplamanın korunması için direği sahada kesmek, yeni delik açmak veya kaynak yapmak yerine doğru boyu baştan seçmek ve direğin mevcut deliklerini kullanmak iyi olur. Kaplaması çizilen veya kesilen bölgeler paslanmaya karşı daha az korunur.

Omega direk ve levha bakımında nelere bakılır?

KGM standardı levhaların temiz ve iyi bir durumda tutulmasını ister. Levhaların yansıtma güçleri gündüz ve gece periyodik olarak ölçülmeli; ölçümde satıcı firmanın verdiği değerlerin altında kalan levhalar ile amaca hizmet edemeyecek kadar hasarlı (çizik, çatlak, delik vb.) levhalar yenileriyle değiştirilmelidir.

Levhayı kontrol ederken direğe de bakmak iyi olur: direk dik duruyor mu, bağlantı vidaları sıkı mı, temel çevresinde oyulma veya çatlak var mı? Levha yenilenirken sağlam bir omega direk yerinde kalabilir; yeni levha mevcut deliklere bağlanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Omega direk kaç metre olur?

Omega direklerimiz 2 m, 2,5 m, 3 m, 3,5 m ve 4 m boylarda üretilir. Doğru boy, levhanın montaj yüksekliğinden hesaplanır: yerleşim yeri içinde 2,20 m, yerleşim yeri dışında 1,50 m. Bu yüksekliğe levhanın düşey boyu, varsa ek panel ve direk gömülecekse gömme payı eklenir; iki boy arasında kalırsanız uzun olanı seçip farkı gömme payına ekleyebilirsiniz.

Omega direk kalınlığı kaç mm olmalı?

Omega direklerimiz 3 mm, 4 mm ve 5 mm kalınlıkta üretilir. KGM'nin işaretleme standartları direk kalınlığı için bir değer belirlemez. Aynı boyda kalın direk daha sağlamdır; büyük ebatlı veya iki levhalı direklerde, uzun direklerde ve açık, rüzgâr alan yerlerde kalın seçenekleri değerlendirin. Kararsız kalırsanız levha ebadını ve montaj yerini bize iletebilirsiniz.

Site veya fabrika içinde omega direk kullanılabilir mi?

Evet. KGM'nin montaj kuralları kamu yolları içindir; site, fabrika ve otopark gibi özel alanlarda da levhayı aynı yükseklik ve açıyla monte etmek iyi uygulamadır. Kamu yolunda ise Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesi geçerlidir. Maddeye göre trafik işaretlerinin temin ve tesisine "yolun yapım ve bakımından sorumlu olan kuruluşlar görevli ve yetkilidir"; maddede sayılan geçici durumlar dışında "hiçbir kuruluş veya kişi, kendiliğinden herhangi bir yere trafik işareti koyamaz."

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1; Karayolları Genel Müdürlüğü, Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarda Trafik İşaretleme Standartları (2023); Karayolları Genel Müdürlüğü, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik

Omega direkleri ve diğer levha direklerini üretimden doğrudan Trafik Levha Direk ve Ayakları sayfamızda bulabilirsiniz.