Kapalı Otopark Levhaları: Yükseklik, LPG'li Araç ve Hız Uyarıları

Kapalı otopark levhası olarak girişte başlıca üç uyarı kullanılır: giriş yüksekliğini gösteren yükseklik sınırı levhası, LPG'li araç uyarısı ve otopark içi hız levhası. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, LPG ve CNG yakıt sistemli araçların kapalı otoparklara girişini yasaklar; alışveriş merkezleri için şartlı bir LPG istisnası vardır. Yükseklik levhasının değeri ölçülen net yükseklikten, hız değeri ise otoparkı işletenin kararından gelir.

Hangi otopark kapalı otopark sayılır?

LPG ve CNG kuralı "kapalı otopark" için konduğundan önce bu ayrımı bilmek gerekir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in (bu yazıda kısaca Yangın Yönetmeliği) 60. maddesinin birinci fıkrasına göre bir otoparkın açık otopark kabul edilebilmesi için "dışarıya olan toplam açık alanın, döşeme alanının % 5’inden fazla olması gerekir. Aksi takdirde bu otoparklar kapalı otopark kabul edilir."

Aynı fıkra açık otopark için iki şart daha koyar: açıklıklar iki cephedeyse "bunların karşılıklı iki cephede bulunması ve her bir açıklığın gerekli toplam açıklık alanının yarısından büyük olması gerekir"; açıklıklar kuranglez şeklinde bir boşluğa açılıyorsa boşluğun genişliği için de ölçü verilir. Bu fıkradaki ayrımda otoparkın hangi katta olduğu ayrıca sayılmaz.

Otopark Yönetmeliği'nin 3. maddesi "açık otopark" için kendi tanımını verir, "kapalı otopark" için ayrı bir tanım içermez.

Kapalı otoparka LPG'li araç girebilir mi?

Genel kural hayır. Yangın Yönetmeliği'nin 60. maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir: "LPG veya sıkıştırılmış doğalgaz (CNG) yakıt sistemli araçlar kapalı otoparklara giremez ve alınmaz." Fıkranın bu ilk cümlesi otopark türü ayırmadan "kapalı otoparklar" der.

Fıkraya 4/11/2020 tarihli ve 31294 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 3167 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile şu cümle eklenmiştir: "Ancak 26/2/2016 tarihli ve 29636 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Alışveriş Merkezleri Hakkında Yönetmelik kapsamındaki alışveriş merkezlerinde bulunan kapalı otoparklara; TS 9881 “Araç park yerleri için kurallar” standardında yer alan “Tip 1-Ticari faaliyet amaçlı park yerleri” için belirlenen kural ve şartları sağlamaları, buna ilişkin TSE’den hizmet yeterlik belgesi ile mahallin itfaiye teşkilatının uygun görüşünü almaları ve aşağıda belirtilen diğer şartların sağlanması kaydıyla, mevzuata uygun olan LPG kullanan araçların girmesine izin verilir."

İstisna yalnız bu alışveriş merkezlerinin kapalı otoparkları için yazılmıştır ve yalnız "LPG kullanan araçlar" ifadesini içerir; CNG'li araçlardan söz etmez. Site, apartman, işyeri ve diğer kapalı otoparklar için metinde bir istisna yoktur. Kapalı otopark sayılan site ve apartman otoparklarındaki öteki yangın hükümlerini site ve apartman otoparkı kontrol listemizde topladık.

Alışveriş merkezi istisnasının şartları nelerdir?

Fıkranın bentleri, istisnadan yararlanan otoparklar için şu hükümleri koyar:

(b) bendindeki tabela yalnız bu istisnadan yararlanan, LPG'li araç alınabilecek otoparkların girişine asılır ve TS 9881'e uygunluk işareti içerir. Bu yazıdaki otopark levhaları bu tabelanın yerini tutmaz.

LPG'li araç giremez levhası hangi otoparka konur?

Yangın Yönetmeliği genel yasağı koyar; (b) bendindeki tabela dışında yasağın girişte bir levhayla duyurulmasını ayrıca düzenlemez. Kapalı otopark girişindeki LPG'li araç giremez levhası, yönetmelikteki yasağı sürücüye bildirmenin pratik bir yoludur. Yuvarlak modelde kırmızı zemin üzerine beyaz "LPG'Lİ ARAÇLAR GİREMEZ" yazısı bulunur.

