Trafik levhaları neden farklı şekillerde sorusunun cevabı levhanın grubundadır: KGM standartlarında üçgen levha ilerideki bir tehlikeyi haber verir, yuvarlak levha çoğunlukla uyulması gereken bir yasak, kısıtlama veya mecburiyet bildirir, kare ve dikdörtgen levhaların çoğu bilgi verir. Standartlarda sekizgen olarak yalnız dur levhası, tepesi aşağı bakan üçgen olarak yalnız yol ver levhası tanımlanır. Aşağıda her şekli örnekleriyle anlatıyoruz.

Trafik levhaları neden farklı şekillerde?

Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik, trafik işaret levhalarını beş gruba ayırır: tehlike uyarı (T), trafik tanzim (TT), bilgi (B), duraklama ve park etme (P) ve otoyol işaretleri. Karayolları Genel Müdürlüğü'nün (KGM) Karayolu Trafik İşaretleme Standartları da tehlike uyarı, trafik tanzim, bilgi ve park levhalarına grubuna göre temel bir şekil ve renk düzeni verir. Trafik levhalarının neden farklı şekillerde olduğu sorusunun kısa cevabı budur: şekil ve renk, levhanın grubuna ve taşıdığı mesajın türüne göre belirlenir.

Standartlar hangi şeklin hangi levhada kullanılacağını tanımlar, ancak şeklin neden seçildiğine dair bir gerekçe yazmaz. Aşağıdaki tablo şekilleri ve anlamlarını bir arada gösterir.

Şekil ve renkKullanıldığı levhalarAnlamıÖrnek
Eşkenar üçgen, kırmızı kenar, beyaz zemin, siyah sembolTehlike uyarı (T grubu)İleride bir tehlike varSağa tehlikeli viraj (T-1a)
Tepesi aşağı bakan üçgen, kırmızı kenar, sembolsüzYol ver (TT-1)Ana yoldan araç geliyorsa yol verTT-1
Sekizgen, kırmızı zemin, beyaz "DUR" yazısıDur (TT-2)Kavşağa girmeden dur, bütün araçlara yol verTT-2
Daire, kırmızı kenar, beyaz zemin, siyah sembolTrafik tanzim: yasak ve kısıtlamaUyulması gereken yasak veya sınırlamaAzami hız sınırlaması (TT-29a)
Daire, mavi zemin, beyaz sembolTrafik tanzim: mecburiyetBelirtilen yön veya davranış zorunluSağa mecburi yön (TT-35a)
Daire, beyaz zemin, siyah çapraz bantYasak ve kısıtlama sonuÖnceki yasak veya sınırlama bittiHız sınırlaması sonu (TT-33a)
Daire, mavi zemin, kırmızı çerçeve ve kırmızı bantDuraklama ve park etme (P-1, P-2)Park veya duraklama yasağıPark etmek yasaktır (P-1)
Kare veya dikdörtgen, mavi zeminStandart bilgi levhaları, park yeri (P-3)Bilgi, hizmet veya park yeriDurak (B-22)
Köşesi üzerinde duran kare, ortası sarıAnayol (B-38)Ana yol üzerindesinizB-38
Sarı zeminli dörtgen fon içinde üçgen veya daireYol yapım, bakım ve onarım çalışmalarıYolda geçici çalışma var; levhanın anlamı aynıSarı zeminli yol ver (TT-1)

Üçgen trafik levhaları ne anlatır?

KGM standartlarına göre tehlike uyarı işaretleri, genel olarak beyaz zemin üzerinde kırmızı bir çerçeve ve siyah sembollerden oluşan üçgen levhalardır. Bu levhalar yol kullanıcılarını yoldaki bir tehlikeye karşı uyarır ve tehlikenin ne olduğunu bildirir.

Üçgen trafik levhalarının en bilinen örneklerinden biri sağa tehlikeli viraj levhası (T-1a): kırmızı kenarlı üçgenin içinde virajın yönünü gösteren siyah bir sembol bulunur. Sembol değişir, şekil ve renk düzeni grubun üçgen levhalarında aynı kalır.

Sağa tehlikeli viraj (T-1a) trafik levhası

Her tehlike uyarı levhası üçgen mi?

