Tehlike Uyarı İşaretleri ve Anlamları (T Grubu Resimli Liste)

Tehlike uyarı işaretleri, sürücüyü yolda ilerideki bir tehlikeye karşı önceden uyaran T grubu trafik levhalarıdır. Genel olarak beyaz zeminli, kırmızı çerçeveli bir eşkenar üçgen içinde siyah sembolle gösterilirler. Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) standartlarında grup T-1'den T-39'a kadar kodlanır. Aşağıda tehlike uyarı işaretleri ve anlamlarını resimli listeyle, yerleştirme kurallarıyla birlikte bulabilirsiniz.

Tehlike uyarı işaretleri nedir, ne işe yarar?

Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'in 8. maddesi trafik işaret levhalarını beş gruba ayırır ve ilk grubu şöyle tanımlar: "Tehlike Uyarı İşaretleri (T Gurubu): Karayolu ve yakın çevresindeki tehlikeler hakkında, yoldan yararlananlara "uyarı" görevi yapar." Diğer dört grup trafik tanzim (TT), bilgi (B), duraklama ve parketme (P) ile otoyol işaretleridir.

KGM'nin Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1 kitabına göre bu levhalar tehlikenin türünü bildirir ve sürücünün hızını düşürüp daha dikkatli sürmesi gerektiğini söyler. Standart, levha sayısının gereksiz yere artırılmamasını ister.

Uyulması gereken yasaklama, kısıtlama ve mecburiyetleri bildirmek ise trafik tanzim levhalarının görevidir. Beş grubun tamamını, bütün levhalar için ortak ebat, reflektif ve montaj kurallarıyla birlikte trafik levhaları ve anlamları rehberimizde bulabilirsiniz.

Tehlike uyarı levhaları hangi renktir ve hangi şekildedir?

KGM standardına göre tehlike uyarı işaretleri, genel olarak beyaz zemin üzerinde kırmızı bir çerçeve ve siyah sembolden oluşan üçgen levhalardır. Aynı çerçeveyi taşıyan ama tepesi aşağı bakan ve içinde sembol bulunmayan üçgen ise trafik tanzim grubundaki yol ver levhasıdır (TT-1).

Yol yapım, bakım ve onarım çalışmalarında kullanılan T grubu levhalar, standart ve renkleri aynen korunarak sarı zeminli bir fon içinde uygulanır. Çalışma sahalarındaki işaretlemeyi yol bakım onarım levhaları yazımızda ayrıca anlattık.

Grubun bir kısmı üçgen değildir:

T grubu tehlike uyarı işaretleri ve anlamları (resimli liste)

Levhaları konularına göre grupladık; kodlar KGM standardındaki kodlardır. Tek bir levhanın ayrıntısı ve ölçü seçenekleri ürün sayfasındadır.

Viraj ve eğim levhaları (T-1, T-2, T-3)

• T-1a / T-1b: Sağa tehlikeli viraj levhası ve sola tehlikeli viraj levhası.
• T-2a / T-2b: Sağa tehlikeli devamlı virajlar levhası ve sola tehlikeli devamlı virajlar levhası. İlk dönüş sağa ise "a", sola ise "b" kodlu levha konur.
• T-3a / T-3b: Tehlikeli eğim (iniş) levhası ve tehlikeli eğim (çıkış) levhası. Özellikle büyük araç sürücülerine vites düşürmeleri gerektiğini bildirir.

Her viraj bu levhayı almaz: KGM'ye göre yasal hız limiti ile virajın konforlu dönüş hızı arasındaki fark 10 km/s ve üzerindeyse viraj tehlikeli viraj olarak işaretlenir; yasal hız limitinin 50 km/s olduğu yerleşim yeri içinde gerek yoktur. Birbirini izleyen virajlar arasındaki tanjant uzaklığı 250 m veya daha azsa devamlı virajlar levhası kullanılır.