Aynı yazı dikdörtgen LPG'li araç giremez tabelasında da vardır. İki levha da İlgi Trafik'in otopark levhasıdır; KGM'nin trafik işaretleri arasında yer almaz.

Levhalarda yalnız LPG yazar; yönetmelikteki yasak ise CNG'li araçları da kapsar. 60. madde bu yasağı kapalı otoparklar için koyar; maddede açık otoparklar için böyle bir yasak yer almaz. Bu tespit yalnız 60. maddeye dayanır; açık otoparkta başka bir düzenlemenin ya da işletme kuralının sınırlama getirmediği anlamına gelmez.

Kapalı otopark yükseklik levhasına hangi değer yazılır?

Otopark Yönetmeliği'nin bina ve parsel otoparklarını düzenleyen 5. maddesi iki asgari ölçü koyar: "Otopark giriş kapısı yüksekliği net 2,00 metreden az olamaz." (md. 5/1-h-3) ve "Otopark iç yüksekliği kiriş altı dâhil olmak üzere hiçbir yerde net 2,10 metreden az olamaz." (md. 5/1-h-4). Mekanik otoparklarda ve taşıt asansörü bulunan otoparklarda idaresince uygun görülmek kaydıyla farklı ölçüler kullanılabilir (md. 5/1-ı).

Yönetmelik, 1. maddesine göre, maddede sayılan yerleşmelerde "bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapı ruhsatı düzenlenecek binalarda" uygulanır; yürürlük tarihi 15/9/2018'dir (md. 16). Bu nedenle daha önce ruhsat almış bir binanın otoparkının bu değerleri sağladığı kendiliğinden kabul edilmemelidir. Değerler inşaat için konmuş alt sınırlardır, levhaya yazılacak sayı değildir; levha değeri için girişte ve otopark içinde ölçülen en düşük net yükseklik esas alınır.

KGM'nin 20 cm güvenlik payı otoparkta nasıl uygulanır?

KGM'nin Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1 (Standartlar-1) belgesine göre yükseklik sınırı levhası (TT-21) "toplam yüksekliği, levhada belirtilmiş olan değerden fazla olan araçların girişinin yasak olduğunu bildirir." Yükseklik gabarisi 5 metre ve daha düşük olan yapılar, "güvenlik payı olarak yüksekliklerinin 20 cm altında bir değer gösteren" TT-21 levhası ve yansıtıcı engel işaretleriyle işaretlenir.

KGM standartları kamu yolları için hazırlanmıştır; kapalı otoparkta aynı yöntemi kullanmak iyi uygulamadır. Bu yöntemle en düşük net yüksekliği 2,30 m olan bir otoparkın levhasına 2,10 m yazılır. Gabari işaretlemesini ve öteki ölçü sınırı levhalarını ağırlık, yükseklik ve genişlik kısıtlama levhaları yazımızda ayrıntılı anlattık.

Otopark girişi için hangi yükseklik levhası seçilir?

Otopark Levhaları kategorimizde TT-21 ile aynı görünüşte, beyaz zeminli yükseklik sınırı otopark levhası ve onun sarı fonlu modeli bulunur. Bunlar İlgi Trafik'in otopark levhalarıdır; levhaya yazılacak değer yukarıdaki ölçüme göre belirlenir.

Yatay ve uzun bir uyarı levhası isteniyorsa dikkat alçak tavan levhası bir seçenektir. Sarı zemin üzerinde "DİKKAT ALÇAK TAVAN" ve "OTOPARK" yazısı ile yuvarlak hız ve yükseklik simgelerini bir arada taşır; bu da İlgi Trafik'in otopark levhasıdır.

Kapalı otopark girişi hangi levhayla gösterilir?

Kamu yolunda bu iş için KGM'nin kapalı park yeri levhası (P-3f) kullanılır. Standartlar-1'e göre bu levha "kapalı park yerinden yararlanmak isteyen sürücüler için park yeri olduğunu bildirir." Aynı açıklamada "Ücretli park yerlerini belirtmek için levha bünyesinde veya altında bir panel ile “Ücretli” ibaresi kullanılabilir." denir.

Bina ya da site içinde girişi göstermek için mavi zeminli kapalı otopark levhası kullanılabilir. Levhada çatılı "P" simgesi ve altında "KAPALI OTOPARK" yazısı vardır. Bu levha ve aşağıdaki yazılı modeller KGM'nin kodlu işaretleri değil, İlgi Trafik'in otopark levhalarıdır.

