İçindekiler6 başlık
Duraklamak ile park etmek arasındaki fark, aracın hangi amaçla ve ne kadar süre durdurulduğundadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre duraklama, trafik zorunlulukları dışında insan indirmek ve bindirmek, eşya yüklemek, boşaltmak veya beklemek amacıyla aracın kısa bir süre için durdurulmasıdır. Park etme ise aracın durma ve duraklaması gereken haller dışında bırakılmasıdır. P-1 levhası yalnız parkı, P-2 hem duraklamayı hem parkı yasaklar.
Durmak ve park etmek arasındaki fark nedir?
Günlük dilde "durmak" çoğu zaman duraklama anlamında kullanılır. Kanun ise üç ayrı kavram tanımlar: durma, duraklama ve park etme. Üçünde de araç hareketsizdir, ama sebepleri ve tabi oldukları yasaklar farklıdır.
| Kavram | Kanundaki tanım (KTK md. 3) | İlgili levha |
|---|---|---|
| Durma | "Her türlü trafik zorunlulukları nedeni ile aracın durdurulmasıdır." | P-1 ve P-2'nin konusu değildir |
| Duraklama | "Trafik zorunlulukları dışında araçların, insan indirmek ve bindirmek, eşya yüklemek, boşaltmak veya beklemek amacı ile kısa bir süre için durdurulmasıdır." | P-2 ile yasaklanır |
| Park etme | "Araçların, durma ve duraklaması gereken haller dışında bırakılmasıdır." | P-1 ve P-2 ile yasaklanır |
Durmak ve park etmek arasındaki fark duruşun sebebindedir: durma, trafik zorunlulukları nedeniyle yapılan duruştur. Duraklama ise trafik zorunlulukları dışında, tanımda sayılan amaçlardan biri için yapılan kısa duruştur. Aracı bu haller dışında bırakmak park etmektir.
Duraklamadaki "kısa süre" kaç dakikadır?
Kanundaki tanım dakika cinsinden bir süre vermez; "kısa bir süre" ifadesini durdurmanın amacıyla birlikte kullanır. Park süresini ise levha belirleyebilir. Kanunun 61. maddesi, "İşaret levhalarında park etme izni verilen süre veya zamanın dışında" park etmeyi yasaklar.
Duraklama yasağı ile park yasağı arasındaki fark
Yalnız park yasaklanan yerde, Standartlar-1'e göre yolcu indirme, bindirme, yük alma ve boşaltma için durmaya izin verilebilir; duraklama yasağı olan yerde ise park da yasaktır. Kanunun 61. maddesi park etmenin yasak olduğu yerlerin ilki olarak "Duraklamanın yasaklandığı yerlerde" ifadesini sayar. Bu yüzden duraklama yasağı, park yasağından daha geniş bir yasaktır.
P-1 ve P-2 levhaları neyi yasaklar?
KGM'nin Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1 belgesine göre park etmek yasaktır levhası (P-1), "park etmenin yasak olduğunu ve sadece yolcu indirme, bindirme, yük alma ve boşaltma için araçların durmasına izin verilebildiğini bildirir." Duraklamak ve park etmek yasaktır levhası (P-2) ise "duraklamanın ve park etmenin yasak olduğunu bildirir." İki levha da mavi zeminli ve kırmızı çerçevelidir; P-1'de tek çapraz bant, P-2'de birbirini kesen iki bant bulunur.
| Durum | P-1 Park etmek yasaktır | P-2 Duraklamak ve park etmek yasaktır |
|---|---|---|
| Aracı bırakıp gitmek (park etmek) | Yasak | Yasak |
| Yolcu indirme, bindirme, yük alma ve boşaltma için durmak | İzin verilebilir | Yasak |
| Belli araç sınıflarına istisna | Ek panelle gösterilebilir | İstisna "normal olarak hiçbir araç sınıfına tanınmamalıdır" |
İki levhanın tek tek anlamı, ek panelleri ve P-3 park yeri levhaları duraklama ve park etme işaretleri rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılıyor.
Ayrı bir "duraklamak yasaktır" levhası var mı?
Standartlar-1'deki P grubu P-1, P-2 ve P-3a ile P-3h arasındaki park yeri levhalarından oluşur. Yalnız duraklamayı yasaklayan ayrı bir levha bu grupta yer almaz. "Duraklamak yasaktır levhası" diye aranan levha, duraklamayı ve parkı birlikte yasaklayan P-2'dir.
