Site ve Apartman Otoparkı İçin Gerekli Levhalar (Kontrol Listesi)

Site ve apartman otoparkı için temel levha listesi; giriş ve park yeri levhası, hız sınırı levhası, yönlendirme okları, engelli park yeri levhası, misafir park yeri işareti ile yangın ve acil durum işaretlerinden oluşur. Bu listenin çoğu pratik tercihtir; bir kısmı ise Otopark Yönetmeliği ile Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'te yazılı hükümlere dayanır. Aşağıda ikisini ayrı ayrı gösterdik.

Apartman otopark levhası koymak zorunlu mu?

Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesine göre "Trafik işaretlerinin bakım - onarım ve işletilmeleri dahil temin ve tesisine, yolun yapım ve bakımından sorumlu olan kuruluşlar görevli ve yetkilidir." Aynı maddeye göre "Bunun dışında hiçbir kuruluş veya kişi, kendiliğinden herhangi bir yere trafik işareti koyamaz." Bu kural kamu yolları içindir; parselin dışındaki cadde ve kaldırımda levha kararı yolun sorumlusu olan kuruluşa aittir.

Site ve apartman parselindeki iç yol ve otopark ise özel alandır. Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) standartları bu alanlar için doğrudan bir zorunluluk getirmez; yine de levha şekli, rengi, ölçüsü ve montajında aynı standarda uymak iyi uygulamadır. Bu ayrımı özel alana ve ev önüne trafik levhası koymak yazımızda ayrıntılı anlattık.

Bu yazıdaki "gerekli" sözcüğü yasal zorunluluk anlamına gelmez; iyi işleyen bir otopark için önerilen pratik listeyi anlatır. Yönetmeliklerde yazılı hükümleri ayrı başlıklarda, madde numaralarıyla verdik. Bir hükmün belirli bir binaya uygulanıp uygulanmadığı, hükmün kapsamına (yapı ruhsatının tarihi, otopark ve bina türü) göre değişir.

Site ve apartman otoparkı levha kontrol listesi

Aşağıdaki liste, apartman otopark levhası planlarken girişten park yerine kadar bir sürücünün izlediği sırayı takip eder. "Durum" sütunu, maddenin pratik bir tercih mi olduğunu yoksa yönetmelikte yazılı bir hükme mi dayandığını gösterir. Tabloda Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik kısaca "Yangın Yönetmeliği" diye geçer.

Otopark Yönetmeliği'nde hangi hükümler var?

Otopark Yönetmeliği, 1. maddesine göre, maddede sayılan yerleşmelerde "bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapı ruhsatı düzenlenecek binalarda" otopark ihtiyacının miktar, ölçü ve diğer şartlarını düzenler. Yönetmelik 15/9/2018'de yürürlüğe girmiştir (md. 16). 10. maddeye göre "Yapılacak yapılara bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre otopark yerleri ayrılmadıkça yapı ruhsatı, bu otoparklar inşa edilip hazır hale getirilmedikçe de yapı kullanma izni verilemez." Site ve apartman otoparklarını ilgilendiren maddeler şunlardır:

Yirmide bir oranı yönetmelikte umumi bina, bölge ve genel otoparklar için yazılıdır. Site ve apartman otoparkında engellilere ayrılan park yerlerinin sayısı, 10. madde gereği yapının onaylı mimari projesinde gösterilir; levha planında işaretlenecek park yerlerinin sayısı ve yeri bu projeden okunabilir. Elektrikli araç hükmü (md. 5/1-j) ise yalnız zorunlu otopark adedi 20 ve üzeri olan yeni yapıların ruhsat başvurularında aranır.

Yangın yönetmeliğinde site ve otopark için hangi hükümler var?

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, 2. maddesine göre "Ülkedeki her türlü yapı, bina, tesis ile açık ve kapalı alan işletmelerinde alınacak yangın önleme ve söndürme tedbirlerini" kapsar. Mevcut binalar için yönetmeliğin Onuncu Kısmı ayrıca hüküm koyar. Site ve apartman otoparkını ilgilendiren hükümler şunlardır:

Yönetmeliğin 73. maddesine göre yönlendirme işaretleri "yeşil zemin üzerine beyaz olarak, ilgili yönetmelik ve standartlara uygun sembolleri ve normal zamanlarda kullanılacak çıkışlar için “ÇIKIŞ”, acil durumlarda kullanılacak çıkışlar için ise, “ACİL ÇIKIŞ” yazısını ihtiva eder." 99. maddenin üçüncü fıkrası bir levha değil, ekipman hükmüdür; cihazın yerini gösteren işaret dördüncü fıkraya dayanır.

