Trafik Levhası Direk Yüksekliği ve Montaj Kuralları

Trafik levhası direk yüksekliği, levhanın alt kenarı yerleşim yeri içinde yaya kaldırımından (kaldırım yoksa banketten) 2,20 m, yerleşim yeri dışında banketten 1,50 m yukarıda kalacak şekilde seçilir. Bu ölçüler Karayolları Genel Müdürlüğünün (KGM) işaretleme standartlarından gelir. Aşağıda yola uzaklık, montaj açısı, bir direğe takılabilecek levha sayısı ve örnek bir direk boyu hesabı da var.

Trafik levhası yerden kaç metre yükseklikte olmalı?

KGM'nin Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1 belgesine göre standart trafik levhaları genel olarak yolun sağına konur. Trafik levhalarının yerden yüksekliği levhanın bulunduğu yere göre değişir.

Levha montaj yüksekliği levhanın neresinden ölçülür?

Levha montaj yüksekliği levhanın alt kenarından ölçülür. Aynı direkte iki levha varsa ölçü alttaki levhanın alt kenarından alınır. Levhanın altında ek panel kullanılıyorsa yükseklik en alttaki panelden ölçülür; yani 2,20 m veya 1,50 m ölçüsü panelin alt kenarı için geçerlidir.

Hangi levhalar daha alçağa monte edilir?

Standart bazı levhaları bu kuralın dışında tutar. Hemzemin demiryolu geçidi yaklaşım levhaları (T-28a, T-28b, T-29a, T-29b, T-30a, T-30b), onarım yaklaşım levhaları (T-33d, T-33e, T-33f), refüj başı ek levhaları (T-34a, T-34b) ve dönüş adası ek levhası (T-35), konuldukları kesimde yerden genel olarak 80 cm yüksekliğe monte edilir. Bu yükseklik 60 cm'ye kadar düşürülebilir.

Trafik levhası yola ne kadar uzak olmalı?

Yerleşim yeri dışında

Yerleşim yeri dışında levhanın banketin dış kenarına uzaklığı genel olarak 1,50 m, zorunlu durumlarda 1,00 m olur. Banket bulunmayan ve şevi dik kesimlerde bu mesafe sağlanamıyorsa direk mümkün olduğunca yoldan uzaklaştırılır ve direğe deveboynu gibi bir şekil verilerek mesafe sağlanır.

Yerleşim yeri içinde

Şehir içinde levhalar mümkünse yaya kaldırımının dışına konur; ancak levhanın yola uzaklığı 4 m'yi aşmamalıdır.

Kaldırımın dışında yer yoksa levha kaldırımın üzerine konabilir. Bu durumda levhanın yola en yakın kenarı ile kaplama kenarı arasında en az 0,30 m kalır ve levhanın kaldırımdan yüksekliği yine en az 2,20 m olur.

Levha hangi açıyla monte edilir?

Standart, reflektif malzemenin yansıyarak sürücünün gözünü kamaştırmasını önlemek amacıyla levhanın yol eksenine dik konumdan 3° ile 5° arasında bir açıyla döndürülerek yerleştirilmesini ister. Bu açı genel olarak 3° olmalıdır.

Direk ise yatay düzlemle 90° açı yapacak şekilde dikilir; sapmanın 1°'den büyük olmamasına özen gösterilir.

Bir direğe kaç trafik levhası takılır?

KGM standardı aynı direkteki levhaların sayısını ve sırasını da düzenler:

• Bir direkte en fazla iki trafik levhası ve varsa bunlara ait paneller kullanılır; üçgen levha her zaman üstte olur.
• Aynı sınıftan iki levha aynı direğe takılıyorsa ilk gelen tehlikeye ait levha üste konur.
• Ek panel, ait olduğu levhanın hemen altına takılır.
• Üstteki levhanın altı ile alttaki levhanın üstünü aynı cıvatayla bağlamaktan kaçınılır; standart bu montajın levhaların görünürlüğünü azalttığını belirtir.
• Aynı yol kesiminde, özellikle de aynı direkte, farklı türde reflektif malzemeden yapılmış levhalar kullanılmaz. Reflektif türlerini reflektif levha nedir yazımızda anlattık.
• Levhada ve levhayı taşıyan direkte reklam, ticari mesaj veya trafik kontrolü için gerekli olmayan bir mesaj bulunmaz.