Tehlikeli eğim levhasının üzerindeki yüzde değeri, uyarı verilen kesimin ortalama eğimidir. Standart, bu levhanın aşağıdaki eğim ve uzunluk değerlerinde de kullanılmasını ister:

Yol yüzeyi ve kaplama levhaları (T-4, T-7 … T-10, T-36, T-37)

• T-4a / T-4b / T-4c: İki taraftan daralan kaplama levhası, sağdan ve soldan daralan kaplama levhaları. Yol genişliği 5,50 m ve daha aza iniyorsa kaplama genişliği ek panelde yazılır.
• T-7: Kasisli yol levhası. Hendek, kasis, çukur, tekerlek izi gibi üst yapı bozukluklarını bildirir. Hız kesici tümseğin 5–50 m öncesinde de kullanılabilir; bozuk kesim onarılınca levha derhal kaldırılır.
• T-8: Kaygan yol levhası. Sürücülerin fren yapmamaları, hızlanmamaları ve ani manevra yapmamaları gerektiğini bildirir. Kar nedeniyle kayganlaşan yolda kullanılmaz.
• T-9: Gevşek malzemeli zemin levhası. Yolda gevşek malzeme olduğunu ve öndeki araçlardan taş sıçrayabileceğini bildirir; stabilize yollarda hiçbir zaman kullanılmaz.
• T-10: Gevşek şev levhası. Yarma şevinden yola taş ve kaya parçaları yuvarlanabileceğini gösterir. Sürücü yavaşlamalı, bu kesimde durmamalı ve park etmemelidir.
• T-36: Düşük banket levhası. Kaplama ile banket arasındaki tehlikeli seviye farkını, ayrıca yumuşak banketi bildirir.
• T-37: Gizli buzlanma levhası. Köprü üstü, güneş görmeyen yol, nemli yer gibi gizli buzlanma olduğu belirlenen kesimlerde Ekim–Nisan arasında kullanılabilir.

Yaya, okul, bisiklet ve hayvan geçişleri (T-11 … T-14)

• T-11: Yaya geçidi uyarı levhası. İleride yaya geçidi olduğunu bildirir.
• T-12: Okul geçidi levhası. Okul veya oyun alanları gibi çocukların sık geçtiği kesimleri gösterir.
• T-13: Bisiklet geçebilir levhası. Bir bisiklet yolunun bağlandığı veya bisikletlilerin karşıya geçebildiği kesimleri bildirir.
• T-14a / T-14b: Ehli hayvanlar geçebilir levhası ve vahşi hayvanlar geçebilir levhası. Besi çiftlikleri, mandıralar gibi hayvanların yoğun geçtiği kesimlerde kullanılır, tek tük geçişler için kullanılmaz.

Şehir içinde bu iki uyarı levhası her geçitte gerekmez; ölçütü aşağıdaki sorularda açıkladık. T-11 levhası aynı zamanda öndeki taşıtı geçmenin yasak olduğunu belirttiğinden yanında ayrıca "Öndeki Taşıtı Geçmek Yasaktır" levhası (TT-27) kullanılmaz.

Kavşak levhaları (T-16, T-21 … T-24, T-39)

• T-16: Işıklı işaret cihazı levhası. Sürücülerin beklemediği yerdeki ışıklı kavşağı bildirir; normal olarak şehir içinde değil, şehre girişteki ilk ışıklı kavşaktan önce kullanılır.
• T-21: Kontrolsüz kavşak levhası. Genel geçiş önceliği kuralının, yani sağdan gelen aracın ilk geçiş hakkının geçerli olduğu kavşağı bildirir.
• T-22a … T-22e: Ana yol–tali yol kavşağı levhası. Bulunduğu yoldaki trafiğin ilk geçiş hakkına sahip olduğunu bildirir; sembol kavşağın gerçek durumunu yansıtmalıdır.
• T-23a / T-23b: Sağdan ve soldan ana yola giriş levhaları. Bölünmüş yola katılan yan yolları veya köprülü kavşak bağlantı yollarını bildirir.
• T-24: Modern dönel kavşak yaklaşımı levhası. Görüşün sınırlı olduğu ya da başka bir nedenle tehlike arz eden dönel kavşaklardan önce kullanılır.
• T-39: Tramvay hattı ile oluşan kavşak levhası. Bir tramvay hattıyla oluşan kavşak konusunda uyarır.