Hayır. Standartlar üçgeni grubun genel şekli olarak tanımlar; grupta başka şekilli levhalar da vardır. Kontrolsüz demiryolu geçidi işaret levhaları (T-27) çarpı biçimindedir ve bariyersiz hemzemin geçitlerde geçidin tam konumunu göstermek için geçidin iki tarafına konur. Tehlikeli viraj yön levhaları (T-33a, b, c) ise dörtgen levha üzerinde kırmızı ok başlarından oluşur ve tehlikeli virajlarda T-1 veya T-2 levhalarından sonra sürücüye kılavuzluk için kullanılır.

Yol ver levhası neden ters üçgen?

KGM standartlarında yol ver levhası şöyle tanımlanır: "Yol Ver işaret levhası, tehlike uyarı levhaları ile aynı dizayna sahiptir. Ancak bu işaret levhası içinde herhangi bir sembol bulunmaz ve ters çevrilmiş eşkenar üçgen şeklinde monte edilir." Yani yol ver levhası beyaz zeminli, kırmızı kenarlı bir üçgendir; tepesi aşağıya bakar ve içi boştur. Standartlarda tepesi aşağı bakan üçgen olarak tanımlanan tek levha budur.

Yol ver levhası (TT-1), tali yoldan kavşağa yaklaşan sürücünün, ana yoldan araç geliyorsa durarak yol vermesi gerektiğini, araç yoksa kontrollü olarak geçebileceğini bildirir. Standartlar bu levhayı ana yola katılma şeritlerinde, modern dönel kavşağa katılan bütün kollarda ve yeterli hızlanma şeridi olmayan ekspres yol ve otoyol girişlerinde kullanılacak yerler arasında sayar.

Yol ver (TT-1) trafik levhası

Yol ver levhasının normal ebadı 900 mm kenarlı eşkenar üçgendir. Hızın düşük olduğu iş ve yerleşim merkezlerinde 600 mm, otoyol ve benzeri yüksek hızlı yollarda 1350 mm kenarlı levha kullanılabilir. Trafik işaretleri yönetmeliği, yanıp sönen sarı ışığı da bu levhaya benzetir: "Fasılalı Olarak Yanıp Sönen Sarı Işık: İkaz anlamında olup bu yerin yavaş ve dikkatli geçilmesini bildirir. (Yolver işaret levhası gibi)."

Dur levhası neden sekizgen?

Standartlara göre dur levhası (TT-2) "kırmızı zemin rengi üzerinde beyaz harflerle yazılmış DUR yazısına sahip olup sekizgen şekillidir"; kırmızı zeminin içinde beyaz bir iç bordür de bulunur. Standartlarda sekizgen olarak tanımlanan tek levha dur levhasıdır. KGM belgeleri bu şeklin neden seçildiğini açıklamaz; levhanın nerede ve nasıl kullanılacağını tanımlar.

Dur levhası, sürücülerin bir kavşağa girmeden önce durarak kavşaktaki bütün araçlara yol vermesi gerektiğini bildirir. Kontrolsüz bir demiryolu geçidinden geçmeden önceki durma mecburiyetini göstermek için de kullanılabilir. Yönetmelikte yanıp sönen kırmızı ışık bu levhaya bağlanır: "Fasılalı Olarak Yanıp Sönen Kırmızı Işık: Dur işareti levhası anlamında olup gidilecek yolun açık olduğu görüldükten sonra yeniden hareket edilmesini bildirir."

Dur (TT-2) trafik levhası

Dur levhasının ebadı yerleşim merkezlerinde 750 mm, bu merkezlerin dışındaki yollarda 900 mm'dir; yaklaşım hızının çok düşük olduğu kavşaklarda 600 mm'lik levha da kullanılabilir.

Dur ve yol ver levhası şekil olarak nasıl ayrılır?

ÖzellikYol ver (TT-1)Dur (TT-2)
ŞekilTepesi aşağı bakan eşkenar üçgenSekizgen
RenkBeyaz zemin, kırmızı bordürKırmızı zemin, beyaz iç bordür
Levhanın içiSembol ve yazı yokBeyaz "DUR" yazısı
Sürücüden beklenenAna yoldan araç geliyorsa durup yol vermek, yoksa kontrollü geçmekKavşağa girmeden durmak ve bütün araçlara yol vermek
EbatNormal 900 mm kenarYerleşim merkezinde 750 mm, dışında 900 mm

Yuvarlak trafik levhaları ne anlama gelir?

