Yol Yüzeyi Uyarı Levhaları: Kaygan Yol, Gizli Buzlanma, Gevşek Malzeme, Kasis

Yol yüzeyi uyarı levhaları, kaplamadaki bir tehlikeyi sürücüye önceden bildiren üçgen tehlike uyarı levhalarıdır. Başlıcaları kaygan yol levhası (T-8), gizli buzlanma (T-37), gevşek malzemeli zemin (T-9) ve kasisli yol (T-7) levhalarıdır. Yazıda iki yakın levhayı da ele alıyoruz: yarma şevinden taş ve kaya parçaları yuvarlanabilecek yerler için gevşek şev (T-10), kaplama ile banket arasındaki seviye farkı için düşük banket (T-36).

Yol yüzeyi uyarı levhaları hangileridir?

Altı levha da Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1'in tehlike uyarı (T) grubundadır. Grubun şekil, renk ve tehlikeye uzaklık kuralları tehlike uyarı işaretleri ve anlamları yazımızda, öteki levha grupları trafik levhaları ve anlamları rehberimizde yer alır.

Kaygan yol levhası nerede kullanılır?

Kaygan yol levhası (T-8), sürücülerin fren yapmamaları, hızlanmamaları ve ani manevralar yapmamaları gerektiğini bildirir. Standarda göre levha normal olarak kaplamanın geçici olarak kayganlaştığı yerlerde ve koşullarda kullanılır; geçici kayganlık sona erdirildikten sonra derhal kaldırılır.

Kaplamadaki aşınma nedeniyle yağmurda veya siste kayganlaşan kesimlerde ise levha, kaplama yenileninceye kadar kalıcı olarak kullanılır ve şemsiye figürlü ek panelle pekiştirilir. Aşınma bulunmayan bir yolda yağmur veya sis nedeniyle oluşan kayganlık bu levhayla belirtilmez. Kar nedeniyle de kaygan yol levhası kullanılmamalıdır.

Gizli buzlanma levhası ne zaman ve nereye konur?

Gizli buzlanma levhası (T-37), seyir halindeki yolun diğer kesimlerine göre önceden beklenmeyen ve tahmin edilemeyen buzlanmalar olabileceğini bildirir. Standarda göre levha; köprü üstleri, yamaçlardan dolayı güneş görmeyen yollar ile nemli yerlerde oluşabilecek ve ilgililerin araştırma ve gözlemlerine dayanarak gizli buzlanma olduğu belirlenen kesimleri bildirmek için kullanılır.

Levha Ekim–Nisan ayları arasında kullanılabilir. Altına konan ek panelle, buzlanma olasılığı bulunan kesimin uzunluğu belirtilebilir.

Gevşek malzemeli zemin levhası hangi yollarda kullanılır?

Gevşek malzemeli zemin levhası (T-9), taşıt yolunda gevşek malzeme olduğunu ve öndeki araçlardan taş sıçrayabileceğini bildirir. Standarda göre sathi kaplama yapıldıktan sonra yolda gevşek malzeme kalmışsa kullanılır. Sathi kaplamalı yoldan stabilize yola geçiş gibi, beklenmedik şekilde gevşek malzeme ortaya çıkan durumlarda da kullanılabilir.

Yolun bir kesiminde normalden fazla gevşek malzeme olsa bile bu levha stabilize yollarda hiçbir zaman kullanılmaz. Uyarı uzun bir kesimi ilgilendiriyorsa altına kesim uzunluğunu gösteren ek panel konur ve uyarı her kilometrede ve kavşaklardan sonra tekrarlanır.

Sathi kaplamadan sonra işaretleme nasıl yapılır?

KGM'nin 2023 tarihli yol yapım, bakım ve onarım standardı, sathi kaplama yapılan kesimlerde serbest malzemenin gün içinde süpürülerek temizlenmesini, bu mümkün olmazsa sürücülerin etkili işaretlemeyle uyarılmasını ister.

