Otopark Yönlendirme Planı: Giriş-Çıkış, Kat ve Yön Levhaları Nasıl Yerleştirilir?

Otopark yönlendirme planı, sürücünün girişten park yerine, park yerinden de çıkışa kadar hangi levhayı hangi noktada göreceğini gösteren yerleşim krokisidir. Plan beş adımda hazırlanır: akış yönünü belirlemek, giriş ve çıkışı işaretlemek, karar noktalarına yön levhası koymak, kat ve bölüm levhalarını eklemek, son olarak levha sayısını ve montajı kontrol etmek.

Otopark yönlendirme planı nedir, nereden başlanır?

Yönlendirme planı, otoparkın krokisi üzerine araç akışını oklarla çizip her karar noktasına gereken levhayı yazdığınız listedir. Levha türlerini ve anlamlarını otopark levhaları rehberimizde anlattık; bu yazı, o levhaların hangi sırayla ve nereye yerleştirileceğine odaklanır.

Yeni bir binada başlangıç noktası onaylı mimari projedir. Otopark Yönetmeliği'nin 10. maddesinin ikinci fıkrasına göre "Otopark miktarının, engellilere ayrılanlar da dâhil, araçların park etme düzeni ve tefrişinin, varsa parsel sınırından itibaren otopark rampasının, trafik akışının ve tesis kapasitesinin yapının onaylı mimari projesinde sayısal değerleri ile birlikte gösterilmesi zorunludur." Levha planını projedeki akış oklarının üzerine kurun.

1. maddeye göre Yönetmeliğin amacı, "bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapı ruhsatı düzenlenecek binalarda" otopark ihtiyacının "miktar, ölçü ve diğer şartlarının tespit ve giderilme esaslarını düzenlemektir." Elinizde onaylı proje olmayan eski bir site ya da iş yeri otoparkında ölçülü bir kroki çizerek başlayın. Krokide girişler, çıkışlar, rampalar, koridorlar, kolonlar, asansör ve merdiven kapıları yer almalıdır.

Levha seçiminde Karayolları Genel Müdürlüğü'nün (KGM) Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1 belgesi yol gösterir. Bu belgedeki kurallar kamu yolları için yazılmıştır; özel mülkteki bir otoparkta aynı standarda uymak iyi uygulamadır. Yazıdaki kat levhası önerileri ve örnek yerleşim tablosu ise mevzuat kuralı değil, pratik önerilerdir.

1. Adım: Otopark içinde akış yönünü belirleyin

Planın ilk kararı, her koridorun tek yönlü mü çift yönlü mü olacağıdır. Tek yönlü koridorun ters yöndeki ağzı da işaretlenmesi gereken bir nokta olduğu için akış yönü değiştikçe levha listesi de değişir.

Koridor genişliği bu kararı sınırlar. Otopark Yönetmeliği'ne göre (md. 5/1-h-7) "Umumi otoparklarda yapılacak 90 derecelik dönüş verilen yollarda, küçük araçlar için gidiş ve dönüş yolu genişlikleri toplamı 6,50 metreden az olamaz. Umumi otoparklar haricinde bu ölçü 6,00 metreden az olamaz." Aynı bentteki ek cümle, 15 adetten az otoparkı bulunan binalarda tek yönlü yol için daha dar bir değere izin verir.

Akışı krokide oklarla çizdikten sonra okların birleştiği, ayrıldığı ve yön değiştirdiği her noktayı numaralandırın. Bu numaralı noktalar, sonraki adımlarda levha koyacağınız karar noktalarıdır.

2. Adım: Otopark giriş levhası ve çıkış levhası nereye konur?

Caddeden otoparka yönlendirme

Sürücünün otoparkı caddeden bulması için KGM standartlarındaki mavi zeminli, beyaz "P" harfli park yeri levhası (P-3a) kullanılabilir. KGM'ye göre bu levha "bir cadde ya da yol boyunca park yapılmasına izin vermek üzere kullanılabileceği gibi otoparkların girişlerinde de kullanılabilir." Levhanın altına, park yerinin yönünü ve uzaklığını gösteren yön paneli eklenebilir.

Cadde ve kaldırım ise kamu yoludur. Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesine göre yetki yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşlardadır; "Bunun dışında hiçbir kuruluş veya kişi, kendiliğinden herhangi bir yere trafik işareti koyamaz." Buraya konacak levha için önce o kuruluşa, şehir içinde çoğunlukla belediyeye başvurun. Ayrıntıyı özel alanlara trafik levhası koymak yazımızda bulabilirsiniz.

Giriş ağzında

Parsel sınırı içinde, girişin hemen önünde sağa oklu otopark giriş levhası ya da sola oklu otopark giriş levhası kullanılabilir. Okun yönü, levhayı gören sürücünün girişe döneceği yönü göstermelidir. Bu yazılı giriş ve çıkış levhaları KGM kodlu trafik işaretleri değildir; otopark içi yönlendirme için hazırlanmış levhalardır.

