Yol Daralması ve Eğim Levhaları: Daralan Kaplama, Tehlikeli Eğim, Açılan Köprü

Yol daralması levhası, KGM standartlarındaki adıyla daralan kaplama levhası, yol kaplamasının daraldığı ve taşıtların önlem almadan yan yana geçemeyebileceği kesimi önceden bildiren tehlike uyarı levhasıdır. Daralma iki taraftansa T-4a, sağdansa T-4b, soldansa T-4c kullanılır. Eğimli yollarda tehlikeli eğim (T-3a, T-3b), açılabilen köprülerde açılan köprü (T-5), kuvvetli yan rüzgâr alan kesimlerde yandan rüzgâr (T-18) levhası kullanılır.

Yol daralması ve eğim levhaları hangileridir?

Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1'de bu levhaların hepsi tehlike uyarı (T) grubundadır. Köprü başı levhaları dışındakiler kırmızı çerçeveli beyaz üçgen içinde siyah sembol taşır.

T grubunun tamamını tehlike uyarı işaretleri ve anlamları yazımızda resimli listeyle bulabilirsiniz.

Daralan kaplama levhası ne anlama gelir?

Standart, daralan kaplama levhalarını "devamlı veya geçici nedenlerle yol kaplamasının her iki taraftan veya sağdan-soldan" daraldığı ve taşıtların "önlem almaksızın yan yana geçemeyebilecekleri" kesimleri belirtmek için öngörür. Standarda göre tehlike uyarı işaretleri sürücülerin hızlarını düşürmeleri ve daha dikkatli seyretmeleri gerektiğini de bildirir.

Sağdan, soldan ve iki taraftan daralan kaplama levhası nasıl seçilir?

Levha, daralmanın hangi yanda olduğuna göre seçilir. Her iki taraftan daralan kaplama levhası (T-4a) iki kenarın birden içeri girdiği kesimde kullanılır.

Sağdan daralan kaplama levhası (T-4b) yalnız sağ kenarın daraldığı kesimi bildirir. Standardın Şekil 4 örneğinde levha yolun sağında, daralmadan önce durur; daralan kenarda onarım yaklaşım levhaları (T-33d) kullanılır ve bunların sayısı daralmanın uzunluğuna göre belirlenir.

Soldan daralan kaplama levhası (T-4c) sol kenardaki daralma içindir; standarda göre daralma solda ise onarım yaklaşım levhası olarak T-33e kullanılır.

Daralma uzunsa veya yol çok darsa levhaya ne eklenir?

Daralma uzun bir yol kesimi için geçerliyse levhanın altına, uyarılan kesimin uzunluğunu belirten bir ek panel konur (standarttaki örnek: 1 km). Yol genişliği 5,50 m ve daha aza iniyorsa kaplama genişliğinin de ek panelde belirtilmesi gerekir (standarttaki örnek: 4,2 m).

İki araç yan yana geçemiyorsa öncelik nasıl belirlenir?

Standardın Şekil 5, 6 ve 7'deki örneklerinde daralan kaplama levhası, karşıdan gelene yol ver (TT-3) ve önceliği olan yön (B-37) levhalarıyla birlikte kullanılır. Önceliği olan yön levhası, o yönden gelen araçların daralan kesimden öncelikle geçme hakkı olduğunu bildirir ve yalnız karşı yönde TT-3 levhası varsa kullanılır.

Yol çalışmasında daralan kaplama levhası nasıl kullanılır?

Daralan kaplama levhaları yol çalışmalarında da kullanılır. 2023 standardına göre çalışma alanlarındaki standart levhalar ebat, şekil ve renkleri değiştirilmeden sarı zeminli dörtgen levhaların içinde kullanılır. Standartlar-1 de yapım, bakım ve onarım sahalarındaki standart levhaların "sarı zemin rengi üzerinde standart renk ve ebatlarında" kullanıldığını ve "bu işaret levhalarına ayrıca bir standart numarası verilmemiştir" der. Yani sarı zeminli daralan kaplama levhası ayrı bir levha değil, aynı T-4 levhasının geçici kullanımıdır. Sitemizde bu levhalar Yol Bakım Onarım Levhaları kategorisindedir: sarı zeminli iki taraftan, sağdan ve soldan daralan kaplama levhası.

