Trafik Levhaları ve Anlamları: Resimli Tam Rehber

Trafik levhaları ve anlamları, levhanın grubundan, şeklinden ve renginden anlaşılır: üçgen levha tehlikeyi haber verir, daire kural koyar, mavi dörtgen bilgi verir, sarı fon ise yolda çalışma olduğunu gösterir. Türkiye'de trafik işaret levhaları beş gruba ayrılır: tehlike uyarı (T), trafik tanzim (TT), bilgi (B), duraklama ve park etme (P) ve otoyol işaretleri. Aşağıda her grubu resimli örneklerle anlatıyoruz.

Trafik levhaları kaç gruba ayrılır?

Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'in 8. maddesi trafik işaret levhalarını beş gruba ayırır. Karayolları Genel Müdürlüğü'nün (KGM) Karayolu Trafik İşaretleme Standartları bu sınıflandırmaya iki grup daha ekler: yol çalışmalarında kullanılan yapım, bakım ve onarım levhaları (YB) ile levhaların altına takılan ek paneller (PL).

KGM belgelerinde trafik levhaları ve anlamları kodlarla eşleştirilir. Kodun harfi levhanın grubunu, numarası ise grup içindeki yerini gösterir. Örneğin T-1a sağa tehlikeli viraj, TT-2 dur, P-1 park etmek yasaktır levhasıdır.

Trafik levhaları ve anlamları şekil ve renkten nasıl okunur?

Sürücü levhadaki sembolü okumadan önce şeklini ve rengini görür. Bu yüzden şekil ve renk, trafik işaretleri ve anlamları arasındaki ilk ipucudur. Aynı şekil hep aynı türden mesaj taşır.

Yön levhalarında zemin rengi yolun türünü de söyler. KGM'nin bakımındaki devlet ve il yollarında mavi, otoyollarda yeşil, turistik yollarda kahverengi zemin kullanılır. Belediyelerin imar yollarında ise beyaz zemin üzerine siyah yazılı levhalar kullanılır.

Tehlike uyarı levhaları (T grubu) ne anlatır?

Tehlike uyarı levhaları sürücüyü yol üzerindeki bir tehlikeye karşı uyarır ve tehlikenin türünü söyler: viraj, kaygan yol, yaya geçidi, demiryolu geçidi, yandan rüzgâr gibi. Bu levhalar aynı zamanda hızı düşürüp daha dikkatli sürülmesi gerektiğini bildirir.

Grubun ilk levhası T-1a koduyla sağa tehlikeli viraj levhasıdır. KGM standardına göre bir viraj, yoldaki yasal hız sınırı ile virajın konforlu dönüş hızı arasındaki fark 10 km/s veya daha fazlaysa tehlikeli viraj olarak işaretlenir. Hız sınırı 50 km/s olan yerleşim yeri içindeki yollarda tehlikeli viraj levhasına gerek görülmez.

Tehlike uyarı levhası tehlikeden ne kadar önce konur?

Sürücünün levhayı görüp önlem alabilmesi için mesafe yolun işletme hızına göre seçilir. KGM standardındaki genel değerler şöyledir:

Levha bu mesafelerden farklı bir yere konursa, tehlikeye olan uzaklık altına takılan bir ek panelle yazılır. Standart, tehlike uyarı levhalarının sayısının gereksiz yere artırılmamasını ister; tehlike ortadan kalktığında levha da kaldırılır.

Trafik tanzim levhaları (TT grubu): öncelik, yasak ve mecburiyet

Trafik tanzim levhaları sürücüye uyması gereken kuralları bildirir. KGM bu grubu üç alt bölümde inceler: öncelik bildiren levhalar, yasaklama ve kısıtlama bildiren levhalar ve mecburiyet bildiren levhalar. Grubun ayrıntılı listesini trafik tanzim işaretleri ve anlamları yazımızda bulabilirsiniz.

Öncelik levhaları: dur ve yol ver

Dur levhası kırmızı zeminli, beyaz "DUR" yazılı sekizgen bir levhadır. Sürücünün kavşağa girmeden önce tam durup kavşaktaki bütün araçlara yol vermesi gerektiğini bildirir. Normal yeri, varsa yaya geçidinden önceki dur çizgisinin hizasıdır.

