Engelli Park Yeri Levhası: Yönetmelik, Ölçü ve Kaç Park Yerine Bir Engelli Alanı?

Engelli park yeri levhası, KGM standartlarında mavi zeminli P park yeri levhası ile altına takılan engelli sürücü panelinden oluşur. Otopark Yönetmeliğine göre umumi bina, bölge ve genel otoparklarda her 20 park yerinden biri, en az bir adet olmak üzere engellilere ayrılır. Yol üstü park yerlerinde ise engelli araçları için 1/30 oranında park yeri ayrılır.

Engelli park yeri levhası nasıl olmalı?

Karayolu Trafik İşaretleme Standartlarında park yeri levhaları duraklama ve park etme (P) grubundadır. Bu gruptaki P-3a park yeri levhası mavi zeminli bir kare üzerinde beyaz P harfi taşır ve işaretin bulunduğu yerde park yapılabileceğini bildirir. P grubunun tamamını duraklama ve park etme işaretleri yazımızda bulabilirsiniz.

Park yerinin engelli sürücülere ayrıldığını göstermek için P levhasının altına engelli sürücü paneli takılır. Standartlar-1, park alanlarında engelliler için ayrılan kesimlerdeki park yeri levhalarının altında bu panelin kullanılmasını gerekli görür. KGM tanımıyla paneller, üstündeki levhanın anlamını açıklamak veya bütünlemek için kullanılır ve beyaz zemin üzerine siyah sembolden oluşur; bu panelde tekerlekli sandalyedeki engelli sürücü figürü yer alır.

Tek parça engelli otopark levhası

Site, alışveriş merkezi, hastane ve iş yeri otoparklarında P harfini ve engelli figürünü tek levhada birleştiren modeller de tercih edilebilir. Kare formdaki engelli araç park yeri levhası mavi zemin üzerinde büyük beyaz P ile yanında beyaz engelli figürünü gösterir.

Dikey yerleşim isteniyorsa dikdörtgen engelli park alanı levhası seçilebilir. Bu modelde P harfi üstte, engelli figürü altta yer alır.

Sembolün yanında yazılı açıklama isteniyorsa yazılı model uygundur: engelli otopark levhası, P harfi ve engelli figürünün altında "Engelli Araç Park Yeri" ibaresini taşır.

Kamu yolunda KGM'nin tarif ettiği levha ve panel düzeni uygulanır. Özel otoparkta da aynı renk ve sembol düzenine, yani mavi zemin, beyaz P ve engelli figürüne uymak iyi uygulamadır.

Kaç park yerine bir engelli park yeri ayrılır?

Engelli park yeri oranı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Otopark Yönetmeliğinde düzenlenir. Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi şöyledir: "Umumi bina ve bölge otoparkları ile genel otoparkların giriş-çıkış ve asansörlerine en yakın yerlerinde birden az olmamak şartıyla, her 20 park yerinden birinin engelli işareti konularak engelliler için ayrılması zorunludur."

Aynı bent devamında "Yol üstü otoparklarda engelliler için yapılacak düzenlemeler, trafik güvenliği esas alınarak yapılır." der. Yol üstü park yerleri için oran (o) bendinde ayrıca verilir: "Engelli araçları için 1/30 oranında park yeri ayrılır."

Oranın tam katlarında hesap kolaydır: umumi bir otoparkta 20 park yeri için 1, 40 için 2, 100 için 5 engelli park yeri ayrılır. Yol üstünde 30 park yeri için 1, 60 için 2 yer düşer. Ara değerlerde (örneğin 50 park yeri) kaç yer ayrılacağını projeyi onaylayan idareye sormak en sağlıklı yoldur.

Konut sitesi ve iş yeri otoparklarında durum

Oranı veren bent umumi bina, bölge ve genel otoparkları sayar. Bununla birlikte yönetmelik, otoparklarda erişilebilirlik mevzuat ve standartlarına uyularak "engellilerin kullanımına yönelik düzenlemelerin yapılması"nı zorunlu tutar (md. 4/1-ğ). Ayrıca otopark miktarının, "engellilere ayrılanlar da dâhil", onaylı mimari projede sayısal değerleriyle gösterilmesi gerekir (md. 10/2).

