Hız Kesici Kasis: Çeşitleri, Yüksekliği ve Kullanım Kuralları

Hız kesici kasis, yolun enine yapılan ya da yol yüzeyine monte edilen ve araçları yavaşlamaya zorlayan tümsektir. KGM'nin Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1'e göre tümsek yüksekliği en fazla 7,5–10 cm olmalı, kasis yalnız şehir içinde transit trafiğe hitap etmeyen yollarda kullanılmalı ve 5–50 metre öncesinde T-7 "Kasisli Yol" levhası konabilir. Sitedeki hazır kasisler kauçuk şaseli, plastik, flaşörlü ve kablo kanallı modellerden oluşur.

Hız kesici kasis nedir, kapanlı kasisten farkı ne?

KGM belgelerinde "hız kesici tümsek" olarak geçen kasis, yolun enine yerleştirilen alçak bir yükseltidir. Sürücü kasise yaklaştığında hızını düşürmek zorunda kalır. Sitedeki hız kesiciler, yol yüzeyine sonradan vidalanan hazır kasislerdir.

Hazır kasisler modüler yapıdadır: ortada yan yana dizilen gövde parçaları, iki uçta da yuvarlatılmış kapaklar bulunur. Yolun genişliğine göre gövde sayısı artırılır. Bu yazı yol yüzeyine sabitlenen bu modüler hız kesicileri anlatır. Otopark giriş ve çıkışlarında kullanılan kapanlı kasisler ayrı bir ürün grubudur; onları kapanlı kasis yazımızda ele aldık.

Kasis çeşitleri nelerdir?

Hazır kasisleri malzemesine ve işlevine göre aşağıdaki başlıklarda toplamak mümkündür. Aşağıdaki tablodaki ölçü ve malzeme bilgileri ilgili ürün sayfalarından alınmıştır; kodlar sitedeki ürün (model) kodlarıdır, KGM kodu değildir.

Kauçuk şaseli kasisler

Sitede "kauçuk şaseli" adıyla satılan bu modellerin ürün sayfalarındaki teknik tabloda malzeme PVC compound olarak belirtilir. Ürün sayfalarında yansıtıcı olarak reflektif folyo belirtilir. LT serisi gövde parçaları 50 cm uzunluğundadır; bu modeller derinlikle ayrışır.

En geniş tabanlı model, 60 cm derinliğindeki kauçuk şaseli asfalt kasis (LT-2001) gövdesidir. Aynı yükseklikte 50 cm derinlikli LT-2000 kauçuk yol kasisi ve 40 cm derinlikli LT-2002 hız kasisi de bulunur.

40 cm derinlikli gövdeler arasında siyah gövdeli 12110 YK kauçuk kasis ile sarı Evelux kasis (12106 YK) de bulunur; Evelux gövdesi 4 cm yüksekliğindedir. Sarı renkli 12104 YK kasis ise 33 cm'lik daha kısa modüllerden oluşur.

Hazır metrelik kasis setleri

Gövde ve kapakları tek tek hesaplamak istemeyenler için kauçuk şaseli kasisler hazır set olarak da sunulur. Ürün sayfasına göre 2 metrelik kauçuk kasis seti 3 gövde ve 2 kapaktan oluşur ve 16 dübel ile trifon vida içerir.

LT-2000 (50 cm derinlik) ve LT-2001 (60 cm derinlik) setleri 2 ile 7 metre, LT-2002 setleri (40 cm derinlik) 2 ile 10 metre arasında, yarım metre aralıklarla seçilebilir.

Plastik (PPC) kasisler

Plastik kasislerin malzemesi PPC'dir; ürün sayfalarındaki gövde ağırlıkları kauçuk şaseli modellerinkinden düşüktür. Üç farklı biçimi vardır. Kedi gözlü yol kasisi (12112 YK) 50 × 50 cm gövdenin ortasında reflektif kedi gözü taşır.

Klasik yol kasisi (12100 YK) 35 × 25 cm'lik küçük gövdeleriyle üç plastik modelin en yükseğidir; yüksekliği 5 cm'dir. Eğimli ön yüzünde yuvarlak reflektörler sıralanır.

Oval yol kasisi (12102 YK) ise 4 cm yüksekliğinde, kavisli üst yüzeyli bir modeldir ve eğimli yüzünde reflektörler bulunur.

Flaşörlü kasis

Flaşörlü yol kasisi (11938 SL), kedi gözlü modelle aynı 50 × 50 × 4,5 cm gövde ölçüsündedir. Farkı, gövdenin ortasında reflektör yerine flaşör bulunmasıdır.

Kablo kanallı kasis

Kablo kanallı kasis hem hız kesici hem de kablo koruyucu olarak çalışır. Gövdenin içindeki kanallardan geçen kablolar, üzerinden geçen araçların tekerinden korunur. Ürün sayfası bu modeli özellikle fuar, kongre ve geçici etkinlikler için önerir.