Ana giriş önündeki park yasağı için Duraklama ve Park Etme Levhaları kategorimize bakabilirsiniz.

Site girişinde hangi otopark levhaları kullanılır?

KGM'nin Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1 (Standartlar-1) belgesine göre park yeri levhası (P-3a), "bir cadde ya da yol boyunca park yapılmasına izin vermek üzere kullanılabileceği gibi otoparkların girişlerinde de kullanılabilir." Park yeri levhaları mavi zemin üzerinde beyaz "P" harfi taşır.

Bodrum katta ya da kapalı bir alanda bulunan otoparklar için kapalı park yeri levhası (P-3f) kullanılabilir. Standartlar-1'e göre bu levha, "kapalı park yerinden yararlanmak isteyen sürücüler için park yeri olduğunu bildirir"; altına yön panelleri eklenerek kapalı park yerine yönlendirme yapılabilir.

Girişten sonra otopark alanı görünmüyorsa veya yol ayrılıyorsa sağ yön oklu otopark yönlendirme levhası ve sol yön oklu otopark yönlendirme levhası kullanılabilir. Bu levhalarda park yeri sembolü ile yön oku birlikte yer alır. Giriş ve çıkış ağzındaki diğer levhalar ile otopark içi yön levhaları için otopark levhaları rehberimize bakabilirsiniz.

Site içi hız sınırı levhası kaç km olmalı?

Standartlar-1'e göre azami hız sınırlaması levhası (TT-29a) "uyulması gereken azami hız sınırını bildirir." Site içi yollarda hangi değerin uygulanacağına site yönetimi karar verir. Ürün yelpazemizde bu iş için 10 km azami hız sınırlaması levhası, 20 km azami hız sınırı levhası ve 30 km hız sınırlaması levhası bulunur.

Yayaların yolu araçlarla ortak kullandığı site içi sokaklarda KGM'nin yaya öncelikli yol levhası (B-56) bir seçenektir. Standartlar-1, kamu yolu için bu levhayla anlaşılması gereken hususlar arasında sürücülerin "bu yol kesiminde, kesinlikle 20 km/s hızı geçemeyecekleri" ve "Park işareti ile belirtilen alanlar dışında araç parkının yasak olduğunu" sayar.

Engelli park yeri levhası nasıl kullanılır?

Standartlar-1'e göre engelli kişiler için park alanlarında ayrılan kesimlerde kullanılan park yeri levhalarının altında engelli sürücü panelinin kullanılması gerekir. Bu düzen kamu yolları için tanımlanmıştır; site ve apartman otoparkında da aynı düzene uymak iyi uygulamadır. Engelli sürücü paneli, park yeri levhasının altına takılarak kullanılır.

Otopark Yönetmeliği'nin bina ve parsel otoparklarını düzenleyen 5. maddesi, engelli park yerinin kısa kenarı için en az 3,50 metre öngörür. Oranlar, zemin işaretlemesi ve levha yüksekliği için engelli park yeri levhası rehberimizi okuyabilirsiniz.

Misafir, bisiklet ve motosiklet park yerleri nasıl işaretlenir?

Standartlar-1'de misafir park yeri adını taşıyan ayrı bir levha yoktur. Bu alanlar park yeri levhası ve altında "Misafir" yazılı bir panelle ya da yazılı bir park yeri levhasıyla gösterilebilir. Hangi apartman park yeri levhasının misafire ayrılan alanı göstereceği site yönetiminin kararıdır.

Bisiklet ve motosiklet için Otopark Yönetmeliği'nin 4. maddesi, yönetmeliğin kapsadığı binalarda otopark alanının %1'inden az olmamak üzere ilave alan ayrılmasını öngörür. Bu alanı bir işaretle göstermek pratik bir tercihtir. Aynı maddeye göre yaya alanları ve kaldırımlar otopark olarak düzenlenemez; bisiklet ve motosiklet alanını kaldırım üzerine işaretlemeyin.

Kapalı otopark ve acil durum için hangi işaretler eklenmeli?