Standardın şehir dışı yollar bölümündeki sathi kaplama sonrası işaretleme şekillerinde (Şekil 147 ve 149) gevşek malzemeli zemin levhası, altında kesime olan mesafe yazılı olarak kesimden önce yer alır. Ardından azami hız sınırlaması levhalarıyla hız kademeli olarak düşürülür; kesim bittikten sonra hız sınırlamasının sona erdiğini gösteren levha gelir. Bu şekillerin notuna göre çalışma sahası 1.000 m'den uzunsa azami hız sınırlaması (TT-29) ve gevşek malzemeli zemin (T-9) levhaları her 500 m'de bir tekrarlanır.

Aynı şekillerin notu, yolda çalışma olmadığı için levhaların sarı zemin içinde kullanılmayabileceğini ve yoldaki serbest malzeme atıldığında işaretlemelerin kaldırılması gerektiğini belirtir.

Gevşek şev levhası gevşek malzemeden nasıl ayrılır?

Gevşek şev levhası (T-10), yarma şevinden taşıt yoluna taş ve kaya parçaları yuvarlanabileceğini ve/veya kaplama üzerinde taş ve kaya parçaları olabileceğini gösterir. Sürücülerin bu kesime yaklaşırken yavaşlamaları, ancak kesimde durmamaları ve park etmemeleri gerekir. Levhadaki sembolün yönü, yarma şevinin yoldaki durumuna göre değiştirilebilir.

Gevşek malzemeli zemin levhası taşıt yolundaki gevşek malzemeyi ve öndeki araçlardan sıçrayabilecek taşı, gevşek şev levhası ise yarma şevinden yola yuvarlanabilecek ya da kaplamada bulunabilecek taş ve kaya parçalarını bildirir.

Kasisli yol levhası nedir, hız kesici tümsekten önce nereye konur?

Kasisli yol levhası (T-7), normal hızını düşürmeyen taşıtları tehlikeye düşürebilecek hendek, kasis, çukur, tekerlek izi ve benzeri üst yapı bozukluklarını bildirir. Kaplama ile köprüler arasındaki tehlikeli kot farkları da bu levhayla gösterilir. Bozuk kesim 100 m'den uzunsa uzunluğu ek panelle belirtilir; gerekli görülürse levha azami hız sınırlaması levhalarıyla birlikte kullanılabilir.

Standartlar-1'e göre hız kesici tümsekler TS 6283 standardında belirtilen esaslar doğrultusunda, yalnız şehir içi yollarda ve transit trafiğe hitap etmeyen yollar üzerinde tesis edilmelidir. Tümsek yaklaşımlarında, tümseğin 5–50 m öncesinde kasisli yol levhası ile gerek görülürse azami hız sınırlaması (TT-29) levhaları kullanılabilir. Bu hüküm kamu yolları içindir; site içi yollar ve fabrika sahaları gibi özel alanlardaki tümseklerde aynı işaretlemeyi yapmak iyi uygulamadır.

Düşük banket levhası hangi durumda gerekir?

Düşük banket levhası (T-36), trafiğin seyrettiği kaplama ile banket arasındaki, trafik güvenliğini tehlikeye atacak seviye farklarını bildirir; yumuşak banketi uyarmak için de kullanılabilir. Standarttaki Şekil 32'ye göre normal bankette ve banket bulunmayan yerde bu levhaya gerek yoktur; düşük banket durumunda levha kullanılmalıdır.

Levha, hiç banket bulunmayan veya dar olan banketin devamındaki dik şevleri işaretlemek için kullanılmaz. Düşük banketin uzunluğu, levhanın altına konan ek panelle belirtilebilir. 2023 standardı yol yapımında düşük banket oluşmasının önlenmesini, yol ve banket çalışmalarının birbirine paralel sürdürülmesini ister.

Yol yüzeyi uyarı levhalarının sarı zeminli sürümü var mı?

2023 standardına göre çalışma alanlarında kullanılan standart levhalar ebat, şekil ve renkleri değiştirilmeden sarı zeminli dörtgen levhaların içinde kullanılır ve yüksek yansıtma özelliğine sahip malzemeden (ASTM D-4956 standardındaki tip 3, tip 4, tip 8 ve tip 11) imal edilir. Sarı zeminin anlamını sarı zeminli trafik levhaları yazımızda anlattık.