Yol ver levhası tepesi aşağı bakan, kırmızı kenarlı ve içi boş bir üçgendir. Tali yoldan gelen sürücü, ana yoldan araç geliyorsa durup yol verir; araç yoksa durmadan, kontrollü biçimde geçebilir.

Yasaklama ve kısıtlama levhaları

Bu levhalar kırmızı kenarlı beyaz dairelerdir; azami hız sınırı, geçme yasağı, kamyon giremez gibi araç yasakları ve sağa ya da sola dönülmez levhaları bu alt gruptadır. Yasak, aksi bir panelle belirtilmedikçe levhanın dikildiği noktada başlar. Yasağı kaldıran bir levhaya ya da bir sonraki kavşağa kadar sürer; kavşaktan sonra da geçerli olması gerekiyorsa levha tekrarlanır.

Yasakların sonunu bildiren levhalar ise beyaz zeminli olup sembolleri ve çapraz bantları siyahtır.

Mecburiyet levhaları

Mavi zeminli dairelerin üzerindeki beyaz ok veya sembol, sürücünün yapması gereken hareketi gösterir: mecburi yön, sağdan gidiniz, mecburi bisiklet yolu, zincir takmak mecburidir gibi.

Bilgi levhaları (B grubu) ve isimleri

Bilgi levhaları yol kullanıcısına yol ve çevresi, yerleşim yerleri ve yolculukta gerekebilecek hizmetler hakkında bilgi verir. Yaya geçidi, okul geçidi, durak, ilk yardım, tamirhane, lokanta ve kamp yeri levhaları bu gruptadır. Standart bilgi levhaları genellikle mavi zemin içindeki beyaz bir alana yerleştirilmiş sembollerden oluşur ve çoğunlukla 600×600 mm veya 600×900 mm ölçülerindedir.

Örneğin durak levhası (B-22), konulduğu yol kesiminde yolcu indirip bindirmek için bir durak olduğunu bildirir.

KGM, bilgi işaretlerini sekiz alt grupta toplar:

1. Kavşak öncesi yön levhaları
2. Diğer yön levhaları
3. Yer ve sınır levhaları
4. Meskûn mahal isim levhaları
5. Coğrafi bilgi levhaları
6. Karayolları teşkilatına ait bilgi levhaları
7. Uzaklık levhaları
8. Diğer bilgi levhaları

Yön, yer adı ve uzaklık levhalarının ölçüsü sabit değildir; yolun genişliğine, proje veya işletme hızına ve levhadaki yazı ile sembollere göre belirlenir.

Duraklama ve park etme levhaları (P grubu)

P grubu levhalar, aracın nerede durabileceğini ve park edebileceğini düzenler. Grupta üç temel levha vardır: P-1 park etmek yasaktır, P-2 duraklamak ve park etmek yasaktır ve P-3 park yeri levhaları. P-1 ve P-2 mavi zeminli, kırmızı çerçeveli ve kırmızı yasak bantlı dairelerdir; standarttaki çizimlerde P-1'de tek çapraz bant, P-2'de çarpı biçiminde iki bant görülür. P-3 levhaları mavi zemin üzerinde beyaz "P" harfi taşır.

Park etmek yasaktır levhası park etmeyi yasaklar; yolcu indirip bindirmek veya yük alıp boşaltmak için kısa süre durmaya izin verir. P-2 ise durmayı da yasaklar.

Park yasağı levhanın konduğu noktada başlar ve seyir yönündeki bir sonraki kavşağa kadar geçerlidir. Daha önce bitmesi gerekiyorsa yasağın uzunluğu levhanın altındaki ek panelle gösterilir. Yasak yalnızca levhanın konduğu yol kenarı için geçerlidir. P grubunun bütün levhalarını duraklama ve park etme işaretleri yazımızda ayrı ayrı anlattık.

Yol çalışmasındaki sarı zeminli trafik levhaları ne anlama gelir?

Yolda yapım, bakım veya onarım çalışması varken kullanılan levhaların zemini sarıdır. Sarı renk, sürücüye düzenin geçici olduğunu ve çalışma sahasına girdiğini anlatır. KGM standardına göre bu sahalarda kullanılan T ve TT grubu levhalar, kendi şekil ve renkleri hiç değiştirilmeden sarı bir fonun içine yerleştirilir.

