Ünlem İşaretli Trafik Levhası Ne Anlama Gelir? Dikkat Levhaları

Üçgen içinde ünlem işareti bulunan trafik levhası, Karayolları Genel Müdürlüğü'nün (KGM) tehlike uyarı grubundaki T-20 "Dikkat" levhasıdır. Bir sembolle ifade edilemeyen tehlikeleri bildirmek için kullanılır. Ünlem işareti tek başına tehlikenin ne olduğunu söylemez; bunu levhanın altına konan ilave panel anlatır. Sürücü için doğru okuma şudur: hızı düşür, dikkatli ol ve panelde yazanı oku.

Ünlem işareti olan trafik levhası ne anlama gelir?

Tehlike uyarı işaretleri, KGM'nin Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1 belgesine göre yol kullanıcılarını yoldaki bir tehlike konusunda uyarır. Belge, bu işaretlerin aynı zamanda "sürücülerin hızlarını düşürmelerini ve daha dikkatli seyretmeleri gerektiğini" bildirdiğini yazar. Grubun ortak görünümü eşkenar üçgen, kırmızı kenar, beyaz zemin ve siyah semboldür.

Ünlem işaretli levha bu grubun özel bir üyesidir. Viraj, kaygan yol ya da yaya geçidi gibi tehlikelerin her birinin kendi sembolü vardır. Bunların dışında kalan durumlar için standart, Dikkat levhasını (T-20) öngörür: belgedeki tanımla bu levha "tehlike uyarı işaretleri (T Grubu) ile belirlenen tehlikeler dışında kalan diğer tehlikeler hakkında uyarıda bulunmak amacıyla kullanılabilir."

Tehlike uyarı grubundaki öteki levhaları ve sembollerini T grubu resimli listesinde görebilirsiniz.

Dikkat levhası hangisidir, benzerlerinden nasıl ayrılır?

"Dikkat" yazan ya da ünlem işareti taşıyan her levha T-20 değildir. Sitelerde, otoparklarda ve iş yerlerinde kullanılan pek çok uyarı levhası da ünlem işaretini kullanır. Aşağıdaki tablo, bu yazıda geçen levhaları görünüşlerine göre ayırır.

Bu tablodakiler arasında KGM standardında tanımlı olan yalnız T-20'dir. Diğerleri standartta yer almayan, çoğunlukla özel alanlarda kullanılan uyarı levhalarıdır.

Dikkat levhası tek başına kullanılır mı?

Hayır. KGM standardı bu konuda açıktır: "Dikkat levhası ile belirtilen tehlikenin cinsi mutlaka ilave bir panelle belirtilmelidir." Belge aynı yerde levhanın "tek başına kullanılamayacağı" kuralını da koyar. Tehlike uyarı bölümünün genel kısmında da bir sembolle ifade edilemeyen tehlikelerin "(T-20) 'Dikkat' levhası ve tehlikenin niteliği hakkında bilgi veren ilâve bir standart panelle" gösterileceği yazılıdır.

Standart, levhanın yanlış kullanımlarını da sayar. Dikkat levhası:

• tehlike uyarı işaretleriyle zaten belirtilen tehlikelere dikkat çekmek için kullanılamaz,
• trafik tanzim işaretleriyle verilen yasaklama ve kısıtlamalara dikkat çekmek için kullanılamaz,
• tali yoldan veya bir mülkten çıkabilecek araçları uyarmak için ("İş Makineleri Çıkabilir", "Askeri Araç Çıkabilir" gibi) kullanılmamalıdır.

Yani viraj levhasının üstüne ya da bir hız sınırı levhasının yanına "ek uyarı" olsun diye ünlem işaretli levha koymak standarda uygun değildir. Her tehlikenin kendi levhası varsa o levha kullanılır.

Dikkat levhasının altına hangi ek paneller konur?

Standartlar-1'in ek panel bölümünde, doğrudan dikkat levhasının altında kullanılmak üzere tanımlanmış paneller vardır. Panelin anlamı, belgedeki tanımla şöyledir:

Askeri araç paneli ile yukarıdaki yasak arasındaki farka dikkat edin: panel, yol üzerinde yavaş ilerleyen bir askeri araç olabileceğini bildirir; bir mülkten çıkabilecek araçlar için dikkat levhası kullanılmaz. Panellerin ölçü ve çeşitlerini ek panel levhaları yazısında ayrıca anlattık.

Aynı direkte levha ile panel birlikte kullanıldığında montaj yüksekliği en alttaki panelden ölçülür. Yerleşim yeri içinde yaya kaldırımından (yoksa banketten) 2,20 m, yerleşim yeri dışında banketten 1,50 m yükseklik esastır.

Dikkat levhası tehlikeden kaç metre önce konur?

Dikkat levhası bir tehlike uyarı işareti olduğu için grubun genel yerleştirme kuralına uyar. Standartlar-1'e göre tehlike uyarı levhaları, işletme hızına göre genel olarak tehlikeden şu mesafelerde konulur (Tablo 11):

Levha bu tablodan farklı bir mesafeye konursa, levha ile tehlike arasındaki mesafe ilave bir panelle belirtilir (belgedeki örnek: 500 m). Tablodaki mesafelere uyulduğunda ayrıca mesafe paneli gerekmez.

Standart iki kuralı daha vurgular: tehlike uyarı işaretlerinin sayısı gereksiz yere artırılmamalı ve işaretin belirttiği tehlike ortadan kalktığında levhanın kaldırılması "mutlaka gereklidir."

Dikkat kapan var levhası ne demek?