Aynı standart bu levhaların yüksek yansıtma özellikli malzemeden (ASTM D-4956 tip 3, tip 4, tip 8, tip 11) yapılmasını ve çalışma bitince geçici işaretlerin derhal kaldırılmasını ister. Levhaların sırası ve aralarındaki mesafeler için yol çalışması işaretlemesi yazımıza bakabilirsiniz.

Bölünmüş yolda daralan kaplama levhası kullanılır mı?

Standartlar-1'e göre bölünmüş yollarda yapılan çalışmalardaki daralmalarda ve bölünmüş yoldan iki yönlü yola geçişlerdeki daralmalarda daralan kaplama levhaları kullanılmaz. Aynı bölüm, bölünmüş yolda köprü ve benzeri nedenlerle bankette daralma varsa YB-4a, b, c, d şerit düzenleme levhaları yerine uygun T-4 levhasının kullanılmasını ister.

2023 standardı bu levhaları Şekil 22'de şerit düzenleme levhaları olarak verir; örneğin YB-4c şerit düzenleme levhası ve YB-4d şerit düzenleme levhası üç şeritli yolda bir kenar şeridinin yanındaki şeride katıldığını gösterir.

Tehlikeli eğim levhası ne zaman konur?

Tehlikeli eğim levhaları, "tehlikeli olduğu düşünülen iniş ya da çıkış eğimli yol kesimlerini" gösterir ve standarda göre "özellikle kamyon vb. büyük araç sürücülerinin vites düşürmeleri gerektiğini" bildirir. Tehlikeli eğim iniş levhası (T-3a) iniş eğimli kesimi bildirir.

Tehlikeli eğim çıkış levhası (T-3b) ise çıkış eğimli kesimi bildirir.

Levhadaki eğim yüzdesi nasıl yazılır?

Standarda göre levhada belirtilen eğim, uyarıya konu yol kesiminin ortalama eğimi olmalıdır. Çizimlerdeki %10 örnek değerdir; levhaya yolun hesaplanan ortalama eğimi yazılır.

Standarttaki örnekte eğimi değişen bir yolun ortalaması, kesim uzunluklarıyla ağırlıklandırılarak bulunur: (7×800 + 8×400 + 7×600 + 9×600 + 6×1.600 + 7×800) / 4.800 = %7. Aradaki 180 m'lik düz kesim hesaba katılmamıştır; şekildeki nota göre 200 metreden kısa mesafeler ortalama eğim hesabında hariç tutulabilir. Ortalama eğimden daha dik ve 200 metreden uzun bir ara kesim varsa (örnekte %9) o kesimde kendi eğimini gösteren ikinci bir levha kullanılır.

Hangi eğimde ve uzunlukta tehlikeli eğim levhası konur?

Standart, levhanın tehlikeli olduğu düşünülen kesimlerin yanında aşağıdaki tabloda belirtilen eğimlerde ve mesafelerde de kullanılması gerektiğini belirtir.

Uyarı belli bir uzunluktaki eğimli kesim için geçerliyse bu uzunluk levhanın altındaki ek panelde belirtilir (standarttaki örnek: 500 m – 1,5 km). Uzun mesafeli eğimlerde levha belirli aralıklarla tekrar edilebilir.

Açılan köprü levhası ne anlama gelir?

Açılan köprü levhası (T-5), karayolu üzerindeki trafiği engelleyecek şekilde açılabilen köprüleri bildirmek için kullanılabilir.

Yandan rüzgâr levhası hangi yollarda kullanılır?

Yandan rüzgâr levhası (T-18), sık sık yandan kuvvetli rüzgâr esen yüksek köprüler, dolgular ve benzeri yol kesimlerini belirtmek için kullanılabilir. Levha aynı zamanda sürücülerin hızlarını düşürmeleri ve önlerindeki araçları geçmekten kaçınmaları gerektiğini bildirir. Uyarı uzun bir kesimi ilgilendiriyorsa kesimin uzunluğu ek panelle gösterilir; levhadaki sembol ters çevrilebilir.

