Çıkmaz Yol Levhası ve Girişi Olmayan Yol Kavşağı Bilgi Levhaları

Çıkmaz yol levhası (KGM kodu B-17), girdiğiniz yolun ileride çıkışı olmadığını bildiren mavi zeminli kare bir bilgi levhasıdır ve çıkışı olmayan yolların girişlerinde kullanılır. Girişi olmayan yol kavşağı levhaları (B-2a, B-2b, B-2c, B-2d) aynı bilgiyi kavşağa yaklaşırken verir: kavşağın hangi kolunun çıkmaz olduğunu gösterir. Bu levhaların hiçbiri girişi yasaklamaz; taşıt girişini yasaklayan, kırmızı yuvarlak TT-4 levhasıdır.

Çıkmaz yol levhası ne anlama gelir?

Karayolları Genel Müdürlüğünün Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1 belgesi (bundan sonra Standartlar-1) bu levhayı "(B-17) İleri Çıkmaz Yol" adıyla tanımlar: "Bu işaret levhası, ileride çıkmaz yol olduğunu bildirir ve çıkışı olmayan yolların girişlerinde kullanılır."

Levhada mavi zemin üzerinde beyaz, dikey bir yol çizgisi vardır; çizginin üst ucu kırmızı yatay bir çubukla kapatılmıştır. Sitemizdeki ileri çıkmaz yol levhası (B-17) bu çizime göre üretilir.

B-17, KGM sınıflandırmasında bilgi işaretleri (B grubu) içindedir. Bir yasak ya da mecburiyet koymaz; sürücüye yolun durumunu bildirir. B grubundaki diğer levhaları bilgi işaretleri ve anlamları yazımızda topluca bulabilirsiniz.

Girişi olmayan yol kavşağı levhası nedir?

Standartlar-1, B-2a, B-2b, B-2c ve B-2d levhalarını "Çıkışı Olamayan Yol Kavşaklarının İşaretlenmesi" başlığı altında verir. Piyasada ve sitemizde bu levhalar "girişi olmayan yol kavşağı levhası" adıyla bilinir. Belgedeki açıklama şöyledir: "Bu işaret levhaları, sürücülerin kavşaklara yaklaşırken çıkışı olmayan yollara dönerek trafik güvenliğini tehlikeye atmamaları amacıyla kavşak yaklaşımlarında kullanılabilir."

Fark şudur: B-17 çıkmaz yolun kendi girişine konur, B-2 levhaları ise kavşaktan önce, yaklaşım kesimine konur ve kavşağın krokisini gösterir. Standart B-17 için "kullanılır", B-2 için "kullanılabilir" ifadesini seçmiştir.

B-2a, B-2b, B-2c ve B-2d arasındaki fark

Dört levhada da zemin mavi, yollar beyaz çizilir; çıkmaz olan kolun ucu kırmızı çubukla kapatılır. Aralarındaki fark kavşağın biçimidir. Aşağıdaki tanımlar Standartlar-1'deki çizimlere dayanır.

Girişi olmayan yol levhası (B-2a), ana yoldan çapraz açıyla ayrılan bir yolun çıkmaz olduğunu gösterir.

Girişi olmayan yol kavşağı levhası (B-2b) ise sağa dik açıyla ayrılan yolun çıkmaz olduğunu bildirir.

B-2c girişi olmayan yol kavşağı levhası dört kollu bir kavşağı gösterir; kavşağı geçtikten sonra ileri devam eden yol çıkmazdır. Sağa ve sola dönen kollar açıktır.

B-2d girişi olmayan yol kavşağı levhası bir T kavşağı gösterir; sağ kol kırmızı çubukla kapatılmıştır, sol kol açıktır. Standartlar-1'deki çizimde B-2d, diğer üçünden farklı olarak yatay dikdörtgen biçimindedir.

Çıkmaz yol levhası ile girilmez (TT-4) levhası arasındaki fark

"Girişi olmayan yol" ifadesi iki farklı levhada geçtiği için sık karıştırılır. Mavi kare B-2 levhaları bir kolun çıkmaz olduğunu bildirir. Kırmızı yuvarlak TT-4 "Girişi Olmayan Yol" levhası ise bir yasaklama levhasıdır. Standartlar-1'e göre TT-4 "her türlü taşıt girişinin yasak olduğu yolların girişlerinde kullanılır ve normal olarak işaretin konulduğu yolun karşı yönden tek yönlü trafiğe ayrılmış olduğunu belirtir."

Kısacası B-17 ve B-2 giriş yasağı koymaz, yalnızca çıkışı olmayan yolu bildirir; TT-4 bulunan yola ise taşıtla girilmez. TT-4 ve taşıt giremez serisinin tamamını girilmez ve taşıt giremez levhaları yazımızda anlattık.

Yol çalışmasında sarı zeminli çıkmaz yol levhası

KGM'nin Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarda Trafik İşaretleme Standartları (2023) belgesine göre çalışma alanlarında kullanılan standart trafik işaret levhaları, "ebat, şekil ve renkleri değiştirilmeksizin, sarı zemin renkli dörtgen levhalar içerisinde kullanılmalıdır." Aynı belge bu levhaların ASTM D-4956 standardındaki tip-3, tip-4, tip-8 veya tip-11 yüksek yansıtma özellikli malzemelerden imal edilmesini ister.

