Trafik Levhası Nasıl Monte Edilir?

Trafik levhası montajı üç işten oluşur: direk yatay düzleme dik olarak dikilir, levha direğe cıvata ve somunla ya da kelepçeyle bağlanır, ardından levha KGM standardındaki yükseklikte ve 3°–5° açıyla yerleştirilir. Aşağıda gerekli parçaları, montaj sırasını, açının nasıl ayarlandığını ve aynı direğe iki levha takarken sık yapılan hataları bulabilirsiniz.

Trafik levhası montajı için hangi parçalar ve aparatlar gerekir?

Bir levhayı kalıcı olarak yerine takmak için üç parça gerekir: levhayı taşıyan direk, levhayı direğe tutturan bağlantı elemanı ve direğe uygun delikli levha. Trafik levhalarımız galvaniz sacdan, omega direğe uygun vida delikli üretilir.

KGM'nin işaretleme standartları levhanın nereye, hangi yükseklikte ve hangi açıyla konacağını belirler; vida çapı, cıvata sınıfı, sıkma torku veya kelepçe ölçüsü için bir değer vermez. Bu yüzden levha montaj aparatı, levhanın deliklerine ve direğin ölçüsüne göre seçilir.

Parça	Görevi	Seçerken bakılacak bilgi
Omega direk	Levhayı taşır; orta yüzünde boyunca sıralı delikler vardır	Boy (2–4 m) ve kalınlık (3, 4 veya 5 mm)
Somun ve vida (cıvata)	Levhayı direğin deliklerine bağlar	Levhanın ve direğin deliklerine uyumu, paketteki adet
U bolt kelepçe	Boru biçimli taşıyıcıyı sararak sabitler	Kelepçenin direğin dış çapına uyumu
Levha	Mesajı taşır	Galvaniz sac kalınlığı (1,5 mm veya 2 mm), normal veya yüksek performans reflektif

Omega direk

Omega direk, orta yüzü boyunca sıralı delikleri bulunan galvanizli bir profildir. Levha, istenen yüksekliğe en yakın delik hizasına cıvatayla bağlanır. Omega direklerimiz 2 metre, 2,5 metre, 3 metre, 3,5 metre ve 4 metre boylarda, 3, 4 ve 5 mm kalınlıkta üretilir; boy ve kalınlık seçimini omega direk nedir yazımızda anlattık.

Somun ve vida (cıvata)

Levha omega direğe cıvata ve somunla bağlanır. Trafik levhası somun ve vida ürünümüz, ürün adında belirtildiği gibi 20 adet olarak satılır. Ölçünün levhanızın ve direğinizin deliklerine uyduğundan emin değilseniz sipariş öncesinde bize sorabilirsiniz.

Aynı direkte iki levha varsa her levhayı kendi cıvatalarıyla bağlayın. KGM standardına göre cıvatadan tasarruf sağlamak için üstteki levhanın altı ile alttaki levhanın üstünün aynı cıvatayla monte edilmesi levhaların görünürlüğünü azaltır; bu şekildeki montajlardan kaçınılmalıdır.

U bolt kelepçe (levha kelepçesi)

U bolt kelepçe, iki ucu dişli ve somunlu, U biçimli galvanizli bir saplamadır. Delikli profil yerine boru biçimli bir taşıyıcıya bağlantı gerektiğinde kullanılabilir. Kelepçe ölçüsü için KGM belgelerinde bir değer yoktur; kelepçenin direğinizin dış çapına uyduğunu ürün sayfasından veya sipariş öncesinde bizden teyit edin.

Trafik levhası nasıl takılır? Adım adım montaj

Aşağıdaki sıra KGM'nin Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1 belgesindeki montaj kurallarına göre hazırlanmıştır.

