Otopark Levhaları Rehberi: Giriş, Çıkış, Yönlendirme ve Park Yeri İşaretleri

Otopark levhaları görevlerine göre altı grupta toplanabilir: giriş-çıkış, yönlendirme, hız, yükseklik ve boyut sınırı, park yeri ve uyarı levhaları. Girişte otopark ve hız bilgisi, çıkış ağzında girilmez levhası, caddeye bağlanan çıkışta dur levhası, rampa ve koridorlarda mecburi yön levhaları kullanılır. Aşağıda her grubun hangi levhalardan oluştuğunu ve nereye konduğunu resimli örneklerle bulabilirsiniz.

Otopark levhaları nelerdir?

Otoparkta kullanılan levhaların büyük bölümü, Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) standartlarında tanımlı trafik tanzim (TT), bilgi (B) ve duraklama-park (P) işaretleridir. Kamu yolunda bu levhaların şekli, rengi, ölçüsü ve yeri KGM standartlarıyla belirlenir.

Özel mülk içindeki bir otoparkta aynı standarda uymak iyi uygulamadır: sürücü levhayı yoldan tanır ve otopark içinde yeni bir işaret dili öğrenmek zorunda kalmaz. Yazıda anılan KGM kuralları kamu yolları için yazılmıştır; otopark içi için örnek alınacak standart olarak verilmiştir.

Aşağıdaki tablo, otopark levhalarını görevlerine göre gruplar. Her grubun ayrıntısı sonraki bölümlerde.

Otopark giriş çıkış levhası: girişte ve çıkışta hangi levhalar kullanılır?

Giriş ve çıkışta otopark trafiği cadde trafiğiyle karşılaşır. Girişte sürücüye otoparkın yerini ve uyacağı hızı, çıkışta ise hangi ağızdan girilemeyeceğini ve caddeye nasıl bağlanacağını bildirmek gerekir.

Girişte: otopark ve hız bilgisi

Girişte en çok kullanılan levha, otopark bilgisini ve hız sınırını birlikte veren otopark levhasıdır. Tek levhada iki bilgi verdiği için giriş ağzında direk kalabalığını azaltır. Kapalı otoparklarda aynı düzende hazırlanan kapalı otopark levhası kullanılır.

KGM standartlarına göre mavi zeminli, beyaz "P" harfli park yeri levhası (P-3a) otopark girişlerinde de kullanılabilir.

Çıkış ağzında: girilmez levhası

Giriş ve çıkışı ayrı ağızlardan yapılan otoparklarda, çıkış ağzına girilmez levhası konur. KGM'deki karşılığı TT-4 (girişi olmayan yol) olan bu levha, ağzın yalnız çıkış için kullanıldığını gösterir.

KGM, kamu yolunda bu levhanın sürücüyü yanlış manevraya zorlamayacak, göze çarpan bir noktaya konmasını ve gerekirse dönüş yasağı ya da mecburi yön levhasıyla desteklenmesini ister. Otopark çıkışında da aynı yerleşim mantığını izlemek yanlış girişleri azaltır.

Caddeye bağlanan çıkışta: dur levhası

Otopark çıkışı ana caddeye bağlanıyorsa çıkış noktasına dur levhası konur. KGM, boydan boya uzanan bir caddeye giren sokakları dur levhasının kullanım yerleri arasında sayar; levhanın normal yeri, varsa yaya geçidinden önceki dur çizgisinin bulunduğu noktadır.

Standartlarda tanımlı levha, kırmızı sekizgen üzerinde beyaz "DUR" yazılı olandır; STOP yazılı model KGM standartlarında yer almaz, bu yüzden caddeye bağlanan çıkışta DUR yazılı levhayı seçin. KGM, dur levhasının rastgele her kavşağa konmamasını da ister; her ara koridora dur levhası koymak, levhanın gerçekten gerekli olduğu yerdeki etkisini azaltır.

Otopark yönlendirme levhası: araçlar nasıl yönlendirilir?

Yönlendirme levhaları, araçların otopark içinde tek bir akış düzenine göre hareket etmesini sağlar. Mecburi yön levhaları mavi zeminli ve beyaz oklu yuvarlak levhalardır; yasaklayıcı levhalar ise kırmızı kenarlıdır. Bu grubun tamamını trafik tanzim işaretleri rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Mecburi yön levhaları

Mecburi yön levhaları, sürücünün levhada gösterilen yönü izlemek zorunda olduğunu bildirir. KGM standartlarına göre sağa mecburi yön, sola mecburi yön ve ileri mecburi yön levhaları kavşak içinde, yani dönüş noktasında kullanılır.

İleriden sağa mecburi yön ve ileriden sola mecburi yön levhaları ise dönüşten önce konur ve sürücüyü yaklaşan dönüşe hazırlar. Otoparkta rampa başları ve koridor sonları bu levhaların en çok kullanıldığı yerlerdir.

İki yönden birine gidilebilen noktalarda ileri ve sağa, ileri ve sola ya da sağa ve sola mecburi yön levhaları kullanılır.