Standartlara göre TT-1 yol ver, TT-2 dur, TT-29b azami hız bölgesi, TT-33b azami hız bölgesi sonu ve TT-43a, b, c dışındaki bütün trafik tanzim levhaları daire şeklindedir. Yuvarlak trafik levhaları bu yüzden çoğunlukla uyulması gereken bir kural bildirir: öncelik, yasak ve kısıtlama ya da mecburiyet. Hangisi olduğunu dairenin renk düzeninden anlarsınız. Grubun tamamı trafik tanzim işaretleri ve anlamları yazımızda anlatılıyor.

Kırmızı kenarlı beyaz daire: yasak ve kısıtlama

Trafik tanzim levhalarının temel biçimi, beyaz zemin üzerinde siyah sembolden oluşan bir dairedir; bordür ve varsa yasak çizgisi kırmızıdır. Azami hız sınırlaması (TT-29a) ve öndeki taşıtı geçmek yasaktır (TT-27) levhaları bu düzendedir. Dairenin içindeki sembol ya da rakam neyin yasaklandığını veya sınırlandığını gösterir.

Kırmızı kenarlı her daire yasak bildirmez. Karşıdan gelene yol ver levhası (TT-3) de kırmızı kenarlı bir dairedir, ama standartlar onu öncelik bildiren levhalar arasında sayar. Levha, iki yönlü trafiğin zor ya da imkânsız olduğu dar yol kesimlerinde öncelik hakkının karşıdan gelen araçlara ait olduğunu bildirir. Standarda göre levhadaki kırmızı ok daima yukarıya bakmalıdır.

Karşıdan gelene yol ver (TT-3) trafik levhası

Aynı dar kesimin karşı yönünde, mavi zeminli dikdörtgen B-37 Önceliği Olan Yön levhası kullanılır; bu levhada yukarı bakan ok beyaz, aşağı bakan ok kırmızıdır. Standartlar iki levhanın birlikte kullanılmasını öngörür; yol vermesi gereken yön yuvarlak, önceliği olan yön dikdörtgen levhayı görür.

Mavi daire: mecburiyet

Mecburiyet bildiren levhalar genel olarak mavi zemin üzerinde beyaz ok ve sembollerden oluşur. Bu levhalar bir şeyi yasaklamaz, belirtilen yönde gitmeyi veya belirtilen davranışı zorunlu kılar. Sağa, sola ve ileri mecburi yön levhaları (TT-35) bu düzendedir. Sağdan gidiniz levhası (TT-36a) da mavi dairedir ve taşıt yolundaki fiziki ayırıcı ve adaların başında kullanılır.

Siyah çapraz bantlı daire: yasağın sonu

Bütün yasaklama ve kısıtlamaların sonu (TT-32), hız sınırlaması sonu (TT-33a) ve geçme yasağı sonu (TT-34a) levhaları da dairedir, ama kırmızı renk taşımaz. Zeminleri beyaz; bordür (TT-32'de bordür yoktur), sembol ve rakamları siyahtır. Levhanın üzerindeki çapraz bant da siyahtır ve genel olarak sağdan sola doğru eğimlidir.

Park yasağı levhaları da yuvarlaktır

Duraklama ve park etme grubundaki P-1 park etmek yasaktır ve P-2 duraklamak ve park etmek yasaktır levhaları da daire şeklindedir. Bu levhalar mavi zemin üzerinde kırmızı bir çerçeve ve yasağı gösteren kırmızı banttan oluşur.

Daire olmayan trafik tanzim levhaları

Azami hız bölgesi (TT-29b) ve azami hız bölgesi sonu (TT-33b) levhaları, dikdörtgen bir levhanın içinde hız sınırı dairesi ve "AZAMİ HIZ BÖLGESİ" yazısından oluşur. TT-29b, okul, askeri bölge, liman ve sanayi bölgesi gibi hızın bölgesel olarak düşürüldüğü alanlara girildiğini bildirir. Ağır taşıtlar ve tehlikeli madde taşıyan taşıtlar için mecburi yön levhaları (TT-43) ise dikdörtgendir; üst kısımda taşıt sembolü, alt kısımda TT-35 mecburi yön levhalarından uygun olanı bulunur.