Levhalar arasında ve tehlikeye kadar ne kadar mesafe bırakılır?

Otoyol ve devlet yollarının ana güzergâhlarında levhalar genel olarak birbirine 100 m'den yakın konmaz. Daha yakına konması gereken levha, mümkünse önceki veya sonraki levhanın direğine kaydırılır. Kavşak bağlantı kollarında iki levha arası en az 50 m'dir. Standart bu kuralın devamında "Bu mesafe zorunlu durumlarda, birbirlerinin görülmelerini engellememek koşuluyla 30 m düşürülebilir." der.

Tehlike uyarı levhaları ise genel olarak tehlikeden, yolun proje veya işletme hızına göre şu mesafelerde önce konur:

Tablodakinden farklı bir mesafe uygulanırsa levha ile tehlike arasındaki mesafe ek panelle belirtilir.

Trafik levhası direk yüksekliği nasıl hesaplanır?

KGM'nin işaretleme standartları direk boyunu değil, levhanın montaj yüksekliğini verir; trafik levhası direk yüksekliği bu ölçüden hesaplanır. Zemin üstündeki direk boyu kabaca montaj yüksekliği (2,20 m veya 1,50 m), varsa ek panel, levhaların düşey boyu ve levhalar arası boşluğun toplamıdır. Gömülü montajda buna gömme derinliği eklenir; bu derinlik zemine ve temel tipine göre uygulamada belirlenir.

KGM'nin levha boyutları tablosunda normal ebat daire için 60 cm, sekizgen için 75 cm, üçgen için 90 cm'dir. Şehir içindeki dar cadde ve sokaklarda küçük ebat, otoyollarda ve trafiği yoğun bazı yerleşim yeri dışı yollarda büyük ebat kullanılır; ebat büyüdükçe direk de uzar. Ebat seçimini trafik levhası ölçüleri yazımızda anlattık.

Aşağıdaki tablo KGM belgelerinde yer almayan bir örnek hesaptır; belgeden yalnız montaj yükseklikleri ve levha ebatları alınmıştır. Direğin üstteki levhanın üst kenarında bittiği ve 90 cm'lik üçgen ebadının kenar uzunluğu olduğu (düşey boy yaklaşık 78 cm) varsayılmıştır.

Trafik levhalarımız şekle göre 30, 40, 60, 75 ve 90 cm ebatlarda üretilir; hesabı seçtiğiniz ebatla yapın.

Hangi boyda trafik levhası direği seçilir?

Flanşlı boru direklerimiz 1,5 metre, 2 metre, 2,5 metre ve 3 metre boylardadır; montaj ayrıntısı ürün sayfalarındadır. Normal ebatlı tek levhada bile zemin üstü boy 2 m'yi aşar (yerleşim yeri dışında 60 cm daire levha için 1,50 + 0,60 = 2,10 m); bu yüzden 1,5 m ve 2 m boylar yol kenarındaki normal ebatlı levhalar için kısa kalır. Bu boylar otopark aynası direği olarak da kullanılır.

Omega direk, boyunca delikli galvanizli bir profildir; levhalarımız omega direğe uygun vida delikli üretilir. Omega direklerimiz 2 metre, 2,5 metre, 3 metre, 3,5 metre ve 4 metre boylarda, 3 mm, 4 mm ve 5 mm kalınlıkta üretilir. Gömülü montajda direk boyu, zemin üstü boy ile gömme derinliğinin toplamıdır: örneğin 2,80 m zemin üstü boy için 3,5 m direk 0,70 m, 4 m direk 1,20 m gömme payı bırakır.