Sağdan gidiniz ve soldan gidiniz levhaları

Sağdan gidiniz levhası, KGM tanımına göre taşıt yolu üzerindeki ayırıcı ve adaların başında kullanılır ve sürücünün bu kesime çarpmasını önler. Otoparkta giriş ve çıkış şeritlerini ayıran adanın ya da gişe adasının başı bu levhanın doğal yeridir.

Adanın iki yanından da aynı yöne gidilebiliyorsa her iki yandan gidiniz levhası, yalnız soldan geçilebiliyorsa soldan gidiniz levhası kullanılabilir.

Dönüş yasağı levhaları

KGM, mecburi yön levhalarının gerekli dönüş yasağı levhalarıyla birlikte kullanılmasını önerir. Tek yönlü koridora ters yönden girilmesini önlemek için sağa dönülmez ya da sola dönülmez levhası, dar rampalarda geri dönüşü önlemek için ise U dönüşü yapılmaz levhası kullanılır.

Otopark hız levhaları: 10, 15, 20 ve 30 km/s seçenekleri

Otopark içinde araçlar yayalarla aynı alanı paylaşır; bu yüzden hız sınırı düşük tutulur. Hız sınırı girişte bildirilir. KGM, kamu yolunda hız sınırı levhasının sınırın değiştiği her noktada kullanılmasını ister; otoparkta da sınır değişiyorsa (örneğin açık alandan kapalı kata geçişte) levhayı orada tekrarlamak iyi uygulamadır.

Sarı zemin seçimine dikkat edin: kamu yolunda sarı zeminli T ve TT levhaları, yol çalışmalarındaki geçici işaretleme için kullanılır. Bu yüzden caddeden görülen giriş levhalarında beyaz zeminli standart model karışıklığı önler; otopark alanının içinde hangi modelin kullanılacağı işletmenin tercihidir.

Forkliftlerin de dolaştığı depo ve fabrika otoparklarında forklift hız sınırı levhası, araç sınırından ayrı olarak iş makineleri için uygulanacak hızı bildirir.

Otopark yükseklik levhası ve diğer boyut sınırları

Kapalı otoparklarda tavan, kiriş ve tesisat boruları yüksek araçlar için risk oluşturur. Bu yüzden girişte, otoparka girebilecek aracın sınırını gösteren levha kullanılır.

Yükseklik sınırı

Yüksekliği belirtilen metreden fazla olan taşıt giremez levhası (KGM kodu TT-21), toplam yüksekliği levhadaki değeri aşan araçların giremeyeceğini bildirir. KGM, kamu yolunda yüksekliği 5 metre ve daha düşük yapılarda levhaya gerçek yükseklikten 20 cm düşük bir değer yazılmasını ister; otopark girişinde de aynı payı bırakmak doğru olur. Ölçüyü girişteki en alçak noktadan (kiriş, boru ya da kapı kasası) alın.

Genişlik, uzunluk ve ağırlık sınırı

Genişlik sınırı levhası (TT-20) dar giriş ve rampalarda kullanılır. KGM'ye göre levhadaki değer, yolun iki yanındaki engellerden 20 cm güvenlik payı düşülerek belirlenir.

Dönüş yarıçapı dar olan otoparklarda uzunluk sınırı levhası, taşıma kapasitesi sınırlı katlı otoparklarda ise yüklü ağırlık sınırı levhası ve dingil başına düşen ağırlık levhası kullanılır. Ağırlık değerini tahmine göre değil, yapının taşıma kapasitesini bilen yetkili teknik personelin verdiği değere göre seçin.

Park yeri levhaları ve otopark uyarı levhaları

Park yeri levhaları

Park yeri levhaları, işaretin bulunduğu yerde park yapılabileceğini ve park şeklini bildirir. KGM standartlarında kapalı park yeri için ayrı bir levha (P-3f) tanımlıdır; altına yön paneli eklenerek sürücü kapalı park yerine yönlendirilebilir, ücretli park yerinde levhada ya da altındaki panelde "Ücretli" ibaresi kullanılabilir. Otopark girişindeki kapalı otopark levhası bu bilgiyi hız sınırıyla birlikte verir.

Engelli sürücülere ayrılan park yerlerinde park yeri levhasının altına engelli sembollü ek panel konur. Park süresi sınırlıysa ya da park yalnız belirli saatlerde serbestse bu bilgi de ek panelle gösterilir. Park yeri ve park yasağı levhalarının tamamını duraklama ve park etme işaretleri rehberimizde bulabilirsiniz.

Otopark uyarı levhası: yaya, korna ve tehlikeli madde

Yayaların araç yolunu kestiği noktalarda (asansör, merdiven ve çıkış kapısı önü) yaya geçidi levhası kullanılır. KGM, kamu yolunda bu levhanın yolun her iki tarafına da hitap edecek şekilde konmasını ve kullanıldığı yerde yaya geçidi çizgilerinin çizilmesini ister.

Kapalı otoparklarda korna sesi yankılanır; konut sitesi ve hastane otoparkları gibi sessizlik istenen yerlerde sesli ikaz cihazlarının kullanımı yasaktır levhası girişe konabilir. Patlayıcı ve parlayıcı madde taşıyan araçların girmesi istenmeyen otoparklarda ise patlayıcı madde taşıyan taşıt giremez levhası girişe konur.

