Trafik Levhası Hangi Malzemeden Yapılır? Galvaniz Sac, 1,5 mm ve 2 mm

Trafik levhası, taşıyıcı bir gövde ve bu gövdenin ön yüzündeki reflektif (geri yansıtıcı) malzemeden oluşur. İlgi Trafik levhalarını Ankara'da 1,5 mm ve 2 mm galvaniz sac gövde üzerine normal performans (NP) veya yüksek performans (YP) reflektif uygulayarak üretir. Kamu yolunda gövdenin malzemesini ve kalınlığını, levhayı satın alan kurumun teknik şartnamesi belirler.

Trafik levhaları hangi malzemeden yapılır?

Bir trafik levhasında iki ana katman vardır: levhayı taşıyan gövde ve gövdenin ön yüzündeki reflektif malzeme. Sembol, yazı ve bordür ön yüzde yer alır. İlgi Trafik levhalarında gövde, omega direğe uygun vida deliklidir.

Ön yüz için kural Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1'dedir (Standartlar-1): "Bütün trafik işaret levhalarında geri yansıtıcı (reflektif) malzeme kullanılmalı veya bunlar aydınlatılmalıdır." Gövde için ise incelediğimiz KGM belgelerinde, yani Standartlar-1'de, yol çalışmaları standardında ve Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'te, metal cinsi ya da sac kalınlığı yazmaz. KGM, ihalelerde levha ve direk malzemesini teknik şartnameyle belirler; kamu işinde ilgili şartnameye bakılır.

Aşağıdaki tablo, trafik levhalarının hangi malzemeden yapıldığını katman katman ve kuralın nereden geldiğiyle birlikte özetler.

Galvaniz levha nedir?

Galvaniz levha, yüzeyi çinkoyla kaplanmış (galvanizli) çelik sacdan kesilen levhadır. Trafik levhasında bu sac gövdeyi oluşturur; reflektif malzeme gövdenin ön yüzüne uygulanır.

İlgi Trafik levhalarının gövdesi galvaniz sactır ve 1,5 mm ile 2 mm olmak üzere iki kalınlıkta üretilir. Bir kamu ihalesine teklif hazırlıyorsanız sacın cinsi, kalınlığı ve kaplamasıyla ilgili şartları o işin teknik şartnamesinden okuyun; bu bilgiler yönetmelikte ve KGM standartlarında değil, şartnamede yer alır.

Trafik levhası kalınlığı kaç mm olmalı: 1,5 mm mi, 2 mm mi?

Standartlar-1 ve Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik, trafik levhası kalınlığı için bir sayı vermez. Yönetmeliğin 6. maddesi levhayı kimin temin edeceğini şöyle belirler: "Trafik işaret levhaları, gerekli mahallerde ışıklı ve sesli trafik işaretleri, yer işaretlemeleri ile benzeri trafik işaretleri, karayolunun yapım ve bakımı ile görevli kuruluşlarca, temin ve tesis edilerek sürekliliği ve işlerliği sağlanır."

Bu yüzden kamu yolunda trafik levhası kalınlığını pratikte levhayı satın alan kurumun şartnamesi belirler. Aşağıdaki tablo, kalınlığın nereden öğrenileceğini gösterir.

İlgi Trafik levhaları 1,5 mm ve 2 mm galvaniz sac seçenekleriyle üretilir. Şartnamede kalınlık yazıyorsa o kalınlık seçilir. Şartname yoksa iki seçenekten birini siparişte açıkça belirtmek yeterlidir.

Kalınlıkla ölçü farklı şeylerdir: kalınlık sacın milimetresini, ölçü ise levhanın kenar ya da çap uzunluğunu anlatır. Hangi yolda hangi ebadın kullanıldığını trafik levhası ölçüleri yazımızda KGM tablosuyla birlikte anlattık.

Alüminyum levha mı, galvaniz levha mı?

Trafik levhası araştırırken alüminyum levha seçeneğiyle de karşılaşabilirsiniz. Standartlar-1, yol çalışmaları standardı ve Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik gövde metali için bir tercih belirtmez; malzemenin cinsi, alımı yapan kurumun şartnamesinde yazar.

Bir ihalede hangi malzeme isteniyorsa teklif o malzemeye göre verilir. Karar vermeden önce şartnamedeki malzeme satırını okumak en kısa yoldur. İlgi Trafik levhaları galvaniz sacdan üretilir.

Levhanın ön yüzü hangi malzemeden yapılır?

Aydınlatılmayan levhalarda ön yüz reflektif malzemedir. Standartlar-1 bu malzemeyi normal, yüksek ve süper yüksek performanslı olmak üzere üç sınıfa ayırır ve hangi levhada hangi sınıfın kullanılacağını Tablo 10 ile gösterir. Tabloda levha türüne ve yola göre değişen, ön yüzdeki reflektif sınıfıdır. Sınıfların farkını ve tablonun tamamını reflektif levha nedir yazımızda anlattık.

Tablo 10, yol kenarındaki sağa tehlikeli viraj levhası (T-1a) için aydınlatılmamış veya az aydınlatılmış yollarda, otoyol ve bölünmüş yolda yüksek performanslı (C2), diğer yollarda normal performanslı (C1) malzeme gösterir.