Kablo koruyucu kasis (12298 UB) 60 cm uzunluğunda, 50 cm derinliğinde ve 7,5 cm yüksekliğindedir. Sarı orta kapak ve siyah rampalardan oluşur; modüller yan yana eklenerek uzatılır. Aynı ölçüde 12299 UB kablo koruma kasisi de bulunur.

Kasis kapağı ne işe yarar?

Kapaklar, kasis dizisinin iki ucunu kapatan yarım daire biçimli parçalardır. Ürün sayfalarına göre her setin başına ve sonuna birer kapak monte edilir; kapaklar setin dayanıklılığını artırır ve geçiş sırasında teker hasarını önler. Her gövde modelinin kendi kapağı vardır; örneğin LT-2001 gövdesi için LT-2001 K kasis kapağı, LT-2000 için LT-2000 kasis kapağı kullanılır.

Kasis yüksekliği kaç cm olmalı?

KGM Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1'in 7.8 numaralı "Hız Kesicilerin İşaretlenmesi" bölümü bu soruyu şöyle cevaplar: "Hız kesici tümseklerin (kasisler), TS 6283 standardında belirtilen esaslar doğrultusunda, tesis edilmesi gerekmektedir. Tümsek yüksekliği en fazla 7,5-10 cm olmalıdır."

Belgenin bu bölümü yalnız üst sınırı verir; alt sınır ya da yola göre yükseklik seçimi bu bölümde yer almaz. Kasisin tasarımı için TS 6283'e atıf yapılır. Bu yazıdaki ürünlerin gövde yükseklikleri ürün sayfalarına göre şöyledir:

Bu değerler gövde yükseklikleridir. Bölüm, kasisin uygunluğunu yalnız yüksekliğe bağlamaz; tasarım için TS 6283'e yönlendirir.

Hız kesici kasis hangi yollara konur, hangilerine konmaz?

Aynı bölüm kasislerin kullanılabileceği yolları da sınırlar: "Hız kesici tümsekler, sadece şehir içi yollarda, transit trafiğe hitap etmeyen yollar üzerinde tesis edilmeli, şehir içi yolların ana arterleri ile şehirler arası trafiğe hitap eden yollar üzerinde tesis edilmemelidir."

Kasis nasıl işaretlenir? Boya ve levha kuralları

Standartlar-1 kasisin hem üzerinde hem de yaklaşımında yapılacak işaretlemeyi tarif eder. Belgedeki iki örnek şekil (7.8.1 iki yönlü yol, 7.8.2 bölünmüş yol) yaya geçidi için tesis edilmiş hız kesiciyi gösterir.

Kasis üzerindeki beyaz boya

Belgeye göre "İki yönlü yollar üzerinde tesis edilecek tümseklerde, tümsekler üzerinde aşağıdaki şekilde görülen beyaz boya ile işaretleme yapılmalı, aynı yönde birden fazla şerit olması durumunda, işaretleme her bir şerit için ayrı ayrı çizilmelidir." Yaya geçidi örneğini gösteren şekillerde kasisin üzerinde ok başı biçiminde beyaz bir işaret yer alır; şekildeki ölçüleri 1,80 m genişlik ve 0,30 m çizgi kalınlığıdır.

Kasis yaklaşımındaki çizgiler (isteğe bağlı)

Kasise yaklaşırken kaplamaya çizilen enine çizgiler zorunlu değildir. Belgedeki ifade şöyledir: "Hız kesici tümsek yaklaşımında, kaplama üstüne, yol eksenine dik olarak çizilen beyaz çizgilerin kullanımı isteğe bağlı olup, istenmesi durumunda şekilde gösterildiği üzere beyaz boya ile işaretleme yapılmalıdır."

Aynı yaya geçidi şekillerinde bu çizgiler seyir şeridinin ortasına, toplam 28 metrelik bir bölüme çizilir. Çizgiler 0,30 m kalınlığındadır; kasise yaklaştıkça boyları uzar, aralarındaki mesafe kısalır:

Kasisten önce hangi levha konur?

Levha kuralı da aynı bölümdedir: "Hız kesici tümsek yaklaşımlarında, tümseğin 5-50 metre öncesinde T-7 nolu “Kasisli Yol” işareti ile gerek görülmesi halinde TT-29 nolu “Azami Hız Sınırlaması” levhaları kullanılabilir."

T-7 levhası tehlike uyarı grubundadır; grubun diğer levhaları için tehlike uyarı işaretleri rehberimize bakabilirsiniz. TT-29 ve diğer hız levhalarını hız sınırı levhaları yazımızda anlattık.

Site, otopark ve fabrika sahasında kasis kullanımı

Yukarıdaki kurallar KGM'nin kamu yolları için yayımladığı standarttır. Site içi yollar, özel otoparklar ve fabrika sahaları kamu yolu değildir; bu alanlarda aynı yükseklik sınırına, beyaz boya işaretlemesine ve kasis öncesi levha düzenine uymak iyi bir uygulamadır.

Ürün sayfaları hazır kasisler için şu kullanım yerlerini sayar: şehir içi kurumsal alanlar, okul ve kampüs giriş-çıkışları, konut ve site yakınları, şantiye giriş-çıkışları ve otopark giriş-çıkışları. Kablo kanallı modeller ise fuar ve etkinlik alanlarında kablo geçişi gereken noktalar için önerilir.