Örneğin sarı fonlu sağa tehlikeli viraj levhası, çalışma sahasındaki sağa tehlikeli virajı haber verir; anlamı beyaz zeminli T-1a ile aynıdır.

Öncelik bildiren levhalar da çalışma sahasında sarı fonla kullanılır. Sarı fonlu yol ver levhası bunlardan biridir ve anlamı normal yol ver levhasıyla aynıdır.

KGM'nin 2023 tarihli yol yapım, bakım ve onarım standardı aynı kuralı çalışma alanındaki bütün standart levhalara uygular: levha, ebadı, şekli ve rengi korunarak sarı zeminli dörtgen bir fona yerleştirilir. Çalışma alanındaki geçici park yasağı için kullanılan sarı fonlu park yapılmaz işareti buna bir örnektir; anlamı P-1 ile aynıdır.

YB grubunda ise çalışmanın türünü bildiren bilgi levhaları, ihaleli işler bilgi levhası, yaya yönlendirme levhası, şerit düzenleme ve şerit aktarma levhaları yer alır. Çalışma türünü bildiren levhalar yol yapımı, asfalt yapımı, yol onarımı ve köprü onarımı içindir; bunlardan biri yol yapımı levhasıdır (YB-1a): sarı zemin üzerinde yolda çalışma sembolü ve altında "Yol Yapımı" yazısı taşır.

Aynı mesaj, 1520×1250 mm ölçülü dikdörtgen yol yapım çalışması tabelası olarak da üretilir.

Çalışma bittiğinde bu levhaların hepsi kaldırılır. Çalışma sahasında hangi levhanın hangi sırayla dizileceğini yol bakım onarım levhaları yazımızda anlattık.

Levhanın altındaki küçük tabela ne anlatır?

Bazı levhaların altında beyaz zeminli, siyah yazılı küçük bir tabela görürsünüz. Bunlar ek panellerdir ve üstteki levhanın anlamını açıklar ya da sınırlar. Bir panel tek başına bir kural koymaz; her zaman ait olduğu levhanın hemen altına takılır.

• Tehlikeye olan uzaklık ("500 m" gibi)
• Tehlikeli kesimin veya yasağın uzunluğu
• Yasağın geçerli olduğu saatler
• Yasağın uygulandığı ya da hariç tutulduğu araç türü
• Engelli araç park yeri
• Park yerinin yönü veya ücretli olduğu

Trafik levhası çeşitleri arasında doğru seçim nasıl yapılır?

Levhanın anlamı kadar ölçüsü, reflektif malzemesi ve montajı da önemlidir. Küçük seçilen veya gece görünmeyen bir levha, doğru yere konmuş olsa bile işini yapmaz. Belediye, şantiye veya site yönetimi için levha seçerken aşağıdaki üç konuya bakın.

Ebat: hangi ölçü nerede kullanılır?

KGM standardı levha ölçülerini üç ana kademede verir. Normal ebat çoğu yol için esastır.

Küçük ebat; şehir içindeki dar cadde ve sokaklarda, trafiğin yavaş aktığı kesimlerde ve bir levhanın tekrarında kullanılır. Büyük ebat; otoyollarda, yerleşim yeri dışındaki çok şeritli bölünmüş yollarda ve yıllık ortalama günlük trafiği 2.500 aracın üzerindeki yerleşim dışı yollarda kullanılır. Standart bunların üstünde bir kademe daha tanımlar (daire 1200 mm, üçgen 1600 mm), ancak bu ölçü yalnızca özel önlem gereken tehlikeli kesimler içindir.

Reflektif: levha gece nasıl görünür?

Bütün trafik levhaları reflektif (geri yansıtıcı) malzemeyle kaplanmalı ya da aydınlatılmalıdır. KGM üç sınıf tanımlar: C1 normal performanslı, C2 yüksek performanslı ve C3 süper yüksek performanslı malzeme. Aydınlatılmamış ve trafiği yoğun olmayan yollarda normal performans yeterlidir. Otoyollarda, yoğun trafikli yollarda ve yol çalışma sahalarında yüksek performans tercih edilir. Standardın seçim tablosu dur ve yol ver levhaları ile yol çalışma levhaları için yüksek performanslı (C2) malzemeyi öngörür.