2 metre galvanizli direk de levha ve otopark aynası direği olarak kullanılır; çap ve kalınlık bilgisini ürün sayfasından kontrol edin.

Özel alanlarda ve yol çalışmalarında yükseklik

Site, fabrika ve otoparklarda

Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesine göre "Trafik işaretlerinin bakım - onarım ve işletilmeleri dahil temin ve tesisine, yolun yapım ve bakımından sorumlu olan kuruluşlar görevli ve yetkilidir." Aynı maddede "Bunun dışında hiçbir kuruluş veya kişi, kendiliğinden herhangi bir yere trafik işareti koyamaz." hükmü yer alır.

KGM'nin yükseklik ve mesafe kuralları kamu yolları içindir; site, fabrika ve otopark gibi özel alanlarda da levhaları aynı ölçülerle monte etmek iyi uygulamadır.

Yol çalışmasında geçici levhalar

KGM'nin yol yapım, bakım ve onarım standardına göre üzerinden gece geçmeyecek kısa süreli çalışmalarda levhalar portatif direklere takılabilir. Uzun süreli çalışmalarda levhanın en yakın kenarı ile taşıt yolu arasındaki mesafe 30 cm'den az, 4 m'den fazla olmamalıdır.

Onarım yaklaşım levhaları dışındaki levhaların alt seviyesi, kaplama kotundan yerleşim yeri dışında en az 1,50 m, yerleşim yeri içinde en az 2,20 m yukarıda olmalıdır. Bu yüksekliklerin sağlanamadığı zorunlu durumlarda, yaya güvenliğini tehlikeye düşürmemek şartıyla alt seviye yerleşim yeri içinde ve dışında kaplama kotundan 1,00 m'ye kadar düşürülebilir. Bu düşürme yol çalışmalarındaki geçici işaretleme içindir; Standartlar-1'deki kalıcı montaj kuralında yükseklik için böyle bir düşürme yer almaz. Çalışma alanındaki işaretlemenin tamamını yol bakım onarım levhaları yazımızda bulabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik levhası direği kaç metre olmalı?

KGM standartları trafik levhası direk yüksekliğini değil, montaj yüksekliğini verir; direk boyu bu ölçüden hesaplanır. Levhanın alt kenarı yerleşim yeri içinde kaldırımdan 2,20 m, yerleşim yeri dışında banketten 1,50 m yukarıda olmalıdır. Bu yüksekliğe levhaların düşey boyu eklenir. Örnek hesapla şehir içinde 60 cm'lik tek daire levha için zemin üstünde yaklaşık 2,80 m direk gerekir; gömülü montajda gömme payı ayrıca eklenir.

Trafik levhalarının yerden yüksekliği nereden ölçülür?

Ölçü levhanın alt kenarından alınır. Aynı direkte iki levha varsa alttaki levhanın, levhanın altında ek panel varsa en alttaki panelin alt kenarı esas alınır. Yerleşim yeri içinde ölçü yaya kaldırımından, kaldırım yoksa banketten yapılır. Yerleşim yeri dışında ise levhanın bulunduğu taraftaki banketin iç kenarının üst kotu esas alınır.

Site veya otopark içindeki levhalarda da bu yükseklikler geçerli mi?

KGM standartları ve Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik kamu yollarındaki işaretlemeyi düzenler. Site, fabrika ve otopark gibi özel alanlarda da levhaları aynı yükseklik ve mesafelerde monte etmek iyi uygulamadır. Direk boyu da aynı hesapla seçilebilir: montaj yüksekliğine levhanın düşey boyu, gömülü montajda ayrıca gömme payı eklenir.

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1; Karayolları Genel Müdürlüğü, Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarda Trafik İşaretleme Standartları (2023); Karayolları Genel Müdürlüğü, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik

Omega direk, flanşlı boru direk ve galvanizli levha direklerini üretimden doğrudan Trafik Levha Direk ve Ayakları sayfamızda bulabilirsiniz.