Geçme (Sollama) Yasağı Levhaları ve Yasağın Bittiği Yer

Geçme yasağı levhası, yani öndeki taşıtı geçmek yasaktır levhası (TT-27), konduğu noktadan başlayarak öndeki taşıtı geçmeyi, halk arasındaki adıyla sollamayı yasaklar. Ek panelde aksi yazmıyorsa yasak, geçme yasağı sonu levhasına (TT-34a) ya da bir sonraki kavşağa kadar sürer. Kamyonlara özel geçme yasağı TT-28 levhasıyla konur, TT-34b levhasıyla sona erdirilir.

Geçme yasağı levhaları hangileridir?

KGM'nin Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1'inde geçme yasağıyla ilgili dört levha trafik tanzim (TT) grubundadır.

Grubun diğer yasaklama, mecburiyet ve öncelik levhalarını trafik tanzim işaretleri yazımızda topladık.

Öndeki taşıtı geçmek yasaktır levhası (TT-27) ne anlatır?

KGM'ye göre öndeki taşıtı geçmek yasaktır levhası, "iki tekerlekli mopedler (motorlu bisikletler) ve yanında sepeti olmayan iki tekerlekli motosikletler ile bisikletlerin dışındaki taşıtların geçilmesinin yasak olduğunu bildirmek için kullanılır."

Geçme yasağı levhası nereye konur?

Standartlar-1'e göre levha, öndeki aracı geçmenin özellikle tehlikeli olduğu yerlerde ve görüşün kapalı olduğu düşey veya yatay kurplarda, bütün yollarda yolun her iki tarafında da kullanılmalıdır. Görüşün açık olduğu ve iki yönlü trafiğin kullandığı köprü ve hemzemin geçit yaklaşımlarında levha, köprü, tünel ve hemzemin geçitlere 150 m mesafede kullanılmalıdır.

Görüşün kapalı olduğu kesimlerde levhanın yeri, Standartlar-1'in kurp işaretlemesi bölümünde hıza göre verilen geçiş görüş mesafelerine (Gm) göre belirlenir ve yoldaki geçme yasağı çizgisi de aynı noktada başlar. Geçiş görüş mesafesi, bir taşıtın önünde seyreden diğer bir taşıtı geçmesi için gerekli en kısa görüş mesafesidir.

Bu değerlerin sağlanamadığı kesimlerde KGM, taşıtların karşı yöne ait yol bölümünü kullanmalarını önlemek amacıyla geçme yasağı çizgisi uygulanmasını ister.

TT-27 hangi levhalarla birlikte kullanılmaz?

KGM'ye göre kavşak, okul geçidi ve yaya geçidi yaklaşımlarında, bu yerleri bildiren uyarı levhalarıyla birlikte ayrıca TT-27 kullanılmasına gerek yoktur. Standartlar-1, yaya geçidi ve ana yol–tali yol kavşağı uyarı levhalarının aynı zamanda öndeki taşıtı geçmenin yasak olduğunu belirttiğini yazar.

Kamyonlar için geçme yasağı levhası (TT-28) kimleri bağlar?

Kamyonlar için geçme yasağı levhası, KGM tanımıyla "izin verilen azami ağırlığı 3.5 tonun üzerinde olan yük taşıtlarının öndeki aracı geçmesinin yasak olduğunu bildirir." 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesindeki kamyon tanımı da aynı sınırı kullanır: "İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3 500 Kg'dan fazla olan ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır."

KGM'ye göre levha, görüş açık olsa da geçmenin özellikle tehlikeli olduğu yerlerde, örneğin kamyonların geçme için anormal uzunlukta mesafeye ihtiyaç duyduğu dik ve uzun rampalarda kullanılabilir. Yasak yalnız yük taşıtları için uygulanıyorsa yatayda kesikli çizgi işaretlemesi yapılır. Tırmanma şeritli kesimlerde ise TT-28 yerine asgari mecburi hızları gösteren şerit düzenleme levhası tercih edilmelidir; bu levhayı hız sınırı levhaları yazımızda anlattık.

Geçme yasağı nerede biter?