Yeri ve yüksekliği belirleyin. Standart levhalar genel olarak yolun sağına konur. Levha, yerleşim birimleri içinde yaya kaldırımından (kaldırım yoksa banketten) 2,20 m, yerleşim birimleri dışında banketten 1,50 m yükseklikte monte edilir. Yerleşim birimleri dışında levhanın banket dış kenarına yatay uzaklığı ise genel olarak 1,50 m, zorunlu durumlarda 1,00 m'dir; bu 1,00 m bir yükseklik değildir. Direk boyu hesabını trafik levhası direk yüksekliği yazımızda anlattık.
Direği dik dikin. Levha direkleri yatay düzlemle 90° açı yapmalı, sapmaların 1°'den büyük olmamasına özen gösterilmelidir. Direği sabitlemeden önce düşey durduğunu su terazisiyle kontrol edin.
Levhayı direğe bağlayın. Omega direkte levhadaki vida delikleri direkteki deliklerle hizalanır, cıvata takılır ve somun sıkılır. Kelepçeli bağlantıda kelepçe, somunları sıkılarak sabitlenir.
Levhaya 3°–5° açı verin. Standart, reflektif malzemenin yansıyarak sürücünün gözünü kamaştırmasının önüne geçmek amacıyla levhanın 3° ile 5° arasında değişen bir açıyla yerleştirilmesini ister. Bu açı genel olarak 3° olmalıdır.
Son kontrolü yapın. Yüksekliği yeniden ölçün. Aynı direkte birden fazla levha veya panel varsa yükseklik alttaki levhadan veya panelden ölçülür. Bağlantıların sıkı olduğunu ve levhanın direk üzerinde dönmediğini kontrol edin.

Montaj açısı nasıl ayarlanır?

Standarttaki şekilde levha, yol eksenine dik çizgiden 3°–5° döndürülmüş olarak gösterilir. Büyük ebatlı bilgi levhalarında bu açının tayini için belgede S (cm) = B (m) × (5~8) formülü verilir. Şekle göre B levhanın metre cinsinden genişliği, S ise levhanın bir ucunun dik çizgiden santimetre cinsinden ayrılma payıdır.

Örnek hesap (KGM belgesinde yer almaz, yalnız formülün kullanımını gösterir): 2 m genişliğindeki bir bilgi levhasında S = 2 × 5 = 10 cm ile S = 2 × 8 = 16 cm arasında çıkar; yani levhanın ucu dik çizgiden 10–16 cm ayrılacak şekilde döndürülür.

Trafik levhası montajında sık yapılan hatalar

Aşağıdaki hataların her biri KGM'nin Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1 belgesindeki bir kurala aykırıdır.

Hata	KGM standardı ne diyor?
Direği eğik bırakmak	Direk yatay düzlemle 90° açı yapmalı; sapmaların 1°'den büyük olmamasına özen gösterilmelidir.
Levhaya açı vermemek	Levha 3°–5° arasında değişen bir açıyla yerleştirilir; açı genel olarak 3° olmalıdır.
İki levhayı ortak cıvatayla bağlamak	Üstteki levhanın altı ile alttaki levhanın üstünün aynı cıvatayla monte edilmesi görünürlüğü azaltır; bu montajdan kaçınılmalıdır.
Bir direğe ikiden fazla levha takmak	Aynı direkte en fazla iki trafik levhası ve varsa bunlarla ilgili paneller kullanılmalıdır.
Levhaları yanlış sırayla takmak	Üçgen levha her zaman üstte olur. Aynı sınıftaki iki levhada ilk gelen tehlikeye ait levha üste yerleştirilir.
Ek paneli levhadan uzağa takmak	İlave panel, doğrudan ait olduğu levhanın hemen altına monte edilir.
Kontrol kesim levhasını levhaya bitişik takmak	Kontrol kesim levhasının, işaret levhasının paneli gibi algılanmaması için iki levha arasında boşluk bırakılmalıdır.
Farklı reflektif türlerini karıştırmak	Aynı yol kesiminde ve özellikle aynı direkte değişik türden yansıtıcı malzemeden imal edilmiş levhalar kullanılmamalıdır.
Direğe reklam veya ilan asmak	Hiçbir trafik kontrol cihazında ya da bu cihazın desteği üzerinde reklam, ticari mesaj veya trafik kontrolü için gerekli olmayan bir mesaj bulunmamalıdır.
Yüksekliği yanlış yerden ölçmek	Yükseklik alttaki levhanın alt kenarından, levhanın altında panel varsa en alttaki panelden ölçülür.