Dur levhası (TT-2) için aynı tablo, yol türü ve aydınlatma ne olursa olsun en az yüksek performanslı (C2) malzeme gösterir.

Yol çalışmalarında standart levhalar, ebat, şekil ve renkleri değiştirilmeden sarı zemin renkli dörtgen levhalar içinde kullanılır; sarı zeminli sağa tehlikeli viraj levhası bunun bir örneğidir. KGM'nin yol çalışmaları standardına göre bu alanlardaki levhalar yüksek yansıtma özelliğine haiz malzemelerden (ASTM D-4956 standardında tanımlanan tip-3, tip-4, tip-8, tip-11) imal edilmelidir.

İlgi Trafik'te NP ve YP reflektif seçenekleri aynı galvaniz sac gövde üzerine uygulanır; reflektif türü değiştiğinde gövde değişmez.

Levha direğe nasıl bağlanır?

İlgi Trafik levhaları omega direğe uygun vida delikli üretilir; levha bu deliklerden direğe vidalanır. Kamu alımlarında direğin malzemesi, levhada olduğu gibi, alımı yapan kurumun teknik şartnamesinde belirlenir.

Levhanın yerden yüksekliği, yola uzaklığı ve aynı direkte birden fazla levha kullanıldığında yüksekliğin nereden ölçüleceği Standartlar-1'de yazılıdır. Bu kuralları trafik levhası direk yüksekliği ve montaj kuralları yazımızda topladık.

Levha siparişinde malzeme için hangi bilgiler verilmeli?

Sipariş verirken malzemeyle ilgili şu bilgileri birlikte belirtin:

1. Levha kodu ve adı: KGM kodu (ör. T-1a, TT-2) ve yol çalışması için kullanılacaksa sarı zeminli olduğu.
2. Ölçü: İlgi Trafik'te standart şekilli levhalar şekle göre 30, 40, 60, 75 ve 90 cm; dikdörtgen levhalar ürün sayfasındaki ölçülerle üretilir.
3. Sac kalınlığı: 1,5 mm veya 2 mm galvaniz sac; şartname varsa şartnamedeki değer.
4. Reflektif türü: normal performans (NP) veya yüksek performans (YP); mevcut levhaların yanına ekleniyorsa onlarla aynı tür.
5. Direk: levhaların omega direğe uygun delikli olduğu dikkate alınarak direk ihtiyacı.

Standartlar-1'e göre "Aynı yol kesiminde ve özellikle de aynı direk üzerinde değişik türden yansıtıcı malzemeden imal edilmiş trafik işaret levhaları kullanılmamalıdır." Bu yüzden yeni levha eklerken mevcut levhaların reflektif türünü de belirtmek gerekir. Levhaları gruplarına göre trafik levhaları kategorisinde inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik levhası kaç mm sacdan yapılır?

Standartlar-1 ve Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik, trafik levhasının sac kalınlığı için bir sayı vermez. Kamu yolunda kalınlığı levhayı satın alan kurumun teknik şartnamesi belirler; KGM, belediye veya il özel idaresi adına yapılan bir alımda o şartnamedeki değer esas alınır. İlgi Trafik levhaları 1,5 mm ve 2 mm galvaniz sac seçenekleriyle üretilir; kalınlık siparişte belirtilir.

Trafik levhası boyalı sac mıdır?

Standartlar-1'e göre bütün trafik işaret levhalarında geri yansıtıcı (reflektif) malzeme kullanılmalı veya levhalar aydınlatılmalıdır. Bu yüzden aydınlatılmayan bir levhanın ön yüzünde reflektif malzeme bulunmalıdır; yansıtma özelliği olmayan, yalnız boyanmış bir yüzey bu kuralı karşılamaz. İlgi Trafik'te normal performans (NP) veya yüksek performans (YP) reflektif, galvaniz sac gövdenin üzerine uygulanır.

Site içine konacak levha hangi kalınlıkta olmalı?

Site, otopark ve fabrika gibi özel alanlarda sac kalınlığını alıcı seçer; kamu yolları için hazırlanan şartnameler burada kesin bir zorunluluk değildir. Yine de kamu yolundaki standarda uymak iyi bir uygulamadır. İlgi Trafik'te 1,5 mm ve 2 mm galvaniz sac seçenekleri vardır. Reflektif türünü ise aynı direkteki ve aynı alandaki diğer levhalarla aynı seçin.

İhaleye teklif verirken levha malzemesini nereden öğrenirim?

Levha ve direk malzemesi, alımı yapan kurumun teknik şartnamesinde yazar. KGM de ihalelerde levha ve direk malzemesini teknik şartnameyle belirler. Malzeme cinsi, sac kalınlığı ve reflektif türü gibi bilgiler için o işin şartnamesine bakılır. Standartlar-1 ise reflektif sınıfının hangi levhada ve hangi yolda seçileceğini Tablo 10 ile gösterir.

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1; KGM, Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarda Trafik İşaretleme Standartları (2023); Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik.

Galvaniz sac gövdeli, normal ve yüksek performans reflektif seçenekli levhaları üretimden doğrudan Trafik Levhaları sayfamızda bulabilirsiniz.