Kare ve dikdörtgen trafik levhaları ne anlatır?

Standartlara göre standart bilgi işaretleri, genel olarak mavi zeminli dörtgen levhalar üzerinde oluşturulan beyaz zeminli ikinci bir bölüm ve içindeki sembollerden oluşur. Bu levhaların ebadı genel olarak 600×600 mm veya 600×900 mm'dir. Yaya geçidi, okul geçidi gibi öncelik belirten levhalar ile ilk yardım, durak, tamirhane, lokanta, çeşme, piknik ve kamp yeri gibi hizmetleri bildiren levhalar bu düzendedir.

Durak levhası (B-22) kare bilgi levhalarının tipik örneğidir: mavi zeminin ortasındaki beyaz bölümde siyah "D" harfi bulunur. Levha, konulduğu yol kesiminde yolcu indirme ve bindirme durağı olduğunu bildirir.

Durak (B-22) trafik levhası

Park yeri levhaları (P-3a'dan P-3h'ye) da mavi zeminli dörtgen levhalardır ve üzerlerinde P harfi ile beyaz semboller bulunur.

Köşesi üzerinde duran kare: anayol levhası

Anayol levhası (B-38), bir köşesi üzerinde duran kare şeklindedir. Kenarları siyahtır, ortasında etrafı beyazla çevrili sarı bir kare bulunur. Levha, sürücülere ana yol üzerinde seyrettiklerini ve kavşağın diğer kollarından gelen sürücülerin ana yoldaki bütün taşıtlara yol vermek zorunda olduğunu bildirir. Anayol sonu levhası (B-39) aynı tasarımdadır, ancak karenin üzerinde çapraz bir şerit bulunur.

Yön levhalarında zemin rengi neyi gösterir?

Yön ve yer adı levhalarının boyutu yolun genişliğine, hızına ve verilecek mesaja göre değişir; bu levhalarda zemin rengi yolun türünü söyler. KGM'nin bakım ağındaki devlet ve il yollarında mavi, otoyollarda yeşil, turistik yollarda kahverengi zemin üzerine beyaz yazı kullanılır. Belediyelerin imar yollarında ve il özel idarelerinin yollarında zemin beyaz, yazı siyahtır; komşu ülkelerin ve oradaki yerleşim merkezlerinin adları sarı zemin üzerine siyahla yazılır. Renklerin bütün gruplardaki anlamını trafik levhaları ve anlamları rehberimizde topladık.

Sarı kare içindeki üçgen ve daire ne anlama gelir?

Yol yapım, bakım ve onarım çalışmalarında kullanılan standart trafik işaret levhaları, KGM'nin 2023 tarihli standardına göre ebat, şekil ve renkleri değiştirilmeden sarı zemin renkli dörtgen levhalar içinde kullanılır. Yani sarı fonun içindeki üçgen yine tehlike uyarısıdır, ters üçgen yine yol verdir. Sarı fon ise o kesimde geçici bir çalışma olduğunu gösterir.

Sarı zeminli yol ver levhasının mesajı normal yol ver levhasıyla aynıdır.

Sarı zeminli yol ver (TT-1) trafik levhası

Aynı şekilde sarı zeminli sağa tehlikeli viraj levhası da üçgen içindeki aynı sembolle sağa tehlikeli bir virajı haber verir.

Sarı zeminli sağa tehlikeli viraj (T-1a) trafik levhası

Yönetmeliğin 11. maddesine göre "Çalışmalar bittiğinde, konulmuş olan trafik işaret levhaları kaldırılır."

Şekle göre trafik levhası ölçüleri nasıl değişir?

KGM standartları her şekil için ayrı ebat verir. İşaretleme normalde 2. sütundaki ebatlarla yapılır; otoyollar ve meskûn mahal dışındaki çok şeritli bölünmüş yollar gibi yollarda 3. sütun, şehir içindeki dar cadde ve sokaklarda 1. sütun, yalnız özel önlem gerektiren tehlikeli kesimlerde 4. sütun kullanılır.