Yönetmelik, yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapı ruhsatı düzenlenecek binaların otopark esaslarını düzenler (md. 1). Mevcut bir sitede kaç engelli park yeri ayrıldığını öğrenmek için onaylı mimari projeye ya da belediyenin imar birimine başvurulabilir.

Engelli park yeri ölçüleri ne olmalı?

Ölçü için iki belgeye bakılır. Otopark Yönetmeliği bina ve parsel otoparklarının projesindeki asgari ölçüleri verir. KGM'nin Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1 ise engelli park alanının zeminde nasıl çizileceğini gösterir.

İki belge farklı alanlar için yazılmıştır: KGM çizimi yol ve park alanı işaretlemesini, Otopark Yönetmeliği ise bina ve parsel otoparklarının projesini düzenler. Bina otoparkında yönetmelikteki en az 3,50 m'lik kısa kenar esas alınır.

Engelli park yerinin zemin işaretlemesi

Standartlar-1, engelli park alanını dik ve eğik form için ayrı ayrı çizer. Tek bir engelli park yerinde 2,50 m'lik park alanının iki yanında 0,60 m genişliğinde eğik taralı birer şerit bulunur. Yan yana birden fazla engelli park yeri varsa aradaki taralı şerit iki park yeri arasında ortak kullanılır. Taramalar 45 derece açıyla çizilir.

Park alanının içine engelli sürücü figürü işlenir. KGM standartlarında sarı çizgi yalnız sayılı durumlarda kullanılır; otopark ve park yasağı çizgileri bu durumlardan biridir. Otopark Yönetmeliği de umumi bina, bölge ve genel otoparklarda bu yerlerin "engelli işareti konularak" ayrılmasını ister; levha ve zemin işaretlemesi birlikte planlanır.

Engelli park levhası nereye ve hangi yükseklikte takılır?

Otopark Yönetmeliği, umumi bina, bölge ve genel otoparklarda engelli park yerlerinin giriş-çıkış ve asansörlere en yakın yerde ayrılmasını ister. Standartlar-1'e göre yol kenarındaki levhalar yerleşim yeri içinde yaya kaldırımından, kaldırım yoksa banketten 2,20 m yükseklikte monte edilir. Levhanın altında panel kullanıldığında yükseklik en alttaki panelden ölçülür. Bu kural kamu yolları içindir; özel otoparkta da aynı yüksekliğe uymak iyi uygulamadır.

Standartlar-1'deki levha boyutları tablosu (Tablo 9) tehlike uyarı, trafik tanzim ve bilgi levhaları için verilmiştir; bu tabloda kare levha normal ebatta 600 mm, şehir içindeki dar cadde ve sokaklarda 450 mm'dir. Diğer şekillerin ebatlarını trafik levhası ölçüleri yazımızda tablo halinde verdik.

Bütün trafik işaret levhalarında reflektif malzeme kullanılmalı ya da levhalar aydınlatılmalıdır. Aynı direk üzerinde değişik türden yansıtıcı malzemeyle üretilmiş levhalar kullanılmamalıdır; bu yüzden P levhası ile engelli panelini aynı reflektif tipinde seçmek gerekir.

Kamu yolundaki engelli park yerini kim işaretler?

Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesi şöyle der: "Trafik işaretlerinin bakım-onarım ve işletilmeleri dahil temin ve tesisine, yolun yapım ve bakımından sorumlu olan kuruluşlar görevli ve yetkilidir." Aynı maddeye göre "hiçbir kuruluş veya kişi, kendiliğinden herhangi bir yere trafik işareti koyamaz." Yol üstü otoparkların yeri ve esasları da büyükşehirlerde UKOME, diğer belediyelerde yerel trafik/ulaşım komisyonu kararıyla idarece belirlenir (Otopark Yönetmeliği md. 4/1-ö). İş yeri önündeki kamu yoluna engelli park yeri isteyen bir işletme, yolun bakımından sorumlu kuruluşa, şehir içinde çoğunlukla belediyeye başvurur.