Yangın yönetmeliğindeki çıkış yönlendirme ve söndürme cihazı işaretlerine ek olarak şu noktaları kontrol listenize ekleyebilirsiniz:

• LPG ve CNG kuralı: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in 60. maddesindeki yasağı girişte bir uyarı levhasıyla duyurmak, kuralın araç sahiplerine bildirilmesinin pratik yoludur.
• Giriş yüksekliği: Otopark Yönetmeliği'ne göre "Otopark giriş kapısı yüksekliği net 2,00 metreden az olamaz" (md. 5/1-h-3) ve iç yükseklik "kiriş altı dâhil olmak üzere hiçbir yerde net 2,10 metreden az olamaz" (md. 5/1-h-4). Girişteki net yüksekliği bir levhayla göstermek de listeye eklenebilir.
• Acil araç yanaşma noktası: Sitede ambulansın yanaşacağı ayrı bir nokta belirlendiyse bu alan ambulans park yeri levhası ile işaretlenebilir.

Otopark levhası hangi ölçüde ve yükseklikte takılır?

Standartlar-1'in levha boyutları tablosunda normal ebat daire ve kare levhalar için 600 mm'dir. Normal ebadın uygun olmadığı ya da trafiğin yavaş hareket ettiği yol kesimleri ile şehir içindeki dar cadde ve sokaklar için daire ve kare levhada 450 mm'lik küçük ebat tanımlanır. Montaj yüksekliği yerleşim yeri içinde yaya kaldırımından (kaldırım yoksa banketten) 2,20 m'dir. Bu değerler kamu yolları içindir; site içinde de aynı standarda uymak iyi uygulamadır.

İlgi Trafik'in apartman otopark levhası ve site içi trafik levhaları Ankara'da, 1,5 mm ve 2 mm galvaniz sac üzerine normal performans (NP) veya yüksek performans (YP) reflektif seçenekleriyle üretilir. Standart şekilli levhalar şekle göre 30, 40, 60, 75 ve 90 cm ölçülerde hazırlanır; levhalar omega direğe uygun vida deliklidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Otopark Yönetmeliği eski apartmanlara da uygulanır mı?

Otopark Yönetmeliği, 1. maddesine göre "bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapı ruhsatı düzenlenecek binalarda" otopark esaslarını düzenler; yönetmelik 15/9/2018'de yürürlüğe girmiştir. Engelli düzenlemesi, bisiklet ve motosiklet alanı ile elektrikli araç hükümleri bu nedenle bu tarihten sonra ruhsat alan binalarda aranır. Daha önce ruhsat almış bir binanın otopark düzeni, onaylı mimari projesinde görülür.

Kapalı otoparka LPG'li araç girebilir mi?

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in 60. maddesine göre "LPG veya sıkıştırılmış doğalgaz (CNG) yakıt sistemli araçlar kapalı otoparklara giremez ve alınmaz." Maddedeki şartlı istisna yalnız Alışveriş Merkezleri Hakkında Yönetmelik kapsamındaki alışveriş merkezlerinin kapalı otoparklarını sayar. Aynı maddeye göre dışarıya olan toplam açık alanı döşeme alanının %5'inden fazla olmayan otopark, kapalı otopark kabul edilir.

Bina girişine park yasağı levhası konması zorunlu mu?

Bu, yönetmelikte yazılı bir hükümdür. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesine göre itfaiye araçlarının yapıya kolayca yanaşmasını sağlamak üzere "yapıların ana girişine ve civarına park yasağı konulması ve bu hususun trafik levha ve işaretleri ile gösterilmesi şarttır." Giriş önü kamu yoluysa, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesine göre oradaki işaretlemede yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluş görevli ve yetkilidir.

Sitede itfaiye telefon numarası nereye yazılır?

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesi, sayılan yerler arasında "sitelerin ve diğer kurum ve kuruluşlara ait binaların güvenlik ve kontrol sistemlerinin bulunduğu yerlere" itfaiyenin güncel telefon numarasının yazılmasını mecburi tutar. Numara "kırmızı zemin üzerine fosforlu sarı veya beyaz renkte" yazılır. Güvenlik ve kontrol noktası bulunan sitelerde bu, kontrol listesindeki yönetmelikte yazılı maddelerden biridir.

Kaynak: Otopark Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr); Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (mevzuat.gov.tr); Karayolları Genel Müdürlüğü, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik; Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1

Site ve apartman otoparkı için park yeri, yönlendirme ve engelli levhalarını üretimden doğrudan Otopark Levhaları sayfamızda bulabilirsiniz.