Şekil1. sütun (küçük)2. sütun (normal)3. sütun (büyük)4. sütun (özel)
Daire450 mm600 mm900 mm1200 mm
Üçgen600 mm900 mm1350 mm1600 mm
Kare450 mm600 mm600–900 mm1200 mm
Dikdörtgen400×600 veya 450×600 mm500×750 veya 600×900 mm800×1200 veya 600×900 mm800×1200 mm
Sekizgen600 mm750 mm900 mm1200 mm

Hangi sütunun hangi yolda seçileceğini trafik levhası ölçüleri yazımızda ayrıntılı anlattık. İlgi Trafik, Ankara'daki üretiminde levhaları 1,5 mm ve 2 mm galvaniz sac üzerine, normal performans (NP) veya yüksek performans (YP) reflektifle üretir; standart şekilli levhalar şekle göre 30, 40, 60, 75 ve 90 cm ölçülerde hazırlanır.

Farklı şekilli levhalar aynı direğe nasıl takılır?

Standartlar, aynı direkte üçgen levhanın her zaman üstte olmasını ve bir direkte en fazla iki trafik işaret levhası ile bunlara ait panellerin kullanılmasını ister. Aynı sınıftan iki levha aynı direğe takılıyorsa ilk gelen tehlikeye ait levha üste konur. Üstteki levhanın altı ile alttaki levhanın üstünü aynı cıvatayla bağlamaktan kaçınılmalıdır; standartlar bunun levhaların görünürlüğünü azalttığını belirtir.

Bu kurallar kamu yolları içindir; Yönetmeliğin 7. maddesine göre "Trafik işaretlerinin bakım - onarım ve işletilmeleri dahil temin ve tesisine, yolun yapım ve bakımından sorumlu olan kuruluşlar görevli ve yetkilidir." Site, fabrika ve otopark gibi özel alanlarda da aynı şekil, renk ve montaj düzenine uymak iyi bir uygulamadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Dur levhası neden sekizgen?

KGM standartları dur levhasını (TT-2) kırmızı zeminli, beyaz iç bordürlü ve beyaz "DUR" yazılı sekizgen olarak tanımlar; şeklin neden seçildiğine dair bir gerekçe yazmaz. Standartlarda sekizgen olarak tanımlanan tek levha dur levhasıdır. Levha, kavşağa girmeden önce durup kavşaktaki bütün araçlara yol vermeyi bildirir. Ebadı yerleşim merkezlerinde 750 mm, dışında 900 mm'dir.

Yol ver levhası neden ters üçgen?

Standartlara göre yol ver levhası (TT-1), tehlike uyarı levhalarıyla aynı tasarımdadır: beyaz zemin ve kırmızı kenar. Farkı, içinde sembol bulunmaması ve tepesi aşağıya gelecek şekilde, yani ters üçgen olarak monte edilmesidir. Levha, tali yoldan gelen sürücünün ana yoldan araç geliyorsa durup yol vermesini, araç yoksa kontrollü olarak geçmesini bildirir.

Mavi yuvarlak trafik levhası ne anlama gelir?

Mavi zemin üzerinde beyaz ok veya sembol taşıyan yuvarlak levhalar mecburiyet bildirir: sağdan gidiniz veya mecburi yön levhalarında olduğu gibi belirtilen yöne gitmek ya da belirtilen davranışı yapmak zorunludur. Mavi zeminli dairede kırmızı çerçeve ve kırmızı bant varsa levha mecburiyet değil, park etmek yasaktır (P-1) veya duraklamak ve park etmek yasaktır (P-2) anlamına gelir.

Kare trafik levhaları ne anlama gelir?

Mavi zeminli kare ve dikdörtgen levhaların çoğu bir bilgi veya hizmet bildirir: durak, ilk yardım, lokanta ve yaya geçidi gibi standart bilgi levhaları ile P harfli park yeri levhaları bu düzendedir. Standart bilgi levhalarının genel ebadı 600×600 mm veya 600×900 mm'dir. İstisna, köşesi üzerinde duran sarı ortalı kare olan anayol levhasıdır. Sarı zeminli kare fon ise içindeki levhanın yol çalışması nedeniyle geçici olarak konduğunu gösterir.

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik; Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1; Karayolları Genel Müdürlüğü, Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarda Trafik İşaretleme Standartları (2023)

Üçgen, yuvarlak, sekizgen ve kare trafik levhalarını üretimden doğrudan Trafik Levhaları sayfamızda bulabilirsiniz.