KGM'nin trafik tanzim işaretleri için koyduğu genel kural şöyledir: "İlave bir panel üzerinde aksi belirtilmedikçe, işaret levhası ile belirtilen yasaklama ve kısıtlama, levhanın dikili olduğu noktadan itibaren başlar ve aksini belirten bir işaret levhasına kadar ya da bir sonraki kavşağa kadar sürer." Yasak kavşaktan sonra da sürecekse levha tekrarlanmalıdır.

Standartlar-1'e göre geçme yasağı sonu levhası (TT-34a), TT-27 konulduğunda yasaklamanın sona erdiği noktayı belirtmek için her zaman kullanılmalıdır.

Kamyonlar için geçme yasağı sonu levhası (TT-34b) da TT-28 konulan her durumda yasağın bittiği noktayı belirtmek için kullanılmalıdır.

Aynı noktada birden fazla yasak bitiyorsa, her biri için ayrı sonu levhası yerine bütün yasaklama ve kısıtlamaların sonu levhası (TT-32) kullanılır.

Yoldaki devamlı çizgi de geçme yasağı bildirir mi?

Evet. Standartlar-1'e göre yol kaplamasına çizilen devamlı çizgilerle yolu kullananlara geçme yasakları bildirilir; Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesi de trafik işaretlerini tanımlarken işaret levhalarının yanında yer işaretlemelerini sayar. KGM'nin çizgi tablosuna göre yerleşim yeri dışındaki yollarda devamlı çizgi; geçme yasağının olduğu yatay ve düşey kurplarda, kavşak, yaya geçidi ve hemzemin geçit yaklaşımlarında, iki yönlü yollarda köprü ve tünel içleri ile yaklaşımlarında uygulanır. Kesikli ve devamlı çizgi birlikte, bir yönde geçmenin serbest, diğer yönde yasak olduğu kesimlerde kullanılır.

Kanuna göre sollama nerelerde yasaktır?

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 54. maddesinin (b) bendinde geçmenin yasak olduğu yerler şöyle sayılır:

• Geçmenin herhangi bir trafik işaretiyle yasaklandığı yerlerde,
• Görüş yetersizliği olan tepelerde ve dönemeçlerde,
• Yaya ve okul geçitleri yaklaşımında,
• Kavşaklarda, demiryolu geçitlerinde ve bunların yaklaşımında,
• Gidiş ve geliş için birer şeridi bulunan iki yönlü trafiğin kullanıldığı köprü ve tünellerde,

"Sürücülerin önlerindeki bir aracı geçmeleri yasaktır." Aynı maddenin (a) bendine göre ise "Geçme, geçilecek aracın solundaki şeritten yapılır."

Kanunun 55. maddesine göre "54 üncü maddede yazılı durumlar dışında, geçiş yapmak isteyenlere yol vermemek, geçilmekte iken bir başka aracı geçmeye veya sola dönmeye kalkışmak yasaktır." 84. madde ise "Geçme yasağı olan yerlerde geçme" hâlini, sürücülerin trafik kazalarında asli kusurlu sayıldığı hâller arasında sayar.

Yol çalışmasında hangi geçme yasağı levhaları kullanılır?

Standartlar-1'e göre yapım, bakım ve onarım sahalarında T ve TT grubu işaretler, standartları ve renkleri korunarak sarı zeminli bir fon içinde uygulanır; KGM'nin örnek projelerinde öndeki taşıtı geçmek yasaktır levhası YBTT-27 koduyla geçer. KGM'nin 2023 tarihli yol yapım, bakım ve onarım standardı, iki yönlü yollardaki çalışmalar için şu kuralı koyar: "Yol çalışması yapılan kesimlerde, (T-15) nolu 'yolda çalışma' ve (TT-27) nolu 'öndeki taşıtı geçmek yasaktır' trafik işaret levhaları, sağda ve solda olmak üzere yolun her iki tarafına da yerleştirilir."

Sarı zeminli seride öndeki taşıtı geçmek yasaktır, geçme yasağı sonu, kamyonlar için geçme yasağı ve kamyonlar için geçme yasağı sonu levhaları bulunur.

