Şerit Düzenleme ve Elektronik Denetleme (Radar) Bilgi Levhaları

Elektronik denetleme levhası (B-61), konulduğu yol kesiminde kamera gibi elektronik cihazlarla trafik denetimi yapıldığını ve cezai işlem uygulanabileceğini bildiren bir bilgi işaretidir; halk arasında radar levhası denir. Şerit düzenleme levhaları (B-50 ve B-51) ise ilave şeritlerin başladığı ve bittiği yeri ve şeritlerin yönlere dağılımını gösterir. İki seri de B grubundadır; grubun tamamını bilgi işaretleri ve anlamları yazımızda bulabilirsiniz.

Elektronik denetleme (radar) levhası ne anlama gelir?

KGM'nin Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1'e (Standartlar-1) göre elektronik denetleme levhası (B-61a), "konulduğu kesimde elektronik cihazlarla (kamera vb.) trafik ışığı ihlali, trafiğe yasaklanmış alan, banket ve şerit ihlali, vb. kontrollerin yapılmakta olduğunu ve cezai işlem uygulanabileceğini bildirir." Standarda göre bu levhalar araçlarla denetim yapılan kesimlerde kullanılmamalıdır.

Standartta B-61 serisi yedi levhadır: ilk üçü kamera sembollü levha, son dördü taşıt cinslerine göre hız sınırlarını gösteren hız denetimi levhasıdır.

Standarttaki B-61b ve B-61c örneklerinde levha metni "Elektronik Denetleme Sistemi"dir. Sitemizdeki yazılı kare elektronik denetleme levhası ve yazılı dikdörtgen elektronik denetleme levhası ürünlerinde ise "Trafik Elektronik Denetleme" ifadesi kullanılmıştır.

Kırmızı ışık kamerası ile hız kamerası için aynı levha mı kullanılır?

Hayır. Standartlar-1 hız levhaları (B-61d–g) için şu notu düşer: "Bu işaret levhaları trafik ışığı ihlali, trafiğe yasaklanmış alan, banket ve şerit ihlali, vb. kontrollerin yapılmakta olduğu kesimlerde kullanılmamalıdır." Standart bu kontrolleri kamera sembollü B-61a levhasının tanımında sayar.

Hız koridoru (ortalama hız tespiti) levhaları nasıl düzenlenir?

Kamuoyunda hız koridoru olarak da anılan ortalama hız tespiti B-61e ve B-61g levhalarıyla işaretlenir. Standartlar-1'e göre B-61d, e, f ve g levhaları, konuldukları kesimlerde "Elektronik Denetleme Sistemleri" ile "anlık veya ortalama hız ihlali tespitlerinin yapıldığını ve cezai işlem uygulanabileceğini bildirir."

• Hız değerleri: Sistemin uygulanacağı yoldaki hız sınırlarına göre uygun levha seçilir. Yerleşim yeri içinde UKOME veya İl Trafik Komisyonu tarafından alınmış bir hız artırım kararı dikkate alınmalıdır.
• Mesafe: B-61e ve B-61g üzerindeki mesafe, tespit için kurulan ilk ve son kamera arasındaki mesafedir ve levhaya net olarak yazılır (standarttaki örnek: 1.520 m).
• Yol türü: Bölünmüş yollarda B-61d ve B-61e, iki yönlü yollarda B-61f ve B-61g kullanılır.
• Zemin rengi: KGM'nin bakım ağındaki yollarda mavi zeminli, imar yollarında beyaz zeminli levhalar kullanılır.
• Sistemin sonu: Sistemin son bulduğu noktaya, yasal hız sınırına göre azami hız sınırı levhası (TT-29) konur. Bu levhaları hız sınırı levhaları yazımızda anlattık.

Ara mesafe levhası kaç km'de bir konur?

Ortalama hız tespitinde iki kamera grubu arasına, mesafeye göre ara mesafe levhası (B-61g) eklenir:

Şerit düzenleme levhaları ne anlatır?

Standartlar-1, şerit düzenleme levhalarını iki seri olarak verir. B-50 serisi "ilave şeritlerin (tırmanma şeritlerinin) başlangıç ve bitimlerini bildirir." Bu levhalar ilave şeridin başlangıç veya bitiminden, standarttaki levha konum tablosunda belirtilen mesafeler kadar önce, mesafeyi gösteren ilave panelle birlikte kullanılır. Levhaların konum mesafelerini levha yerleştirme mesafesi yazımızda bulabilirsiniz. Standart bu levhaları otoyolla sınırlamaz; örnek çizimleri tırmanma şeritleri üzerinedir.

B-51 serisi ise "seyir yönündeki ve karşı yönden gelen trafiğe tahsis edilen şerit veya şeritlerin bildirilmesi amacıyla kullanılır." İlave şeridin normal genişliğine ulaştığı kesimde, ilave şeridin uzunluğunu gösteren süreklilik paneliyle birlikte konur. Bu levhalar, işaretleme mühendisinin belirleyeceği aralıklarla tekrar edilebilir.

B-50 serisi: şerit sayısı artıyor mu, azalıyor mu?

B-50 levhalarında aşağı bakan oklar karşı yönden gelen şeritleri, yukarı bakan oklar seyir yönündeki şeritleri gösterir. Ayrılan ok şerit sayısının arttığını, birleşen ok azaldığını anlatır.

Tek şeritten çift şeride geçişe B-50a şerit düzenleme levhası, çift şeritten tek şeride dönüşe B-50b şerit düzenleme levhası örnektir.

B-51 serisi: hangi şerit hangi yöne ait?