Ürünlerimiz arasında gevşek malzemeli zemin, kasisli yol, gizli buzlanma, gevşek şev ve düşük banket levhalarının sarı zeminli sürümleri de bulunur.

Yol yüzeyi uyarı levhalarında hangi reflektif seçilir?

Standartlar-1'e göre bütün trafik işaret levhaları reflektif olmalı ya da aydınlatılmalıdır. Reflektif malzeme seçim tablosunda (Tablo 10) bu altı levha ayrıca sayılmaz; "Aşağıdakiler dışındaki tüm levhalar" satırına göre yol kenarındaki levhada normal performans (C1) yalnız otoyol ve bölünmüş yollar dışındaki, aydınlatılmamış veya az aydınlatılmış ve harici aydınlatma kaynaklarının rahatsız etmediği yollarda yeterlidir; öteki durumlarda yüksek performans (C2) istenir. Yol çalışması levhaları için tablo her durumda C2 ister.

İlgi Trafik bu levhaları Ankara'da 1,5 mm veya 2 mm galvaniz sac üzerine normal performans (NP) ya da yüksek performans (YP) reflektif seçenekleriyle üretir ve omega direğe uygun vida delikli hazırlar.

Sürücü yol yüzeyi uyarısını görünce ne yapmalı?

Standartlar-1'e göre tehlike uyarı işaretleri, sürücülerin hızlarını düşürmelerini ve daha dikkatli seyretmeleri gerektiğini de bildirir. Levhaya özgü davranışların yanında genel kural 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52. maddesinin (b) bendindedir: sürücüler "Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak" zorundadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaygan yol levhası ile gizli buzlanma levhası arasındaki fark nedir?

Kaygan yol levhası (T-8), yol yüzeyinin kaygan olduğunu bildirir; normal olarak kaplamanın geçici olarak kayganlaştığı yerlerde, aşınmış kaplamada ise yağmur ve sis için kalıcı olarak kullanılır. Gizli buzlanma levhası (T-37) ise köprü üstleri, güneş görmeyen yollar ve nemli yerlerde araştırma ve gözlemle gizli buzlanma olduğu belirlenen kesimlerde, Ekim–Nisan ayları arasında kullanılabilir.

Kar yağdığında kaygan yol levhası konur mu?

Hayır. Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1, kar nedeniyle kaygan yol levhasının kullanılmaması gerektiğini açıkça yazar. Aşınma bulunmayan bir yolda yağmur veya sis nedeniyle oluşan kayganlık da bu levhayla belirtilmez. Levha, kaplamanın geçici olarak kayganlaştığı durumlar ile aşınma nedeniyle yağmurda ve siste kayganlaşan kesimler içindir.

Site içindeki hız kesici tümsek için hangi levha kullanılır?

Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1, hız kesici tümsek yaklaşımlarında tümseğin 5–50 m öncesinde kasisli yol levhasının (T-7), gerek görülürse azami hız sınırlaması levhalarıyla birlikte kullanılabileceğini belirtir. Bu hüküm kamu yolları içindir. Site, otopark ve fabrika sahası gibi özel alanlardaki tümseklerde de aynı levhayı ve aynı yerleşimi kullanmak iyi uygulamadır.

Yol yüzeyi uyarı levhaları ne zaman kaldırılır?

Standartlar-1'e göre işaretlerin belirttiği tehlikeler ortadan kalktığında ilgili levhaların da kaldırılması mutlaka gereklidir. Kasisli yol levhası bozuk kesim onarılınca, kaygan yol levhası geçici kayganlık sona erdirilince derhal kaldırılır. 2023 standardındaki sathi kaplama şekillerine göre o kesimdeki işaretlemeler de yoldaki serbest malzeme atıldığında kaldırılır. Gizli buzlanma levhasının kullanım dönemi ise standartta Ekim–Nisan ayları olarak verilir.

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1; Karayolları Genel Müdürlüğü, Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarında Trafik İşaretleme Standartları (2023); 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (mevzuat.gov.tr)

Kaygan yol, gizli buzlanma, gevşek malzemeli zemin, gevşek şev, kasisli yol ve düşük banket levhalarını üretimden doğrudan Tehlike Uyarı Levhaları sayfamızda bulabilirsiniz.