Hangi otopark levhası nereye konur?

Aşağıdaki tablo, temel noktaları özetler. Otoparkın krokisine göre levha sayısını ve sırasını çıkarmak ayrı bir planlama işidir; bu tablo yalnız başlangıç listesidir.

Otopark levhası ölçüsü ve malzemesi nasıl seçilir?

KGM standartlarında işaretleme normal ebatla yapılır. Küçük ebat ise trafiğin yalnız yavaş hareket edebildiği kesimler, normal ebadın konmasının uygun olmadığı yerler ve şehir içindeki dar cadde ve sokaklar için tanımlıdır. Otopark içi çoğu zaman bu tarife uyar, bu yüzden içeride küçük ebat genellikle yeterlidir; cadde tarafından görülecek giriş levhalarında ise normal ebat daha doğru bir seçimdir.

İlgi Trafik'in standart şekilli levhaları şekle göre 30, 40, 60, 75 ve 90 cm ölçülerde üretilir; dikdörtgen levhaların ölçüleri ürün sayfalarında yer alır. Levhalar galvaniz sacdan, 1,5 mm ve 2 mm kalınlık seçenekleriyle Ankara'da üretilir.

KGM, bütün levhaların reflektif olmasını ya da aydınlatılmasını ister. Gün ışığı almayan kapalı otoparklarda levhanın far ışığında görünmesi bu yüzden önemlidir. Levhalarımızda normal performans (NP) ve yüksek performans (YP) reflektif seçenekleri vardır; aynı direğe takılan levhalarda farklı reflektif tipleri karıştırılmamalıdır.

Kamu yolunda yerleşim yeri içindeki levhaların alt kenarı kaldırımdan en az 2,20 m yükseklikte olmalıdır ve levha, reflektif yüzeyin yansıyarak sürücünün gözünü kamaştırmaması için yol eksenine dik düzlemden 3–5 derece döndürülür. Kapalı otoparkta tavan bu yüksekliğe izin vermeyebilir; levhayı kiriş ve tesisatın altında kalan, park eden aracın kapatmayacağı bir yüksekliğe yerleştirin. Levhalarımız omega direğe uygun vida delikli üretilir.

Bir yasal noktayı da unutmayın: Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'e göre trafik işaretlerini koymaya yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluş yetkilidir; bunun dışında hiçbir kuruluş veya kişi kendiliğinden trafik işareti koyamaz. Bu hüküm kamu yollarına ilişkindir; otopark girişinin önündeki cadde ya da kaldırıma levha konacaksa önce yolun bakımından sorumlu kuruluşa, şehir içinde çoğunlukla belediyeye başvurun. Otopark alanının içi için durumdan emin değilseniz de belediyeye danışmak en güvenli yoldur. Levha türlerinin genel tablosu için trafik levhaları ve anlamları rehberimize bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Otopark içinde hız sınırı kaç km/s olmalı?

Sınırı belirlerken KGM'nin hız sınırı için saydığı etkenleri otoparka uyarlayın: koridor genişliği, dönüşler, zemin durumu, yaya hareketliliği ve park halindeki araçlar. Yayaların araçlarla aynı alanı kullandığı dar ve kapalı otoparklarda alt değerler daha güvenlidir. Levhalarımızda 10, 15, 20 ve 30 km/s seçenekleri vardır; seçtiğiniz sınırı girişte ve değiştiği her noktada gösterin.

Otopark çıkışına hangi levha konur?

Çıkış ağzına, dışarıdan gelen sürücünün bu ağızdan girmemesi için girilmez levhası konur. Çıkış bir caddeye bağlanıyorsa bağlantı noktasına dur levhası eklenir ve varsa yaya geçidinden önceki dur çizgisinin hizasına yerleştirilir. Çıkıştan sonra yalnız tek yöne dönülebiliyorsa uygun mecburi yön levhası da kullanılır.

Yükseklik sınırı levhasına hangi değer yazılır?

KGM standartları, kamu yolunda yüksekliği 5 metre ve daha düşük olan yapılarda levhaya gerçek serbest yükseklikten 20 cm düşük bir değer yazılmasını ister; otoparkta da aynı payı bırakın. Ölçüyü girişteki en alçak noktadan, yani kiriş, tesisat borusu ya da kapı kasasından alın. Rampa boyunca yükseklik azalıyorsa en düşük noktayı esas alın.

Otopark levhası için hangi ölçü seçilmeli?

Otopark içinde araçlar yavaş gittiği için çoğu zaman küçük ebatlar yeterlidir; KGM'nin küçük ebadı yuvarlak levhalarda 450 mm'dir. Caddeden görülecek giriş levhalarında ise normal ebat (yuvarlakta 600 mm) daha doğrudur. Levhalarımız şekle göre 30, 40, 60, 75 ve 90 cm seçenekleriyle üretilir.

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1; Karayolları Genel Müdürlüğü, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik

Giriş-çıkış, yönlendirme, hız ve uyarı levhalarının tamamını üretimden doğrudan otopark levhaları sayfamızda bulabilirsiniz.