Ana yol–tali yol levhası tek başına yetmez: bu levhaların kullanıldığı kavşaklarda tali yola, durumuna göre yol ver (TT-1) veya dur (TT-2) levhası konması zorunludur. Bu levhalar geçme yasağı da bildirdiğinden yanlarında TT-27 kullanılmaz. Öncelik levhalarını trafik tanzim işaretleri yazımızda ayrıntılı anlattık.

Demiryolu geçidi levhaları (T-25 … T-30)

• T-25: Kontrollü demiryolu geçidi levhası. Hattın iki tarafında bariyer veya benzeri bir sistemle kontrol edilen hemzemin geçidi bildirir.
• T-26: Kontrolsüz demiryolu geçidi levhası. Bariyer veya benzeri bir sistemle kontrol edilmeyen hemzemin geçidi bildirir.
• T-27a / T-27b: Kontrolsüz demiryolu geçidi işaret levhası. Bariyersiz geçidin tam yerini gösterir; T-27b yalnız en az iki hattan oluşan geçitlerde kullanılır.
• T-28, T-29, T-30 (a ve b): Hemzemin demiryolu geçidi yaklaşım levhaları. Uyarı levhalarının görünürlüğünü artırır ve geçide olan mesafeyi gösterir.

Üç şeritli T-28 levhası, T-25 veya T-26 levhasının altına konur. İki şeritli T-29 levhası geçitteki T-27 levhasına 200 m, tek şeritli T-30 levhası 100 m mesafede yer alır. "a" kodlu levhalar yolun sağında kullanılır; solda kullanılan "b" kodlu levhalar yalnız artırılmış uyarı gerektiğinde eklenir. T-27 levhası yolun sağında, en yakın demiryolu hattından 5 m uzakta ve en az 1,20 m montaj yüksekliğinde olmalıdır.

Köprü, kıyı, rüzgâr ve uçuş uyarıları (T-5, T-6, T-17, T-18, T-31)

• T-5: Açılan köprü levhası. Trafiği engelleyecek şekilde açılabilen köprüleri bildirir.
• T-6: Deniz veya nehir kıyısında biten yol levhası. Yolun kıyıda son bulduğunu ve taşıtların suya düşme tehlikesini bildirir; rıhtımlar için de kullanılabilir.
• T-17: Havalimanı (alçak uçuş) levhası. Yolun üzerinden alçaktan uçak geçebileceğini ve sürücülerin ani gürültülere hazırlıklı olması gerektiğini bildirir.
• T-18: Yandan rüzgâr levhası. Sık sık kuvvetli yan rüzgâr esen yüksek köprü, dolgu gibi kesimleri gösterir; hız düşürülmeli, öndeki araçları geçmekten kaçınılmalıdır.
• T-31a / T-31b: Köprü başı levhaları. Yolda köprü olduğunu bildirmek için köprü korkuluklarına monte edilir.

Genel uyarılar (T-15, T-19, T-20, T-38)

• T-15: Yolda çalışma levhası. İleride yol çalışması olduğunu ve kaplamanın kir veya çamur nedeniyle kaygan olabileceğini bildirir.
• T-19: İki yönlü trafik levhası. Tek yönlü yol kesiminin geçici ya da sürekli olarak iki yönlü yola dönüştüğü yerde kullanılır.
• T-20: Dikkat levhası. Diğer tehlike uyarı levhalarıyla belirlenen tehlikeler dışında kalan tehlikeler için, tehlikenin cinsini yazan bir ek panelle kullanılır.
• T-38: Trafik sıkışıklığı levhası. İleride trafik sıkışıklığı olabileceğini, hızın düşürülmesi veya durmaya hazırlanılması gerektiğini bildirir.

Yönlendirme ve engel levhaları (T-32 … T-35)

• T-32: Engel levhası. Yolun tamamı geçici olarak trafiğe kapatıldığında, ilgili trafik tanzim levhaları ve sarı veya kırmızı flaşörlerle birlikte kullanılır.
• T-33a / T-33b / T-33c: Tehlikeli viraj yön levhası. Tehlikeli virajlarda, T-1 veya T-2 levhasından sonra sürücüye kılavuzluk eder. Tek oklu T-33a, uzun ve tehlikeli virajların dış kenarında kullanılır.
• T-33d / T-33e / T-33f: Onarım yaklaşım levhası. Kaplamanın daraldığı kesimleri ve çalışma alanındaki engelleri gösterir. T-33d sağdaki, T-33e soldaki daralmada kullanılır; T-33f ters çevrilerek her iki durumda kullanılabilir.
• T-34a / T-34b: Refüj başı ek levhaları. T-34a yoldaki veya yol kenarındaki bir engelin solundan, T-34b sağından geçilmesi gerektiğini bildirir.
• T-35: Dönüş adası ek levhası. Ana güzergâhtan ayrılma şeridine sağa veya sola dönüşle ayrılan trafiği uyarır.