Bir yol çalışması nedeniyle geçici olarak çıkmaz hâle gelen kesimler için sitemizde, mavi B-17'nin değiştirilmeden sarı zeminli dörtgen içine alındığı yol bakım ileri çıkmaz yol levhası da bulunur. Çalışma alanında kullanılacaksa bu levhanın yansıtıcı malzemesi de yukarıdaki tiplerden seçilmelidir.

Çıkmaz yol levhası hangi ölçüde ve nasıl konur?

Standartlar-1'deki Tablo 9, kare levhalar için dört sütunda ebat verir. İşaretleme 2. sütundaki normal ebatla yapılır; diğer sütunlar belgede sayılan durumlarla sınırlıdır.

Standartlar-1'deki çizimde yatay dikdörtgen olan B-2d için tablonun dikdörtgen satırı esas alınır. Ebat seçimini diğer levha şekilleriyle birlikte trafik levhası ölçüleri yazımızda ayrıntılı ele aldık.

Montaj yüksekliği de Standartlar-1'de bellidir: standart levhalar genel olarak yolun sağına, yerleşim yeri içinde yaya kaldırımından (kaldırım yoksa banketten) 2,20 m, yerleşim yeri dışında banketten 1,50 m yükseklikte monte edilir. Aynı direkte birden fazla levha ya da ilave panel varsa yükseklik alttaki levhadan veya panelden ölçülür. Belge ayrıca bütün levhaların reflektif olmasını ya da aydınlatılmasını ister.

İlgi Trafik olarak B-17 ve B-2 levhalarını Ankara'daki atölyemizde 1,5 mm veya 2 mm galvaniz sac üzerine, normal performans (NP) ya da yüksek performans (YP) reflektif kaplamayla üretiyoruz. Levhalar omega direğe uygun vida delikli hazırlanır; ölçü seçenekleri her ürün sayfasında yer alır.

Site ve özel alanlarda çıkmaz yol levhası kullanılabilir mi?

Kamu yollarında levha koyma yetkisi bellidir. Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesine göre "Trafik işaretlerinin bakım - onarım ve işletilmeleri dahil temin ve tesisine, yolun yapım ve bakımından sorumlu olan kuruluşlar görevli ve yetkilidir." Aynı maddenin son cümlesi şöyledir: "Bunun dışında hiçbir kuruluş veya kişi, kendiliğinden herhangi bir yere trafik işareti koyamaz." Kamu yolundaki bir çıkmaz sokak için levha ihtiyacını o yolun bakımından sorumlu kuruluşa iletebilirsiniz.

Bu madde kamu yolları içindir. Site, kampüs, fabrika ya da otopark gibi özel alanların iç yollarında KGM standardını kesin bir zorunluluk gibi okumamak gerekir; yine de aynı KGM çizimini, ölçüsünü ve montaj yüksekliğini kullanmak iyi uygulamadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Çıkmaz yol levhası ne anlama gelir?

Çıkmaz yol levhası (B-17), Standartlar-1'e göre ileride çıkmaz yol olduğunu bildirir ve çıkışı olmayan yolların girişlerinde kullanılır. Mavi kare zemin üzerinde beyaz bir yol çizgisi ve bu çizginin ucunu kapatan kırmızı çubuktan oluşur. Bir bilgi levhasıdır; yola girmeyi yasaklamaz, yalnızca yolun bir yere çıkmadığını önceden haber verir.

Çıkmaz yol levhası ile girilmez levhası aynı şey mi?

Hayır. Çıkmaz yol levhası mavi kare bir bilgi levhasıdır ve yolun çıkışı olmadığını bildirir. Girilmez levhası olarak bilinen TT-4 "Girişi Olmayan Yol" ise kırmızı daire içinde beyaz bantlı bir yasaklama levhasıdır; her türlü taşıt girişinin yasak olduğu yolların girişlerine konur. Çıkmaz yola girilebilir, TT-4 bulunan yola taşıtla girilmez.

B-2a, B-2b, B-2c ve B-2d levhalarının farkı nedir?

Dördü de kavşağa yaklaşırken çıkışı olmayan kolu gösteren bilgi levhasıdır; fark kavşağın biçimindedir. B-2a sağa çapraz ayrılan yolu, B-2b sağa dik ayrılan yolu, B-2c dört kollu kavşakta ileri devam eden yolu, B-2d ise T kavşağın sağ kolunu çıkmaz olarak gösterir. Çıkmaz olan kolun ucu her levhada kırmızı çubukla kapatılır.

Çıkmaz yol levhası kaç cm olmalı?

Standartlar-1'deki Tablo 9'a göre kare levhaların normal ebadı 600 mm'dir (60 cm). Şehir içindeki dar cadde ve sokaklarda 450 mm; otoyollarda, meskûn mahal dışındaki çok şeritli bölünmüş yollarda ve yıllık ortalama günlük trafiği 2500'ün üzerinde olan meskûn mahal dışı yollarda 600–900 mm kullanılır. 1200 mm yalnız özel önlem gerektiren tehlikeli kesimler içindir. Site içi yollarda da bu tabloyla uyumlu bir ölçü seçmek iyi uygulamadır.

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1; Karayolları Genel Müdürlüğü, Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarda Trafik İşaretleme Standartları (2023); Karayolları Genel Müdürlüğü, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik

Çıkmaz yol ve girişi olmayan yol kavşağı levhalarını üretimden doğrudan Bilgi İşaretleri Levhaları sayfamızda bulabilirsiniz.