Köprü başında hangi levhalar kullanılır?

Köprü başı levhaları (T-31a ve T-31b köprü başı levhası), yolda köprü olduğu konusunda sürücüleri uyarmak için köprü korkuluklarına monte edilir. Bölünmüş yollarda refüj aralığında köprü korkuluğu yoksa T-31b kullanılmaz.

Nehir geçişlerindeki köprülerde nehrin adı köprü-nehir coğrafi bilgi levhası (B-11b) ile gösterilir; standardın Şekil 23'ünde bu levha köprü başı levhasıyla birlikte görülür. Köprüde çalışma varsa, çalışmanın türü bildirilmek istendiğinde yolda çalışma levhası yerine köprü onarımı levhası (YB-1d) kullanılabilir.

Bu levhalar tehlikeden kaç metre önce konur?

Tehlike uyarı levhasının tehlikeye uzaklığı, yerleşim yeri içinde veya dışında olmasına ve yolun işletme hızına göre standarttaki tabloyla belirlenir; değerler için trafik levhası kaç metre önce konur yazımıza bakabilirsiniz. Levha tablodaki mesafeden farklı bir yere konursa levha ile tehlike arasındaki mesafe ek panelle belirtilir.

İlgi Trafik bu levhaları Ankara'da, 1,5 mm veya 2 mm galvaniz sac üzerine normal performans (NP) ya da yüksek performans (YP) reflektif seçenekleriyle, omega direğe uygun vida delikli üretir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yol daralması levhası ile daralan kaplama levhası aynı mı?

Evet. Günlük dilde yol daralması veya yol daralıyor levhası denen işaretin KGM standartlarındaki adı daralan kaplama levhasıdır. Üç türü vardır: her iki taraftan daralan kaplama (T-4a), sağdan daralan kaplama (T-4b) ve soldan daralan kaplama (T-4c). Hangisinin konacağı, kaplamanın hangi yanda daraldığına göre belirlenir; yol çalışmasında aynı levhaların sarı zeminli hâli kullanılır.

Tehlikeli eğim levhasındaki yüzde ne anlama gelir?

Levhadaki yüzde, uyarı verilen yol kesiminin ortalama eğimidir. Eğimi değişen yollarda ortalama, kesim uzunluklarıyla ağırlıklandırılarak hesaplanır ve 200 metreden kısa kesimler hesap dışında bırakılabilir. Standarttaki örnekte altı kesimin ağırlıklı ortalaması %7 çıkar ve levhaya %7 yazılır. Ortalamadan daha dik ve 200 metreden uzun bir ara kesim varsa orada ayrı bir levha kullanılır.

Yandan rüzgâr levhası olan yerde öndeki aracı geçmek yasak mı?

Yandan rüzgâr levhası bir yasaklama değil, tehlike uyarısıdır. Standarda göre levha, sürücülerin hızlarını düşürmeleri ve önlerindeki araçları geçmekten kaçınmaları gerektiğini bildirir. Bir kesimde geçmenin kesin olarak yasaklanması gerekiyorsa bu, trafik tanzim grubundaki geçme yasağı levhasıyla yapılır. Uyarı uzun bir kesimi ilgilendiriyorsa levhanın altındaki ek panel kesimin uzunluğunu gösterir.

Site veya fabrika içindeki dik rampaya tehlikeli eğim levhası konabilir mi?

Bu yazıdaki kurallar KGM'nin kamu yolları için belirlediği kurallardır. Site, otopark veya fabrika gibi özel alanlardaki dik bir rampada da aynı standarda uymak iyi uygulamadır: iniş için T-3a, çıkış için T-3b levhası seçilir ve levhaya rampanın ortalama eğimi yazılır. Uzun bir rampada eğimli kesimin uzunluğu, levhanın altına konan ek panelle gösterilebilir.

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1; Karayolları Genel Müdürlüğü, Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarda Trafik İşaretleme Standartları (2023)

Daralan kaplama, tehlikeli eğim, açılan köprü ve yandan rüzgâr levhalarını üretimden doğrudan Tehlike Uyarı Levhaları sayfamızda bulabilirsiniz.