Sollama yasağı ve 50 km hız sınırı levhası, sarı zemin üzerinde öndeki taşıtı geçmek yasaktır levhası ile 50 km azami hız levhasını tek dikdörtgen levhada birleştirir; 70 km'lik modeli de vardır.

Bu levhaların çalışma alanına göre diziliş sırası ve uzaklıkları yol çalışması işaretlemesi yazımızdadır.

Gümrük, durmadan geçmek yasaktır levhası geçme yasağı mıdır?

Hayır. KGM'ye göre gümrük, durmadan geçmek yasaktır levhası (TT-31), "sürücülerin gümrük işlemleri için durmak zorunda olduklarını bildirir." Buradaki "geçmek", öndeki taşıtı geçmek değil, gümrük noktasından durmadan geçmektir.

Geçme yasağı levhası hangi ölçü ve reflektifte olmalı?

KGM'nin levha boyutları tablosuna (Tablo 9) göre dairesel levhanın normal ebadı 600 mm'dir; şehir içindeki dar cadde ve sokaklarda küçük ebat (450 mm) kullanılır.

Reflektif malzeme seçim tablosu (Tablo 10), TT-27 ve yol çalışma levhaları için her yol türünde yüksek performanslı (C2) malzeme öngörür. Tabloda ayrıca sayılmayan TT-28 ve sonu levhaları için genel satır geçerlidir: yol kenarında, aydınlatılmamış veya az aydınlatılmış ve otoyol ya da bölünmüş yol olmayan yollarda normal performanslı (C1), diğer durumlarda C2 öngörülür. Aynı yol kesiminde ve özellikle aynı direkte farklı türde reflektif malzemeli levhalar kullanılmamalıdır.

İlgi Trafik geçme yasağı levhalarını Ankara'da, 1,5 mm veya 2 mm galvaniz sac üzerine normal performans (NP) ya da yüksek performans (YP) reflektif seçenekleriyle, şekle göre 30, 40, 60, 75 ve 90 cm ölçülerde, omega direğe uygun vida delikli üretir.

Sıkça Sorulan Sorular

Geçme yasağı levhası yolun iki tarafına da konur mu?

Evet. Standartlar-1'e göre öndeki taşıtı geçmek yasaktır levhası (TT-27), geçmenin özellikle tehlikeli olduğu yerlerde ve görüşün kapalı olduğu kurplarda bütün yollarda yolun her iki tarafında da kullanılmalıdır. Yol çalışmalarında da KGM'nin 2023 tarihli standardı, iki yönlü yollarda bu levhanın yolda çalışma levhasıyla birlikte yolun iki tarafına konmasını ister.

Kamyonlar için geçme yasağı otomobilleri de bağlar mı?

Hayır. KGM'ye göre TT-28 levhası, izin verilen azami ağırlığı 3,5 tonun üzerinde olan yük taşıtlarının öndeki aracı geçmesinin yasak olduğunu bildirir. Otomobil sürücüsü için bu levha bir geçme yasağı getirmez; ancak aynı yerde TT-27 levhası, devamlı çizgi ya da Kanunun 54. maddesinde sayılan bir yer varsa o kurallar geçerlidir.

Yola geçme yasağı levhasını kim koyar?

Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesine göre "Trafik işaretlerinin bakım - onarım ve işletilmeleri dahil temin ve tesisine, yolun yapım ve bakımından sorumlu olan kuruluşlar görevli ve yetkilidir." Madde, "Bunun dışında hiçbir kuruluş veya kişi, kendiliğinden herhangi bir yere trafik işareti koyamaz." cümlesiyle biter. Kamu yolundaki levha ihtiyacı bu nedenle o yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşa iletilir.

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1; Karayolları Genel Müdürlüğü, Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarında Trafik İşaretleme Standartları; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu; Karayolları Genel Müdürlüğü, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik

Öndeki taşıtı geçmek yasaktır, kamyonlar için geçme yasağı ve geçme yasağı sonu levhalarını üretimden doğrudan Trafik Tanzim Levhaları sayfamızda bulabilirsiniz.