Engelli park yerine park etmenin cezası nedir?

Engelli park cezasının dayanağı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 61. maddesidir. Madde "Taşıt yolu üzerinde;" diye başlar ve (o) bendinde "Engellilerin araçları için ayrılmış park yerlerinde," park etmeyi yasaklar.

Aynı maddenin ceza hükmünde şu cümle yer alır: "(o) bendinin ihlâli hâlinde para cezası iki kat artırılır." Madde ayrıca "Yasaklara aykırı park edilmiş araçlar trafik zabıtasınca kaldırılabilir." der. Para cezasının güncel tutarı her yıl yeniden değerleme oranıyla değişir; bu yüzden yazıda tutar vermiyoruz.

Engelli park levhası seçerken nelere bakılmalı?

• Düzen: Kamu yolunda P park yeri levhası ve altında engelli sürücü paneli; özel otoparkta tek parça levha da kullanılabilir.
• Ölçü: Kare ve dikdörtgen modellerin ölçüsünü levhanın okunacağı mesafeye ve konacağı yere göre seçin. Standart şekilli levhalarımız şekle göre 30, 40, 60, 75 ve 90 cm seçenekleriyle, dikdörtgen levhalarımız ürün sayfasındaki ölçülerle üretilir.
• Malzeme: Galvaniz sac 1,5 mm veya 2 mm kalınlıkta seçilebilir.
• Reflektif: Normal performans (NP) ya da yüksek performans (YP) reflektif; aynı direkteki levha ve panel aynı tipte olmalı.
• Montaj: Levhalarımız omega direğe uygun vida delikli üretilir; direk ve ayaklar ayrı kategoridedir.

Otoparkın giriş, çıkış ve yönlendirme levhalarını birlikte planlıyorsanız otopark levhaları rehberimize göz atabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Engelli park yeri levhası hangi renktedir?

KGM standartlarında park yeri levhası mavi zeminli bir kare üzerinde beyaz P harfidir. Engelli sürücülere ayrılan yerlerde bu levhanın altına beyaz zeminli, siyah engelli sürücü figürlü bir panel takılır. Tek parça modellerimizde de mavi zemin üzerinde beyaz P ve beyaz engelli figürü bir arada bulunur. KGM düzeninde panel, park yeri levhasının altında aynı direğe takılır.

Otoparkta kaç engelli park yeri olmalı?

Otopark Yönetmeliğinin 4. maddesine göre umumi bina, bölge ve genel otoparklarda her 20 park yerinden biri engellilere ayrılır ve bu sayı birden az olamaz. Bu yerler otoparkın giriş-çıkışına ve asansörlerine en yakın noktada olmalıdır. Yol üstü park yerlerinde ise engelli araçları için 1/30 oranında park yeri ayrılır.

Engelli park yeri kaç metre genişliğinde olmalı?

Otopark Yönetmeliği, bina ve parsel otoparklarında engelli park yerinin kısa kenarının en az 3,50 m, uzun kenarının en az 4,90 m olmasını ister. KGM'nin zemin işaretleme çiziminde ise 2,50 m genişliğindeki park alanının yanına 0,60 m genişliğinde taralı bir şerit eklenir. Bina otoparkı projesinde yönetmelikteki 3,50 m'lik ölçü esas alınır.

Engelli park yerine park etmenin cezası ne kadar?

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 61. maddesi, taşıt yolu üzerinde "Engellilerin araçları için ayrılmış park yerlerinde" park etmeyi yasaklar. Kanuna göre bu bendin ihlalinde "para cezası iki kat artırılır." Aykırı park edilmiş araçlar trafik zabıtasınca kaldırılabilir. Cezanın tutarı her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellendiği için burada sabit bir rakam vermiyoruz.

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1; Karayolları Genel Müdürlüğü, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik; Otopark Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr); 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (mevzuat.gov.tr). Erişim: 5 Ekim 2026.

Engelli park yeri levhalarını ve panellerini üretimden doğrudan Otopark Levhaları ve Duraklama ve Park Etme Levhaları sayfalarımızda bulabilirsiniz.