Yasak nerede başlar, nerede biter?
Bu konuda iki levha arasında fark yoktur. Standartlar-1'e göre iki levhayla belirtilen yasak, aksine bir işaret levhası yoksa levhanın konduğu noktada başlar ve trafiğin seyir yönündeki bir sonraki kavşakta sona erer; daha önce bitecekse geçerli olduğu uzunluk levhanın altına konan ek panelle gösterilir. Yasak, yolun yalnız levhanın konduğu kenarı için geçerlidir. Örnekli anlatım için park etmek yasaktır levhası kaç metre geçerli yazımıza bakabilirsiniz.
Kanuna göre duraklamanın ve park etmenin yasak olduğu yerler nelerdir?
Kanun bazı yasakları doğrudan sayar; bunların bir kısmı levha gerektirmez. Kanunun 59. maddesine göre "Yerleşim birimleri dışındaki kara yolunda zorunlu haller dışında taşıt yolu üzerinde duraklamak veya park etmek yasaktır." 60. madde duraklamanın, 61. madde park etmenin yasak olduğu yerleri ayrı ayrı sayar. İki liste yan yana okunduğunda duraklama yasağı ile park yasağı arasındaki fark netleşir.
Duraklamanın yasak olduğu yerler (KTK md. 60)
Madde "Taşıt yolu üzerinde;" diye başlar ve şu yerleri sayar:
- Duraklamanın yasaklandığının bir trafik işareti ile belirtilmiş olduğu yerlerde,
- Sol şeritte, (raylı sistemin bulunduğu yollar hariç),
- Yaya ve okul geçitleri ile diğer geçitlerde,
- Kavşaklar, tüneller, rampalar, köprüler ve bağlantı yollarında ve buralara, yerleşim birimleri içinde beş metre ve yerleşim birimleri dışında yüz metre mesafede,
- Görüşün yeterli olmadığı tepelere yakın yerlerde ve dönemeçlerde,
- Otobüs, tramvay ve taksi duraklarında,
- Duraklayan veya park edilen araçların yanında,
- İşaret levhalarına, yaklaşım yönünde ve park izni verilen yerler dışında; yerleşim birimi içinde onbeş metre ve yerleşim birimi dışında yüz metre mesafede,
Madde bu sayımı "Duraklamak yasaktır." hükmüyle bitirir. Bu yerlerde yolcu indirmek veya yük boşaltmak için de durulamaz.
Park etmenin yasak olduğu yerler (KTK md. 61)
Duraklamanın yasak olduğu her yerde park da yasaktır. 61. madde bunlara ek olarak mesafe belirten şu park yasaklarını sayar:
| Yer | Mesafe | Bent |
|---|---|---|
| Belirlenmiş yangın muslukları | Her iki yönden beş metrelik mesafe içinde | 61/d |
| Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının duraklarını belirten levhalar | İki yönden onbeş metrelik mesafe içinde | 61/e |
| Geçiş üstünlüğü olan araçların giriş ve çıkışının yapıldığının belirlendiği işaret levhası | Onbeş metre mesafe içinde | 61/h |
| Kamunun faydalandığı ve yönetmelikte belirtilen yerlerin giriş ve çıkış kapıları | Her iki yönde beş metrelik mesafe içinde | 61/j |
| Park için yer ayrılmamış veya trafik işaretleri ile belirtilmemiş alt geçit, üst geçit ve köprüler | Üzerinde veya on metrelik mesafe içinde | 61/k |
Aynı madde ayrıca geçiş yolları önünde veya üzerinde, kurallara uygun şekilde park etmiş araçların çıkmasına engel olacak yerlerde, yönetmelikte belirtilen haller dışında yaya yollarda ve engellilerin araçları için ayrılmış park yerlerinde park etmeyi yasaklar. Engelli park yerlerine ilişkin bendin ihlalinde "para cezası iki kat artırılır." Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellendiği için burada tutar verilmemiştir. Kanuna göre "Yasaklara aykırı park edilmiş araçlar trafik zabıtasınca kaldırılabilir."
Sarı zeminli ve yazılı park yasağı levhaları nerede kullanılır?
