Otoyol İşaretleri: Otoyol Giriş, Çıkış ve Bilgi Levhaları

Otoyol işaretleri, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'e göre erişme kontrollü karayollarında, yani otoyollarda uygulanan işaretlerdir. Otoyola girildiğini otoyol başlangıcı ve yasakları levhası (B-18), otoyolun bittiğini otoyol sonu levhası (B-19) bildirir. Gişe, servis alanı ve çıkış levhalarının yerini ise KGM'nin otoyollar için hazırladığı ayrı standart belirler.

Otoyol işaretleri nedir, hangi standarda göre konur?

Yönetmeliğin 8. maddesi trafik işaret levhalarını beş gruba ayırır; beşinci grubun tanımı şöyledir: "Otoyol İşaretleri : Erişme kontrollu karayollarında uygulanan işaretlerdir." 4. maddeye göre bu yollardaki işaretlerin esasları Karayolları Genel Müdürlüğü'nce (KGM) "ayrıca bir elkitabı haline getirilir."

KGM'nin 2018 tarihli Erişme Kontrollü Karayollarında Trafik İşaretleme Standartları kitabı, esaslarına "taşıt trafiğine açık olan tüm otoyollarda uyulması zorunludur" der. Otoyol başlangıcı, otoyol sonu ve kaçış rampası levhaları ise Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1'de B grubunda kodludur; grubun tamamı bilgi işaretleri ve anlamları yazımızda yer alır. Otoyolda yön ve bilgi levhaları yeşil zemin üzerine beyaz yazılıdır; renk kurallarını yön levhaları yazımızda anlattık.

Otoyol başlangıç levhası ne anlama gelir?

Standartlar-1'e göre otoyol başlangıcı ve yasakları levhası (B-18), bir otoyola girilmekte olduğunu bildirir. Yeşil zeminli levhanın solunda otoyol figürü, sağında yaya, bisiklet, at arabası ve traktör figürlü dört yasak işareti bulunur. Erişme kontrollü standarttaki çizimin ölçüsü 2820 × 1800 mm'dir.

Levha, kavşağın otoyola girişi sağlayan tarafında, kavşak kollarından yaklaşanların da açıkça görebileceği bir kesime konur. Bu levhadan sonraki bilgi levhalarının zemini yeşildir. Levha, otoyollarla benzer özellikteki diğer yolların girişlerinde kullanılmaz.

Otoyol sonu levhası nereye konur?

Otoyol sonu levhası (B-19) bir otoyolun sona erdiğini bildirir. Erişme kontrollü standarda göre bağlantı yolundan kavşağa yaklaşımda kavşaktan en az 30 m önce kullanılmak zorundadır. Sonraki bilgi levhalarının zemini, girilen yola göre mavi, beyaz veya kahverengidir. Bağlantı yolundan çıkışta, kavşaktaki geometrik değişikliğin başladığı noktaya 250 m kala 70 km/s, 150 m kala 50 km/s azami hız levhaları yolun iki yanına konur.

Otoyol levhası ile motorlu taşıt yolu levhası farkı

Otoyolda hız sınırı hangi levhayla gösterilir?

Erişme kontrollü standarda göre hızlanma şeridinin bittiği, yolun normal en kesitine ulaştığı noktada otoyol rejimi levhası kullanılır. Yeşil zeminli bu levha; mecburi asgari hız (TT-41), azami hız sınırlaması (TT-29), duraklamak ve park etmek yasaktır (P-2) ve U dönüşü yapılmaz (TT-26c) işaretlerini bir arada taşır.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 50. maddesine göre en çok ve en az hız sınırları "otoyollarda 120 km/s hızı geçmemek üzere yönetmelikte belirlenir"; İçişleri Bakanlığı bu sınırları "otomobiller için 20 km/s artırmaya yetkilidir." Hız levhalarını hız sınırı levhaları yazımızda anlattık.

Otoyol çıkış levhaları hangi sırayla konur?

Erişme kontrollü standarda göre otoyoldan ayrılmada mesafeler, kaplama üstü yön levhasının konduğu kesimden ölçülür. Birbirini izleyen iki ayrım arasında 500 m'den az varsa ikisi bir arada işaretlenir.

Refüj ortası yön levhası Standartlar-1'de B-1d kodludur; kavşak öncesi yön levhasının yalnız ayrım yönündeki mesajlarını içerir. Otoyoldan çıkışta zemin yeşildir; ayrılan yolun bölümü o yolun renginde yapılır.

Otoyol giriş levhaları nereye konur?

Devlet yolundan otoyola girişi sağlayan kavşakta, geometrik değişikliğin başladığı kesimin (ayrılma şeridi ve kaplama üstü yön levhası varsa bu levhanın) 500 m gerisine bir kavşak öncesi yön levhası konur; trafik yoğunluğuna göre 1000 m gerisinde ikincisi kullanılabilir. Otoyola sağdan katılan yollar, fiziksel burundan 250 m önce yolun sağına konan sağdan ana yola giriş levhasıyla (T-23a) gösterilir. Katılma kolunun sonunda yol ver levhası (TT-1), hızlanma şeridi sonunda otoyol rejimi levhası kullanılır; kavşak çıkışı mesafe ve acil durum bilgi levhaları da konur.

Otoyol gişe levhaları nelerdir?

Gişe yaklaşım levhaları, şeritlerin hangi geçiş türlerine tahsisli olduğunu belirtir. Erişme kontrollü standarttaki ana gövde gişe düzeni aşağıdadır; şerit seçim levhaları yeterli mesafe varsa kullanılır.