Konforlu dönüş hızı ile yasal hız limiti arasındaki fark 10–19 km/s ise virajda yalnız T-33a yeterlidir. Fark 20 km/s veya daha fazlaysa önce T-33b veya T-33c, ardından T-33a kullanılır. T-33b devlet yollarında ve yüksek hızlı il yollarında, T-33c yalnız il yollarında kullanılır. İki yönlü yollarda T-33a levhaları her konumda çift olarak, trafiğin her iki yönüne bakacak şekilde konur.

Tehlike uyarı levhası tehlikeden kaç metre önce konur?

Levhanın yeri yoldaki proje veya işletme hızına (V) göre belirlenir. KGM standardındaki genel mesafeler şöyledir:

Levha tablodakinden farklı bir mesafeye konursa aradaki mesafe ek panelle belirtilir (ör. 500 m); tehlike uzun bir kesim boyunca sürüyorsa kesimin uzunluğu da ek panelle gösterilir. Tehlike ortadan kalktığında levhanın da kaldırılması gerekir.

Tehlike uyarı levhaları nereye ve hangi yükseklikte dikilir?

• Levha genel olarak yolun sağına konur. Bölünmüş yollarda tehlike uyarı levhaları yolun solunda da kullanılabilir; yolda çalışma levhası (T-15) ise bütün yollarda hem sağda hem solda kullanılmalıdır.
• Levhanın yüksekliği yerleşim yeri içinde yaya kaldırımından, kaldırım yoksa banketten 2,20 m; yerleşim yeri dışında banketten 1,50 m olmalıdır. Aynı direkte birden fazla levha veya ek panel varsa yükseklik en alttakinden ölçülür.
• Yerleşim yeri dışında levhanın banket dış kenarına yatay uzaklığı genel olarak 1,50 m, zorunlu durumlarda 1,00 m'dir.
• T-28, T-29, T-30, T-33d, T-33e, T-33f, T-34a, T-34b ve T-35 levhalarının yerden yüksekliği genel olarak 80 cm'dir ve 60 cm'ye kadar düşürülebilir.
• Aynı direkte en fazla iki levha ve varsa bunlara ait paneller kullanılır; üçgen levha her zaman üstte olur. Aynı sınıftan iki levha aynı direkteyse ilk gelen tehlikeye ait levha üste konur.

Tehlike uyarı levhası ebatları ve reflektif seçimi

KGM standardında işaretleme normal ebatla yapılır; üçgen levhada normal ebat 900 mm'dir. Şehir içindeki dar cadde ve sokaklarda ya da trafiğin yalnız yavaş hareket edebildiği kesimlerde 600 mm; otoyollarda, yerleşim yeri dışındaki çok şeritli bölünmüş yollarda ve yıllık ortalama günlük trafiği 2.500'ün üzerindeki yerleşim dışı yollarda 1350 mm kullanılır. 1600 mm ebat yalnız özel önlem gerektiğine karar verilen tehlikeli kesimler içindir.

Bütün trafik işaret levhalarında geri yansıtıcı (reflektif) malzeme kullanılmalı veya levhalar aydınlatılmalıdır. KGM'nin seçim tablosu demiryolu geçidi levhaları (T-25 … T-30), yaya, okul ve bisiklet geçidi levhaları (T-11, T-12, T-13) ile T-32, T-33a … T-33e, T-34 ve T-35 için yüksek performanslı (C2) malzeme ister. Bunların dışındaki tehlike uyarı levhalarında normal performanslı (C1) malzeme yalnız otoyol ve bölünmüş yol dışındaki aydınlatılmamış veya az aydınlatılmış yollarda yeterlidir; otoyol, bölünmüş yol ve iyi aydınlatılmış kesimlerde C2 kullanılır.