Giriş doğrudan görünmüyorsa sağa yön oklu kapalı otopark yönlendirme levhası sürücüyü girişe yönlendirir. Ücret alınan otoparklar için "ÜCRETLİ OTOPARK" yazılı ücretli kapalı otopark levhası vardır.

Kapalı otoparkta hız uyarısı nasıl gösterilir?

Otopark içindeki hız sınırını otoparkı işleten belirler; bu yazıda kaynak gösterilen iki yönetmelikte kapalı otopark için bir hız değeri yer almaz. Değerin nasıl seçileceğini ve levhaların nereye konacağını site, otopark ve fabrika içi hız sınırı yazımızda anlattık.

Girişte otoparkın adıyla hız sınırını birlikte göstermek isteyenler için üst bölümünde sarı zemin üzerine "KAPALI OTOPARK" yazan, altında yuvarlak azami hız simgesi bulunan kapalı otopark hız levhası vardır.

Kapalı otopark girişinde levhalar nasıl sıralanır?

Aşağıdaki tablo, sürücünün otoparka yaklaşırken gördüğü sırayı izler. "Dayanak" sütunu, maddenin yönetmelikte yazılı mı yoksa işletmenin tercihi mi olduğunu gösterir.

İlgi Trafik kapalı otopark levhalarını Ankara'da, 1,5 mm veya 2 mm galvaniz sac üzerine normal performans (NP) ya da yüksek performans (YP) reflektif seçenekleriyle, omega direğe uygun vida delikli olarak üretir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kapalı otoparka CNG'li araç girebilir mi?

Yangın Yönetmeliği'nin 60. maddesine göre "LPG veya sıkıştırılmış doğalgaz (CNG) yakıt sistemli araçlar kapalı otoparklara giremez ve alınmaz." 2020'de eklenen istisna cümlesi, Alışveriş Merkezleri Hakkında Yönetmelik kapsamındaki alışveriş merkezlerinin kapalı otoparkları için yazılmıştır ve yalnız "LPG kullanan araçlar" ifadesini içerir. Metinde CNG'li araçlar için bir istisna yoktur.

Bodrum kattaki apartman otoparkı kapalı otopark sayılır mı?

Yangın Yönetmeliği'nin 60. maddesinin birinci fıkrası açık ve kapalı otoparkı kata göre değil, dışarıya olan açıklıklara göre ayırır. Açık otopark sayılmak için dışarıya olan toplam açık alanın döşeme alanının %5'inden fazla olması ve açıklıklar iki cephedeyse karşılıklı cephelerde bulunması gibi şartlar aranır; aksi takdirde otopark kapalı otopark kabul edilir. Bodrum kattaki otopark da bu şartlara göre değerlendirilir.

Otopark yükseklik levhasına Otopark Yönetmeliği'ndeki 2,10 m mi yazılır?

Hayır. 2,10 m, Otopark Yönetmeliği'nin 15/9/2018'den sonra ruhsat alan binaların otoparkları için koyduğu asgari iç yüksekliktir; giriş kapısı için asgari değer 2,00 m'dir. Levhaya, otoparkta ölçülen en düşük net yükseklikten bulunan değer yazılır. KGM'nin kamu yolları için koyduğu yöntemde levhadaki değer yapı yüksekliğinin 20 cm altındadır; otoparkta da bu yöntemi izlemek iyi uygulamadır.

Açık otopark girişine LPG'li araç giremez levhası konabilir mi?

Yangın Yönetmeliği'nin 60. maddesindeki giriş yasağı kapalı otoparklar için yazılmıştır; maddede açık otoparklar için böyle bir yasak yer almaz. Bu tespit yalnız 60. maddeye dayanır; başka bir düzenlemede sınırlama olmadığı anlamına gelmez. Açık bir otoparkın girişindeki levhanın dayanağı 60. madde değil, otoparkı işletenin kuralı ya da tabi olduğu başka bir düzenlemedir. Kapalı otoparkta ise aynı levha 60. maddedeki yasağı sürücüye bildirir.

Kaynak: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (mevzuat.gov.tr); Otopark Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr); Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1

Kapalı otopark için yükseklik, LPG ve hız uyarı levhalarını üretimden doğrudan Otopark Levhaları sayfamızda bulabilirsiniz.