Otomatik bariyer levhası gümrük kapılarına yakın veya nakit ücret toplanan gişelerde, dikkat levhasıyla (T-20) birlikte kullanılır. Standarda göre serbest geçiş sisteminin (SGS) kullanıldığı gişe alanlarında düşey işaretleme yapılmasına gerek yoktur.

Servis ve park alanı levhaları kaç metre önce konur?

Servis alanı işaretlemesi, alana ayrılan kolun başlangıcına 5 km kala başlar ve 1000 m ile 500 m'de tekrarlanır. Levhanın üstünde tesis adıyla "… Servis Alanı" yazısı, altında park (P-3a) ve sunulan hizmetlerin bilgi levhaları yer alır; 500 m levhasının altında bir sonraki servis alanına uzaklık yazılır. Park alanları 1000 m ve 500 m'de işaretlenir. Her iki türde zemin yeşil, yazı beyazdır.

Kaçış rampası levhaları nerede kullanılır?

Kaçış rampası levhaları otoyol işaretleri grubunda değil, Standartlar-1'de B grubunda yer alır. Standarda göre uzun mesafeli iniş eğimli yollarda, frenleri ısınma gibi nedenlerle tutmayan kamyon ve benzeri yük araçlarını durdurmak için yapılan kaçış rampalarını işaretler.

Standartlar-1'de B-55a ve B-55b mavi, erişme kontrollü standartta yeşil zeminle çizilmiştir; B-55c, B-55d ve B-55e iki belgede de sarı zemin üzerine siyah yazılıdır. Kodlar Standartlar-1'e göredir; erişme kontrollü standardın ölçü çizimlerinde 500 m yazılı levha B-55d, sol aşağı oklu levha B-55c olarak etiketlenmiştir.

Otoyol levhası seçerken nelere dikkat edilir?

• Ebat: Erişme kontrollü standarda göre "Otoyollarda işaretleme, 3.sütunda verilen ebatlarla yapılmalıdır." Bu sütunda daire 900 mm, üçgen 1350 mm, kare 600–900 mm'dir.
• Reflektif: Standartlar-1, otoyolların düşey işaretlemesinde yüksek performanslı geri yansıtıcı malzemenin tercih edilmesini ister; aynı direkte farklı türde reflektif kullanılmaz.
• Montaj: Levhanın yola en yakın noktası kaplama kenarından 1,50 m (zorunlu durumlarda 1,00 m) dışarıda, alt kenarı kaplamadan en az 1,50 m yüksekte olur; otoyol üzerindeki levhalar arasında en az 100 m bırakılır.

İlgi Trafik otoyol başlangıcı, otoyol sonu ve kaçış rampası levhalarını Ankara'da, 1,5 mm veya 2 mm galvaniz sac üzerine normal performans (NP) ya da yüksek performans (YP) reflektifle üretir. Dikdörtgen levhalar ürün sayfasındaki ölçülerde, omega direğe uygun vida delikli hazırlanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Otoyola hangi araçlar giremez?

Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesi erişme kontrollü karayolunu (otoyol - ekspresyol) "yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak, izin verilen motorlu araçların yararlandığı" karayolu olarak tanımlar. 66. maddenin (e) bendine göre "Elektrikli skuter otoyol, şehirler arası karayolları ve azami hız sınırı 50 km/s üzerinde olan karayollarında kullanılamaz."

Otoyol levhası ile motorlu taşıt yolu levhası arasındaki fark nedir?

Yeşil zeminli otoyol başlangıcı levhası (B-18) bir otoyola girildiğini bildirir ve otoyollarla benzer özellikteki yolların girişlerinde kullanılmaz. Mavi zeminli, otomobil figürlü motorlu taşıt yolu başlangıcı levhası (B-20) ise trafik kurallarının bir otoyolla aynı olduğu bir yola girildiğini bildirir; Standartlar-1'e göre otoyola girişlerde kullanılmaz.

Kaçış rampası levhası yalnız otoyolda mı kullanılır?

Hayır. Standartlar-1'e göre kaçış rampası levhaları, uzun mesafeli iniş eğimli yollarda yük taşıyan araçları durdurmak için yapılan kaçış rampalarını işaretler; tanımda yol türü değil, iniş eğimi esas alınır. Rampaya 200 m kala B-55a veya B-55b, 500 m kala (gerekirse 1000 m kala) B-55c, rampa başlangıcında B-55d ve B-55e kullanılır.

Otoyola trafik levhasını kim koyar?

Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesine göre "Trafik işaretlerinin bakım - onarım ve işletilmeleri dahil temin ve tesisine, yolun yapım ve bakımından sorumlu olan kuruluşlar görevli ve yetkilidir." Trafiği düzenleme yetkisi olan kuruluş ve kişiler de trafik güvenliği ve genel asayiş gerekçesiyle "geçici olarak" düzenleyici işaret koyabilir. Maddeye göre "Bunun dışında hiçbir kuruluş veya kişi, kendiliğinden herhangi bir yere trafik işareti koyamaz."

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, Erişme Kontrollü Karayollarında Trafik İşaretleme Standartları; Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1; Karayolları Genel Müdürlüğü, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu

Otoyol başlangıcı, otoyol sonu ve kaçış rampası levhalarını üretimden doğrudan Bilgi İşaretleri Levhaları sayfamızda bulabilirsiniz.