İlgi Trafik'in tehlike uyarı levhaları Ankara'da galvaniz sac üzerine, 1,5 mm ve 2 mm kalınlık seçenekleriyle üretilir; reflektifte normal performans (NP) ve yüksek performans (YP) seçenekleri vardır. Standart şekilli levhalar şekle göre 30, 40, 60, 75 ve 90 cm ölçülerde, omega direğe uygun vida delikli olarak hazırlanır. Seçenekleri tehlike uyarı levhaları sayfamızda karşılaştırabilirsiniz.

Site, fabrika veya otopark içinde tehlike uyarı levhası kullanılabilir mi?

Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesine göre "Trafik işaretlerinin bakım - onarım ve işletilmeleri dahil temin ve tesisine, yolun yapım ve bakımından sorumlu olan kuruluşlar görevli ve yetkilidir." Trafiği düzenleme yetkisi olanlar da trafik güvenliği ve genel asayiş gerektiğinde geçici işaret koyabilir. Madde şu cümleyle biter: "Bunun dışında hiçbir kuruluş veya kişi, kendiliğinden herhangi bir yere trafik işareti koyamaz."

Bu kural kamu yolları içindir. Site içi yollar, fabrika sahaları ve otoparklar gibi özel alanlarda tehlike uyarı levhası kullanılabilir; burada da KGM standardındaki şekil, renk, ebat ve reflektif kurallarına uymak iyi uygulamadır. Örneğin hız kesici tümseklerden önce kasisli yol levhası kullanılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tehlike uyarı levhaları hangi renktir?

Tehlike uyarı levhaları genel olarak beyaz zeminli, kırmızı çerçeveli eşkenar üçgen levhalardır ve tehlikeyi siyah bir sembolle gösterir. Yol yapım, bakım ve onarım çalışmalarında aynı levhalar sarı zeminli bir fon içinde kullanılır. Üçgen olmayan levhalardan demiryolu geçidi yaklaşım levhaları kırmızı-beyaz, refüj başı ve dönüş adası ek levhaları sarı-siyahtır.

Tehlike uyarı levhası ile trafik tanzim levhası arasındaki fark nedir?

Tehlike uyarı levhası ilerideki bir tehlikeyi ve türünü haber verir; sürücünün hızını düşürüp daha dikkatli sürmesi gerektiğini bildirir ve genel olarak üçgen şeklindedir. Trafik tanzim levhası ise uyulması gereken yasaklama, kısıtlama ve mecburiyetleri bildirir; yol ver, dur ve birkaç levha dışında daire şeklindedir. Örneğin kaygan yol levhası bir tehlikeyi haber verir, hız sınırı levhası ise bir kısıtlama getirir.

Dikkat levhası ne zaman kullanılır?

Dikkat levhası (T-20), yoldaki tehlike diğer tehlike uyarı levhalarından birinin sembolüyle anlatılamıyorsa kullanılır. Tehlikenin cinsi mutlaka levhanın altına takılan bir ek panelle yazılır. KGM standardına göre bu levha tek başına kullanılamaz. Başka bir uyarı levhasının gösterdiği tehlikeye veya bir yasağa dikkat çekmek için ya da iş makinesi çıkabilir gibi mülkten çıkan araçları uyarmak için de kullanılmaz.

Şehir içinde her yaya geçidinden önce uyarı levhası gerekir mi?

Gerekmez. KGM standardına göre yaya geçidi uyarı levhası (T-11), yerleşim yeri içinde normal olarak yaya geçidi bilgi levhasının ön uyarısı olarak kullanılmaz. Görüş koşulları sınırlıysa ya da işletme hızı 50 km/s'nin üzerindeyse şehir içinde de kullanılmalıdır. Okul geçidi uyarı levhası (T-12) için de aynı ölçüt geçerlidir; bu levha kullanıldığında azami hız sınırının 30 km/s'e düşürülmesi gerekir.

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik; Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1

Viraj, kavşak, demiryolu geçidi ve diğer tehlike uyarı levhalarını üretimden doğrudan Tehlike Uyarı Levhaları sayfamızda bulabilirsiniz.