Giriş ağzı caddeden görünmüyorsa, parsel içindeki yolun yön değiştirdiği noktalarda yeşil zeminli ok yönlü otopark girişi levhası sürücüyü girişe kadar yönlendirebilir. Bu levha da KGM standartlarındaki bir levha değil, yazılı bir yönlendirme levhasıdır.

Giriş ağzının kendisinde otopark levhası ya da kapalı otoparklarda aynı düzendeki kapalı otopark levhası, otopark bilgisini ve hız sınırını tek levhada verir.

Çıkış ağzında

Otopark içindeki sürücüye çıkışı göstermek için sağa oklu otopark çıkış levhası ya da sola oklu otopark çıkış levhası kullanılabilir. Bu levhaları park sıralarının bittiği ve sürücünün çıkış yönünü seçtiği noktalara koyun; çıkış ağzına kadar her yön değişiminde tekrarlayın.

Giriş ve çıkışı ayrı ağızlardan yapılan otoparklarda çıkış ağzına, dışarıdan gelen sürücüye dönük girişi olmayan yol levhası (TT-4) konabilir. KGM'ye göre bu levha kamu yolunda "her türlü taşıt girişinin yasak olduğu yolların girişlerinde kullanılır" ve "her zaman için karayolu platformunun sağ tarafına monte edilmelidir." Otopark çıkışında aynı yerleşimi izlemek iyi uygulamadır.

Çıkış bir caddeye bağlanıyorsa bağlantı noktasında dur levhası (TT-2) kullanılabilir. KGM, dur levhasının kullanılacağı durumlar arasında "Boydan boya uzanan bir karayolu ya da caddeye giren bir sokakta" kullanımı sayar.

3. Adım: Karar noktalarına yön levhası yerleştirin

Krokide numaraladığınız her karar noktası için iki soru sorun: sürücü burada hangi yönlere gidebilir ve hangi yöne gitmemelidir? Gidilebilecek yönleri mecburi yön levhaları, gidilmemesi gereken yönleri dönüş yasağı levhaları bildirir. Levhaların anlamlarını mecburi yön levhaları yazımızda bulabilirsiniz.

Mecburi yön levhası kavşağın önüne mi, içine mi konur?

KGM'ye göre mecburi yön levhalarının "normal olarak kavşağın önüne konulması gerekir. Ancak, TT-35a,b,c nolu Sağa-Sola-İleri Mecburi Yön işaret levhaları kavşak içinde kullanılırlar." Bu ayrım otopark planına şöyle aktarılabilir:

Pratik öneri: otoparkta kavşak içi levha için uygun yer çoğu zaman koridor sonunda dönüş yapan sürücünün karşısına gelen duvar ya da kolondur.

Ayırıcı ada ve gişe önünde

Giriş ve çıkış şeritlerini ayıran adanın ya da gişe adasının başında sağdan gidiniz levhası (TT-36a) kullanılabilir. Adanın iki yanındaki şeritler aynı yöne gidiyorsa her iki yandan gidiniz levhası (TT-36c) seçilir.

Ters yöne girişi önlemek için dönüş yasağı

Tek yönlü bir koridora ters yönden dönülebilecek noktalarda sağa dönülmez (TT-26a) ya da sola dönülmez (TT-26b) levhası kullanılabilir. KGM bu levhaların "sürücülerin önlem almalarına imkân verecek ve trafiği tehlikeye düşürmeden ve tıkanıklığa sebep olmadan bu manevradan vazgeçebilecekleri yerden önce monte edilmesi" gerektiğini belirtir. Koridorun ters yöndeki ağzına ise girişi olmayan yol levhası konabilir.

4. Adım: Otopark kat levhası ve bölüm levhalarını planlayın

Çok katlı otoparkta sürücü, rampadan çıktığı noktada hangi katta olduğunu görebilmelidir. Otopark kat levhası bir trafik kuralı bildirmez, yalnız konum bilgisi verir. KGM standartlarında ve Otopark Yönetmeliği'nde kat levhası için bir yerleşim kuralı yoktur; aşağıdaki maddeler pratik önerilerdir.

• Kat levhasını her rampanın bittiği noktada, rampadan çıkan sürücünün karşısına gelen duvar ya da kolona koyun.
• Aynı kat adını asansör ve merdiven kapılarının yanında yayalar için tekrarlayın.
• Kat adlarını asansör düğmelerindeki adlarla aynı yazın; planda iki farklı adlandırma kullanmayın.
• Büyük katlarda bölümleri harf ya da rakamla ayırın ve bölüm levhalarını kolonlara, park sıralarının başına koyun.
• Kat bilgisini trafik levhasının üzerine eklemeyin. KGM'ye göre kamu yolunda "Hiçbir Trafik Kontrol Cihazında ya da bu cihazın desteği üzerinde, herhangi bir reklam, ticari mesaj veya trafik kontrolü için gerekli olmayan herhangi bir mesaj bulunmamalıdır."