B-51 levhalarında oklar birleşmez ya da ayrılmaz; levha yalnız şeritlerin yönlere dağılımını gösterir.

Tırmanma şeridi levhalarla nasıl işaretlenir?

Standartlar-1'deki tırmanma şeridi çiziminde (iki yönlü yolda 2 şeritten 3 şeride ve tekrar 2 şeride geçiş) seyir yönündeki levhaların sırası şöyledir:

1. İlave şeridin başlangıcından önce, altında mesafe paneli olan B-50a.
2. İlave şeridin başladığı yerde panelsiz B-50a.
3. İlave şerit normal genişliğine ulaştığında, altında şerit uzunluğunu gösteren panel olan B-51a.
4. İlave şeridin bitiminden önce, altında mesafe paneli olan B-50b.

Şerit düzenleme levhasına kamyon yasağı veya hız sınırı eklenebilir mi?

Evet. Standartlar-1'e göre şerit düzenleme levhaları üzerinde "gösterilen şeridi kullanması yasaklanan taşıtlar (ör: kamyon), genişliği (ör: 2.30 m) verilenden fazla olan taşıtların girmesinin yasaklandığı şeritler ile şeritler üzerinde uygulanacak azami hız sınırlamaları belirtilebilir. Ayrıca, bu işaret levhaları üzerinde, mecburi asgari hız sınırları da gösterilebilir." Oklar üzerine eklenen bu işaretler, orijinal tasarım ve renklerde olmak koşuluyla küçük ebatlarda olabilir.

Standart bu eklemeli levhalara ayrı kod vermez; aşağıdaki ürünlerde levha, temel levhanın koduyla anılır. Kamyon yasağı eklenmiş B-50f levhası en soldaki şeridi kamyonlara kapatır; genişlik sınırı eklenmiş B-51a levhası ise orta şeride 2,30 m'den geniş taşıtların girmesini yasaklar.

Standarttaki mecburi asgari hız çiziminde üç levha kullanılır: ilave şeritten önce asgari hızı gösteren B-50a, B-50c veya B-50f; şerit normal genişliğe ulaşınca B-51 serisinden bir levha; bitişten önce hız rakamlarının üzeri kırmızı çizgiyle çizilmiş B-50b, B-50d veya B-50g. Asgari hız gösteren B-50a levhası ile asgari hız sonu gösteren B-50b levhası bu düzene örnektir.

Yol çalışmasında sarı zeminli şerit levhaları

Standartlar-1, şerit düzenleme levhaları için şunu ekler: "Yapım, bakım ve onarım sahalarında kullanılabilecek bu levhalar, sarı zemin rengi üzerinde siyah oklardan oluşur." Yapım bakım onarım (YB) grubunda şerit düzenleme levhaları YB-4, YB-5 ve YB-6, şerit aktarımı levhaları YB-7 kodlarını taşır. YB-4a şerit düzenleme levhası, YB-6a gidişli gelişli yol levhası ve YB-7a sola şerit aktarım levhası bu gruptandır.

Kavşak öncesi şerit seçimi levhası (B-4) ne zaman kullanılır?

Şerit kullanımıyla ilgili bir başka bilgi levhası da kavşak öncesi şerit seçimi levhasıdır (B-4). Standartlar-1'e göre bu levha, "aynı yönde birden fazla şerit bulunan yollarda yatay işaretleme ile getirilen şerit disiplini takviye amacıyla kavşak yaklaşımında şerit seçiminin yapılabilmesi amacıyla kullanılabilir." Levhada çıkış şeritlerinin sayısı ve yönü şematik olarak belirtilir.

Standarda göre bu levha üçten fazla şerit olan kavşaklarda kullanılmaz; o kavşaklarda gerekli şartlar varsa kaplama üstü yön levhaları kullanılır. Üç şeritli yaklaşımlar için üç şeritli şerit seçimi levhası da bulunur.

Sıkça Sorulan Sorular

Radar levhası kameraya göre nereye konur?

Standartlar-1'deki bölünmüş yol ve iki yönlü yol EDS işaretleme çizimlerinde hız denetimi levhası kameradan önce yer alır. Levha ile kamera arasındaki uzaklık çizimde "L" harfiyle bir aralık olarak gösterilir, ancak birimi belirtilmez. Bu kesimde yol yüzeyine "EDS" yazısı ve enine çizgiler de işlenir. Çizimdeki nota göre "EDS çizgileri soğuk yol çizgi boyası ile çizilecektir."

Şerit düzenleme levhası ile şerit seçimi levhası arasındaki fark nedir?

Şerit düzenleme levhaları (B-50 ve B-51), ilave şeritlerin başlangıç ve bitimini, şeritlerin seyir yönü ile karşı yön arasındaki dağılımını bildirir. Kavşak öncesi şerit seçimi levhası (B-4) ise kavşağa yaklaşırken hangi şeridin hangi yöne gittiğini gösterir ve sürücünün uygun şeride girmesi gereken noktaya konur.

Elektronik denetleme levhasını kim koyar?

Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesine göre "Trafik işaretlerinin bakım - onarım ve işletilmeleri dahil temin ve tesisine, yolun yapım ve bakımından sorumlu olan kuruluşlar görevli ve yetkilidir." Bu nedenle kamu yolundaki levha talebi, yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşa iletilir.

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1; Karayolları Genel Müdürlüğü, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik

Elektronik denetleme ve şerit düzenleme levhalarını üretimden doğrudan Bilgi İşaretleri Levhaları sayfamızda bulabilirsiniz.