Aynı direkte ve aynı yol kesiminde farklı türde reflektif malzemeli levhalar bir arada kullanılmamalıdır. Gece biri parlak, diğeri sönük görünür. Çizilmiş, çatlamış veya yansıtma gücünü kaybetmiş levhaların yenisiyle değiştirilmesi gerekir.

Montaj: yükseklik, açı ve aralık

Standart, trafik levhasının ve direğinin üzerinde reklam ya da ticari mesaj bulunmasına izin vermez.

İlgi Trafik levhaları

İlgi Trafik, trafik levhalarını Ankara'daki tesisinde galvaniz sacdan üretir. Sac kalınlığı 1,5 mm ve 2 mm, reflektif kaplama normal performans (NP) ve yüksek performans (YP) seçeneklidir. Standart şekilli levhalar şekline göre 30, 40, 60, 75 ve 90 cm ölçülerinde, dikdörtgen levhalar ürün sayfalarındaki ölçülerde hazırlanır. Levhalar omega direğe uygun vida delikli üretilir. Tüm trafik levhası çeşitlerini grup grup inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik levhaları kaç gruba ayrılır?

Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'e göre trafik işaret levhaları beş gruptur: tehlike uyarı (T), trafik tanzim (TT), bilgi (B), duraklama ve park etme (P) ve otoyol işaretleri. KGM'nin işaretleme standartları bunlara yol çalışmalarında kullanılan sarı zeminli yapım, bakım ve onarım levhalarını (YB) ve levhaların altına takılan ek panelleri (PL) ekler. Levhanın hangi gruba ait olduğu kodundaki harften anlaşılır.

Trafik levhalarında renkler ne anlama gelir?

Kırmızı, tehlike veya yasak anlamı taşır; tehlike uyarı ve yasak levhalarının kenarı kırmızıdır, dur levhasının zemini de kırmızıdır. Mavi zemin mecburiyet, bilgi veya park düzenlemesini gösterir. Sarı fon yolda geçici çalışma olduğunu bildirir. Yön levhalarında ise mavi devlet ve il yolunu, yeşil otoyolu, kahverengi turistik yolu, beyaz zemin belediye yolunu gösterir.

Park etmek yasaktır levhası nerede biter?

Park yasağı levhanın konduğu noktada başlar ve seyir yönündeki bir sonraki kavşağa kadar sürer. Yasak daha önce bitecekse uzunluğu levhanın altındaki ek panelde yazılır. Aynı kesimde, kavşaktan önce aynı türden yeni bir levha varsa önceki düzenleme orada sona erer. Yasak yalnızca levhanın bulunduğu yol kenarı için geçerlidir; karşı kenarda da yasak isteniyorsa oraya ayrı levha konur.

Trafik levhasını herkes koyabilir mi?

Hayır. Yönetmelik'in 7. maddesine göre levhaları koymaya yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşlar görevli ve yetkilidir. Trafiği düzenleme yetkisi olanlar güvenlik veya asayiş gerektiğinde geçici levha koyabilir. Bunun dışında hiçbir kuruluş veya kişi kendiliğinden yola trafik işareti koyamaz; önce ilgili kuruluşa başvurulmalıdır.

Dur levhası ile yol ver levhası arasındaki fark nedir?

Dur levhasında sürücü, yol boş olsa bile kavşağa girmeden önce tam durmak ve bütün araçlara yol vermek zorundadır. Yol ver levhasında ise ana yoldan araç geliyorsa durup yol verilir; araç yoksa durmadan, kontrollü biçimde geçilebilir. Dur levhası kırmızı sekizgen, yol ver levhası tepesi aşağı bakan kırmızı kenarlı üçgendir.

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik; Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1; Karayolları Genel Müdürlüğü, Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarda Trafik İşaretleme Standartları (2023)

Tehlike uyarı, tanzim, bilgi, park ve yol çalışma levhalarını üretimden doğrudan Trafik Levhaları sayfamızda bulabilirsiniz.