KGM'nin 2023 tarihli Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarda Trafik İşaretleme Standartları'na göre çalışma alanlarında kullanılan standart trafik işaret levhaları, ebat, şekil ve renkleri değiştirilmeksizin, sarı zemin renkli dörtgen levhalar içinde kullanılır. Sarı zeminli park etmek yasaktır levhası ve sarı zeminli duraklamak ve park etmek yasaktır levhası bu biçimdedir; çalışma alanında park veya duraklama geçici olarak yasaklanacaksa kullanılabilir. Çalışma alanındaki diğer levhalar için yol bakım onarım levhaları yazımıza bakabilirsiniz.
P-2 sembolünün altında "Duraklamak ve park etmek yasaktır" yazısı bulunan dikdörtgen levhalar da vardır: beyaz zeminli yazılı duraklamak ve park etmek yasaktır levhası ve sarı zeminli yazılı duraklamak park etmek yasak levhası. Bunlar KGM'nin P grubundaki levhalardan biri değildir; site, otopark ve iş yeri gibi özel alanlarda sembolün anlamını yazıyla da göstermek için kullanılabilir.
Duraklama ve park levhası seçerken nelere bakılır?
Önce yasağın kapsamına karar verilir: yolcu indirme ve yük boşaltma için kısa duruşa izin verilecekse P-1, verilmeyecekse P-2 seçilir. Standartlar-1'e göre daire levhaların normal ebadı 600 mm'dir. Bütün levhalar reflektif olmalı ya da aydınlatılmalıdır; aynı direkteki levhalarda farklı reflektif tipleri karıştırılmaz.
İlgi Trafik bu levhaları Ankara'da galvaniz sacdan, 1,5 mm ve 2 mm kalınlık seçenekleriyle üretir. Reflektif kaplama normal performans (NP) veya yüksek performans (YP) olarak seçilebilir. Levhalar omega direğe uygun vida delikli hazırlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Duraklamak ve park etmek yasaktır levhası olan yerde yolcu indirebilir miyim?
Hayır. Kanundaki tanıma göre insan indirmek ve bindirmek, eşya yüklemek, boşaltmak veya beklemek amacıyla aracı kısa süre durdurmak duraklamadır. P-2 levhası duraklamayı yasakladığı için bu amaçlarla da durulamaz. Yalnız park yasaklanmışsa, yani P-1 varsa, yolcu indirme, bindirme, yük alma ve boşaltma için durmaya izin verilebilir.
Park etmek yasaktır levhası olan yerde ne kadar durabilirim?
Kanun duraklama için dakika cinsinden bir süre vermez; "kısa bir süre" ifadesini kullanır. Standartlar-1'e göre P-1 levhası yalnız yolcu indirme, bindirme, yük alma ve boşaltma için durmaya izin verilebildiğini bildirir. Aracı bu amaçların dışında bırakmak park etmektir ve levhanın geçerli olduğu kesimde yasaktır. Levhanın altında saat paneli varsa yasak yalnız o saatlerde geçerlidir.
Kırmızı ışıkta veya trafik sıkışıklığında beklemek duraklama sayılır mı?
Hayır. Kanun "Her türlü trafik zorunlulukları nedeni ile aracın durdurulması"nı durma olarak tanımlar. Duraklama ise trafik zorunlulukları dışında, insan indirmek ve bindirmek, eşya yüklemek, boşaltmak veya beklemek amacıyla yapılır. Bu yüzden ışıkta ya da sıkışık trafikte beklemek durmadır. P-2 levhasının yasakladığı duraklama, bu tür zorunlu duruşları değil, tanımda sayılan amaçlarla yapılan duruşları kapsar.
İş yerimin önündeki yola park yasağı levhası koyabilir miyim?
Kamuya açık yolda kendiliğinden koyamazsınız. Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesine göre trafik işaretlerinin temin ve tesisine "yolun yapım ve bakımından sorumlu olan kuruluşlar görevli ve yetkilidir"; "Bunun dışında hiçbir kuruluş veya kişi, kendiliğinden herhangi bir yere trafik işareti koyamaz." Bu kural kamu yolları içindir. Site, otopark veya fabrika sahası gibi özel alanlarda aynı standarda uymak iyi uygulamadır.
Kaynak: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (mevzuat.gov.tr); Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1; Karayolları Genel Müdürlüğü, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik; Karayolları Genel Müdürlüğü, Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarda Trafik İşaretleme Standartları (2023)
Park etmek yasaktır ve duraklamak ve park etmek yasaktır levhalarını üretimden doğrudan Duraklama ve Park Etme Levhaları sayfamızda bulabilirsiniz.