Kasis montajı nasıl yapılır?

Ürün sayfalarına göre hazır kasisler asfalta veya beton zemine trifon vida ve dübel ile monte edilir. Gövde ve kapaklardaki montaj deliklerinden zemine sabitlenir; dübel ve vidalar sipariş adedine göre ürünle birlikte gönderilir.

1. Uzunluğu hesaplayın: Kasisin kapatacağı genişliği ölçün. Toplam uzunluk gövdeler ve iki uçtaki kapaklarla oluşur; örneğin 2 metrelik hazır set 50 cm'lik 3 gövde ve 2 kapaktan oluşur.
2. Gövdeleri dizin: Gövde parçalarını yan yana, kapakları iki uca yerleştirip delik yerlerini işaretleyin.
3. Delip sabitleyin: İşaretli noktaları delin, dübelleri yerleştirip trifon vidalarla sıkın.

Montaj delik sayısı modele göre değişir. Plastik kasislerin ürün sayfalarına göre her gövdede 4, her kapakta 2 vida yeri bulunur; kablo kanallı kasislerde her gövdede 2 vida deliği vardır.

Kasis seçerken nelere bakılmalı?

• Yolun türü: Kamu yolunda KGM'nin yol sınırlaması ve 7,5–10 cm üst sınırı geçerlidir; özel alanda da aynı ölçüye uymak iyi uygulamadır.
• Yükseklik: Hazır modeller 4, 4,5, 5 ve 7,5 cm yüksekliktedir.
• Derinlik: Kauçuk şaseli gövdelerde 40, 50 ve 60 cm derinlik seçenekleri vardır.
• Uzunluk: Gövde ve kapakları ayrı alabilir ya da 2–10 metre arası hazır set seçebilirsiniz.
• Gece görünürlüğü: Reflektif folyo, kedi gözü ya da flaşörlü modeller arasında seçim yapılır.
• Kablo geçişi: Geçiş noktasından kablo da geçecekse kablo kanallı kasis kullanılır.
• Levha: Kasisten 5–50 metre önce T-7 "Kasisli Yol" levhası; gerek görülürse TT-29 levhası.

Sıkça Sorulan Sorular

Kasis yüksekliği en fazla kaç cm olmalı?

KGM Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1'e göre hız kesici tümseklerin TS 6283 standardında belirtilen esaslar doğrultusunda tesis edilmesi gerekir ve tümsek yüksekliği en fazla 7,5–10 cm olmalıdır. Belgenin bu bölümünde alt sınır verilmez. Sitedeki hazır kasislerin yükseklikleri ürün sayfalarına göre 4 ile 7,5 cm arasındadır.

Kasisten önce hangi levha konur?

Standartlar-1'e göre tümseğin 5–50 metre öncesinde T-7 numaralı "Kasisli Yol" işareti, gerek görülmesi halinde de TT-29 numaralı "Azami Hız Sınırlaması" levhası kullanılabilir. T-7 tehlike uyarı, TT-29 ise trafik tanzim grubundadır. Belge ayrıca kasis yaklaşımına beyaz enine çizgiler çizilmesini isteğe bağlı olarak tarif eder.

Ana caddeye kasis konabilir mi?

KGM Standartlar-1'e göre hız kesici tümsekler yalnız şehir içi yollarda, transit trafiğe hitap etmeyen yollar üzerinde tesis edilmelidir. Şehir içi yolların ana arterleri ile şehirler arası trafiğe hitap eden yollar üzerinde tesis edilmemelidir. Bu kural kamu yolları içindir; site ve otopark gibi özel alanlarda aynı ölçütlere uymak iyi bir uygulamadır.

Kauçuk şaseli kasis ile plastik kasis arasındaki fark nedir?

Ürün sayfalarına göre kauçuk şaseli kasislerin malzemesi PVC compound, plastik kasislerinki PPC'dir. Kauçuk şaseli gövdeler çoğunlukla 50 cm uzunlukta ve 40, 50 veya 60 cm derinliktedir, üstlerinde reflektif folyo vardır. Plastik modellerin gövde ağırlıkları daha düşüktür; kedi gözü, klasik, oval ve flaşörlü olmak üzere farklı biçimlerde sunulur.

Kablo kanallı kasis ne işe yarar?

Kablo kanallı kasis, yerdeki kabloları gövdesindeki kanallardan geçirerek araç tekerinden korur ve aynı zamanda hız kesici görevi görür. Ürün sayfası bu modeli fuar, kongre ve geçici etkinlikler için önerir. Sitedeki modeller 60 × 50 cm ölçüsünde ve 7,5 cm yüksekliğindedir; modüller yan yana eklenerek uzatılır.

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1, bölüm 7.8 "Hız Kesicilerin İşaretlenmesi"

Kauçuk şaseli ve plastik kasisleri Hız Kesici Kasisler, kablo koruyucu modelleri Kablo Kanallı Hız Kesiciler sayfamızda bulabilirsiniz.