Konsolda, yol çalışmasında ve özel alanda montaj

Konsolla uzatma

Yerleşim alanlarında levhalar mümkünse yaya kaldırımının dışına konur. Standarda göre levha alternatif olarak yol kenarındaki bir yapıya veya bir direğe yerleştirilip bir konsolla yaya kaldırımının üzerine uzatılabilir. Konsolla taşıt yolu üzerine uzatılan levhalar kaplama kotundan en az 5,50 m yükseklikte olmalıdır.

Yol çalışmasında geçici montaj

KGM'nin Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarda Trafik İşaretleme Standartları belgesine göre işaretler, üzerinden gece geçmeyecek kısa süreli çalışmalarda portatif direkler üzerine monte edilebilir. Uzun süreli çalışmalarda aynı belgedeki yükseklik ve yola uzaklık kuralları uygulanır.

Site, otopark ve fabrika içinde

Kamu yollarında Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesi uygulanır; maddede sayılan kuruluşlar ve durumlar dışında "hiçbir kuruluş veya kişi, kendiliğinden herhangi bir yere trafik işareti koyamaz." KGM'nin montaj kuralları kamu yolları içindir. Site, otopark ve fabrika gibi özel alanlarda da levhayı aynı yükseklik, açı ve bağlantı kurallarıyla monte etmek iyi uygulamadır. Konuyu özel alanlara trafik levhası koymak yazımızda ele aldık.

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik levhası direğe neyle bağlanır?

Omega direkte levha, direğin deliklerine cıvata ve somunla bağlanır; levhalarımız omega direğe uygun vida delikli üretilir. Boru biçimli taşıyıcılarda bağlantı U bolt gibi bir kelepçeyle yapılabilir. Aynı direkte iki levha varsa her levha kendi cıvatalarıyla bağlanır; KGM standardı, üstteki levhanın altı ile alttaki levhanın üstünün ortak cıvatayla monte edilmesinden kaçınılmasını ister.

Levha montajında vida ve kelepçe ölçüsü ne olmalı?

KGM'nin işaretleme standartları vida çapı, cıvata sınıfı, sıkma torku veya kelepçe ölçüsü için bir değer vermez. Belgeler levhanın yüksekliğini, açısını, direğin dikliğini ve direk üzerindeki levha sırasını düzenler. Bağlantı elemanını levhanın deliklerine ve direğin ölçüsüne göre seçin; ürünlerimizin uyumundan emin değilseniz levha ve direk bilgisini sipariş öncesinde bize iletin.

Trafik levhası kaç derece açıyla monte edilir?

Direk yatay düzlemle 90° açı yapacak şekilde dikilir; sapmanın 1°'den büyük olmamasına özen gösterilir. Levha ise reflektif malzemenin yansıyarak sürücünün gözünü kamaştırmasını önlemek amacıyla 3° ile 5° arasında bir açıyla yerleştirilir; bu açı genel olarak 3°'tür. Büyük ebatlı bilgi levhalarında açının tayini için standarttaki S (cm) = B (m) × (5~8) formülünden yararlanılır.

Bir direğe kaç levha takılabilir?

KGM standardına göre bir direğe, üçgen levha her zaman üstte olacak şekilde en fazla iki trafik levhası ve varsa bunlarla ilgili paneller takılır. Aynı sınıftan iki levha varsa ilk gelen tehlikeye ait levha üste konur. Ek panel ait olduğu levhanın hemen altına monte edilir; montaj yüksekliği en alttaki levhanın veya panelin alt kenarından ölçülür.

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1; Karayolları Genel Müdürlüğü, Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarda Trafik İşaretleme Standartları (2023); Karayolları Genel Müdürlüğü, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik

Omega direkleri ve diğer levha direklerini üretimden doğrudan Trafik Levha Direk ve Ayakları sayfamızda bulabilirsiniz.