Dikkat kapan var levhası, tehlike uyarı levhası görünümünde, ünlem işaretinin altında "DİKKAT KAPAN VAR" yazısı ve dişli bir şerit sembolü taşıyan bir uyarı levhasıdır. Yazı ve sembol, önde zemine yerleştirilmiş dişli bir engel (kapan) bulunduğunu bildirir.

Bu levha KGM'nin T grubu listesinde ya da dikkat levhasıyla kullanılan standart ek paneller arasında yer almaz. Sitemizdeki ürün kodu bir katalog kodudur, KGM kodu değildir. Site, tesis ve otopark giriş-çıkışları gibi özel alanlara yönelik bir uyarı levhasıdır. Özel alanlarda da kamu yolundaki standarda yakın davranmak, yani levhayı engelden yeterince önce, görünür bir yükseklikte ve reflektif yüzeyle kullanmak iyi bir uygulamadır.

Aynı uyarının sarı zemin üzerindeki yol bakım onarım tipi dikkat kapan var levhası da vardır; bu da KGM'de tanımlı değildir. KGM standardında yol çalışmalarında tehlike uyarı ve trafik tanzim levhaları sarı zemin üzerinde kullanılır; sarı zeminin anlamını sarı zeminli trafik levhaları yazısında bulabilirsiniz.

Ünlem işaretli diğer levhalar trafik işareti mi?

Siyah çerçeveli, kırmızı kenarı olmayan genel dikkat işareti levhası da üçgen içinde ünlem işareti taşır. Ancak KGM'nin T-20 levhasından farklıdır: kırmızı kenar yoktur ve standarttaki tehlike uyarı görünümünü taşımaz. Bu levha bina, depo, otopark ve tesis içinde genel bir uyarı simgesi olarak, tercihen yanına yazılı bir açıklamayla kullanılabilir.

"Dikkat" kelimesi taşıyan bir başka örnek Lütfen dikkat levhasıdır. Bu dikdörtgen levha, araç içinde sigara içilmemesi, aracın temiz bırakılması ve araç tesliminde dönüş kilometresinin bildirilmesi gibi kuralları sıralar. Bir tehlike uyarısı değil, otopark veya araç teslim alanında kullanıcıya yönelik bir bilgilendirmedir.

Dikkat levhası seçerken ölçü ve malzeme nasıl belirlenir?

KGM standardında (Tablo 9) üçgen levhaların normal ebadı 900 mm'dir; şehir içindeki dar cadde ve sokaklarda ve trafiğin yavaş aktığı kesimlerde 600 mm'lik küçük ebat kullanılır. Bütün trafik levhaları reflektif olmalı ya da aydınlatılmalıdır. Standart, aynı yol kesiminde ve özellikle aynı direk üzerinde değişik türden yansıtıcı malzemeden yapılmış levhaların kullanılmamasını ister; bu yüzden dikkat levhası ile altındaki paneli aynı reflektif türde seçmek gerekir.

İlgi Trafik, dikkat levhalarını Ankara'daki üretiminde galvaniz sac üzerine, 1,5 mm veya 2 mm kalınlıkta üretir. Reflektif yüzey normal performans (NP) ya da yüksek performans (YP) olarak seçilebilir. Levhalar omega direğe uygun vida delikli hazırlanır; ölçü seçenekleri her ürün sayfasında yer alır.

Sıkça Sorulan Sorular

Ünlem işaretli trafik levhası görünce sürücü ne yapmalı?

Ünlem işaretli levha, önde sembolü olmayan bir tehlike bulunduğunu bildirir. KGM'ye göre tehlike uyarı işaretleri sürücülerin hızlarını düşürmelerini ve daha dikkatli seyretmelerini gerektirir. Sürücü hızını azaltmalı ve levhanın altındaki paneli okumalıdır; tehlikenin hayvan, sarkan ağaç dalı, yüksek gerilim hattı ya da iki yönlü trafik olup olmadığını bu panel söyler.

Dikkat levhası altında panel olmadan kullanılabilir mi?

KGM'nin Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1 belgesine göre kullanılamaz. Belgede, dikkat levhasıyla belirtilen tehlikenin cinsinin "mutlaka ilave bir panelle belirtilmelidir" ve levhanın tek başına kullanılamayacağı yazılıdır. Tehlike uyarı bölümünün genel kısmı da sembolle ifade edilemeyen tehlikelerin dikkat levhası ve tehlikenin niteliğini anlatan ilave bir standart panelle gösterileceğini belirtir.

Sarı zeminli dikkat levhası ne anlama gelir?

KGM standartlarına göre yol çalışmalarında tehlike uyarı ve trafik tanzim levhaları sarı zemin üzerinde kullanılır. Sarı zemin, levhanın yol yapım, bakım veya onarım nedeniyle konmuş geçici bir işaret olduğunu gösterir. Standart, işaretlerin belirttiği tehlike ortadan kalktığında ilgili levhaların kaldırılmasını da şart koşar.

Site veya fabrika içinde dikkat levhası kullanılabilir mi?

Kullanılabilir. Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik, işaretlerin temini ve tesisini yolun yapım ve bakımından sorumlu olan kuruluşlara bağlar. Site, otopark veya fabrika gibi özel alanlarda ise aynı standarda uymak iyi uygulamadır: dikkat levhasını tehlikeyi açıklayan bir yazı veya panelle, tehlikeden yeterince önce, görünür bir yükseklikte ve reflektif yüzeyle kullanın.

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1 (Bölüm 18–21, 23 ve 28); Karayolları Genel Müdürlüğü, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik.

Dikkat levhası ve diğer üçgen uyarı levhalarını üretimden doğrudan Tehlike Uyarı Levhaları sayfamızda bulabilirsiniz.