Aşağı ve yukarı kata giden rampalar ayrıysa rampa başında hangi rampanın hangi kata gittiğini gösterin; tek yönlü rampanın ters ağzını girişi olmayan yol levhasıyla işaretleyin.

5. Adım: Levha sayısını, yüksekliğini ve görünürlüğünü kontrol edin

Kroki üzerindeki levha listesi çıktıktan sonra her levhayı tek tek sorgulayın: sürücü bu levha olmadan da doğru yöne gider mi? Gidiyorsa levhayı listeden çıkarın. KGM'ye göre "Trafik işaret levhalarının gereksiz olarak fazla sayıda kullanılmaları, inandırıcılıklarını ve etkinliklerini yitirmelerine neden olur."

Montajda KGM'nin kamu yolu kuralları yol gösterir. Yerleşim alanları içinde levhaların yaya kaldırımından yüksekliği en az 2,20 m olmalıdır. Aynı direğe, üçgen levha her zaman üstte olmak üzere en fazla iki levha ve varsa bunlarla ilgili paneller takılır.

Kapalı otoparkta bu yükseklik her zaman sağlanamaz. Otopark Yönetmeliği'ne göre (md. 5/1-h-4) "Otopark iç yüksekliği kiriş altı dâhil olmak üzere hiçbir yerde net 2,10 metreden az olamaz." Yönetmeliğin en az değerindeki bir tavan, kamu yolundaki 2,20 m montaj yüksekliğinden alçaktır. Böyle katlarda levhayı kiriş ve tesisatın altında kalan, park eden araçların önünü kapatmadığı bir yüksekliğe yerleştirin.

KGM'ye göre "Bütün trafik işaret levhalarında geri yansıtıcı (reflektif) malzeme kullanılmalı veya bunlar aydınlatılmalıdır." İlgi Trafik levhalarında normal performans (NP) ve yüksek performans (YP) reflektif seçenekleri vardır.

Son kontrol için KGM'nin şu kuralını otoparka uyarlayın: "Trafik işaretleri ve tesislerinin amaca uygunluğu, yörenin yabancıları tarafından test edilmelidirler." Otoparkı hiç bilmeyen birini yalnız levhaları izleyerek girişten park yerine, oradan çıkışa yürütün; duraksadığı her nokta planda eksik bir levhaya işaret eder.

Örnek otopark yönlendirme planı (pratik öneri): sürücünün gördüğü sırayla levhalar

Aşağıdaki tablo bir mevzuat listesi değil, caddeden girilen, giriş ve çıkışı ayrı ağızlardan yapılan, iki katlı bir otopark için pratik bir yerleşim önerisidir. Kendi krokinizde nokta sayısı ve levhalar farklı olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Otopark yönlendirme planını kim hazırlar?

Yeni yapılarda trafik akışı, Otopark Yönetmeliği'nin 10. maddesine göre onaylı mimari projede sayısal değerleriyle gösterilir; levha planı bu akışa göre çıkarılır. Mevcut site ve iş yeri otoparklarında planı, otoparkı yöneten taraf ölçülü bir krokiyi esas alarak hazırlayabilir. Cadde ve kaldırıma konacak levhalar ise kamu yolunda kaldığı için yolun bakımından sorumlu kuruluşun, şehir içinde çoğunlukla belediyenin yetkisindedir.

Otopark kat levhası nereye asılır?

Mevzuatta bunun için bir kural yoktur; pratik öneri, kat levhasını her rampanın bittiği noktada, rampadan çıkan sürücünün karşısına gelen duvar ya da kolona asmaktır. Aynı kat adını asansör ve merdiven kapılarının yanında da tekrarlayın ve asansör düğmelerindeki adlandırmayla aynı tutun. Kat bilgisini trafik levhasının üzerine eklemeyin.

Tek yönlü otopark koridoru nasıl işaretlenir?

Koridorun ters yöndeki ağzına girişi olmayan yol levhası (TT-4) konabilir; o ağza dönülebilecek noktalarda, dönüşten önce sağa ya da sola dönülmez levhası kullanılır. Koridorun diğer ucunda sürücüyü uygun mecburi yön levhası karşılar. KGM'ye göre tek yönlü yol levhası (B-16) da yalnız girişlerine TT-4 levhası konulan yollarda, trafiğin akış yönünü göstermek için kullanılabilir.

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1; Karayolları Genel Müdürlüğü, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik; Otopark Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr). Erişim: 6 Ekim 2026.

Giriş-çıkış, mecburi yön ve dönüş yasağı levhalarını üretimden doğrudan otopark levhaları sayfamızda bulabilirsiniz.