Karayolu Trafik Güvenliği Ürünleri: Levhadan Bariyere Rehber

Trafik güvenlik ürünleri; yolda ve otoparkta sürücüyü uyaran, yönlendiren, yavaşlatan ya da aracı belirli bir alanda tutan ekipmanlardır. Başlıca gruplar trafik levhası, duba ve trafik konisi, delinatör, hız kesici kasis, trafik aynası, demir bariyer, kilitli otopark bariyeri ve araç stoperidir. Bu rehberde her grubun ne işe yaradığını, nerede kullanıldığını ve hangi resmî kurala bağlı olduğunu kısaca anlatıyoruz.

Trafik güvenlik ürünleri hangi gruplara ayrılır?

Ürünleri en kolay, yaptıkları işe göre ayırmak mümkündür. Bir kısmı bilgi verir (levha), bir kısmı alanı sınırlar ve yönlendirir (duba, delinatör), bir kısmı hızı düşürür (kasis), bir kısmı görüşü artırır (ayna), bir kısmı da aracı fiziksel olarak durdurur veya bir alana girmesini engeller (bariyer, stoper).

Aşağıdaki bölümlerde her grubu sırayla ele alıyor, ilgili ürün sayfalarına ve kategorilere yönlendiriyoruz.

Trafik levhaları yolda neyi bildirir?

Trafik işaret levhası, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik'te "sabit veya taşınabilir bir mesnet üzerine yerleştirilmiş ve üzerindeki sembol, renk ve yazı ile özel bir talimatın aktarılmasını sağlayan trafik tertibatı" olarak tanımlanır. Yönetmelik'in 8. maddesi levhaları beş gruba ayırır: tehlike uyarı (T), trafik tanzim (TT), bilgi (B), duraklama ve parketme (P) ve otoyol işaretleri.

Tehlike uyarı levhaları kırmızı kenarlı beyaz üçgendir; örneğin ana yol tali yol kavşağı levhası (T-22a), KGM tanımına göre bir tali yol kavşağına yaklaşıldığını ve bu yoldaki trafiğin ilk geçiş hakkına sahip olduğunu bildirir. Yasaklama levhaları kırmızı kenarlı daire, mecburiyet levhaları mavi zeminli dairedir. Grupların tamamını resimli olarak trafik levhaları ve anlamları rehberimizde bulabilirsiniz.

Bazı levhalar yalnızca belirli yol koşullarında kullanılır. Açılan köprü levhası (T-5), KGM Standartlar-1'e göre karayolu üzerindeki trafiği engelleyecek şekilde açılabilen köprüleri bildirmek için kullanılabilir. Yol çalışmalarında ise tehlike uyarı ve tanzim levhaları sarı zemin üzerinde, geçici işaretleme olarak kullanılır.

Levha hangi yükseklikte ve hangi malzemeyle kullanılır?

KGM Standartlar-1'e göre standart levhalar genel olarak yolun sağında, yerleşim birimleri içinde yaya kaldırımından (yoksa banketten) 2,20 m, yerleşim birimleri dışında banketten 1,50 m yükseklikte monte edilir; belge, demiryolu geçidi yaklaşım levhaları gibi bazı levhalar için daha düşük yükseklik verir. Aynı direkte birden fazla levha veya panel varsa yükseklik alttaki levhadan ya da panelden ölçülür. Bütün levhalar reflektif olmalı ya da aydınlatılmalıdır.

İlgi Trafik levhaları Ankara'da galvaniz sacdan, 1,5 mm ve 2 mm kalınlık seçenekleriyle, normal performans (NP) veya yüksek performans (YP) reflektif kaplamayla üretir. Standart şekilli levhalar şekle göre 30, 40, 60, 75 ve 90 cm ölçülerde, omega direğe uygun vida delikli hazırlanır.

Trafik levhasını kim koyabilir?

Yönetmelik'in 7. maddesine göre trafik işaretlerinin bakım, onarım ve işletilmeleri dahil temin ve tesisine "yolun yapım ve bakımından sorumlu olan kuruluşlar görevli ve yetkilidir." Aynı madde, "bunun dışında hiçbir kuruluş veya kişi, kendiliğinden herhangi bir yere trafik işareti koyamaz" der. Kamu yoluna levha gerekiyorsa ilgili yol idaresine başvurmak gerekir.

Yönetmelik, kapsamını karayollarında uygulanacak trafik işaretleri olarak tanımlar. Site, otopark veya fabrika gibi özel alanlarda da KGM standardındaki şekil, renk ve sembollere uymak iyi uygulamadır.

Duba ve trafik konisi ne zaman kullanılır?

Duba ya da trafik konisi, bir alanı geçici olarak kapatmak veya sınırlamak için kullanılan taşınabilir üründür. KGM'nin 2023 tarihli Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarda Trafik İşaretleme Standartları, "trafik emniyet konileri" için şu esasları koyar:

• Çalışma alanının sınırlandırılmasında kullanılan koniler, gece kullanılacaklarsa yansıtıcı özellikte ve esnek malzemeden imal edilmiş olmalıdır.
• Koniler kırmızı ve beyaz renklerde olabileceği gibi tamamen turuncu da olabilir.
• Koniler düzgün, doğrusal bir hat oluşturacak şekilde yerleştirilmelidir.
• Uzun süreli çalışmalarda ve tozlu ortamlarda gövde üzerinde oluşan toz, egzoz dumanı gibi maddeler belirli aralıklarla temizlenmelidir.

Aynı standart, trafiğin şerit değiştirdiği geçiş alanlarındaki rakordman tesislerinde, üzerinden gece geçmeyen kısa süreli çalışmalarda trafik emniyet konisi ve/veya onarım yaklaşım levhası, gece geçecek uzun süreli çalışmalarda ise trafik emniyet silindiri ve/veya onarım yaklaşım levhalarıyla birlikte flaşör kullanılmasını öngörür. Zorunlu durumlarda gece koni kullanılıyorsa konilerin üzerinde sürücülerin rahatça görebileceği reflektif malzeme bulunmalı ve flaşör de kullanılmalıdır.

Gece kullanılacak konide reflektif bant bulunması bu yüzden gereklidir; 90 cm reflektörlü trafik konisi gövdesi reflektif bantlı bir modeldir.

Tabanı ağırlıklı modeller de vardır; ağırlıklı trafik konisi siyah ağırlık tabanlı bir örnektir. Otoparkta bir park yerini veya rampayı kısa süre kapatmak için de aynı koniler işe yarar. Diğer duba ve koni tiplerini duba ve koni çeşitleri yazımızda ayrıntılı anlattık; tüm modeller Duba ve Koni Çeşitleri sayfasındadır.

Delinatör nedir, nerede kullanılır?

Delinatör, zemine sabitlenen, reflektif bantlı esnek plastik dikmedir. Görevi bir şeridi, giriş-çıkış kanalını veya refüj kenarını gece ve gündüz görünür kılmak, araçların belirli bir hattın dışına çıkmasını caydırmaktır. Koniden farkı, yerinde kalıcı olarak durmasıdır.

KGM'nin 2023 standardı, yol çalışmalarında kullanılan ve delinatöre benzeyen "trafik emniyet silindirlerini" çarpma sonucu eski haline dönebilen, kırmızı veya turuncu plastik gövde üzerinde yüksek yansıtma özellikli beyaz reflektif bantlardan oluşan silindirler olarak tarif eder. Kalıcı uygulamalarda ise yolun idaresinin belirlediği teknik şartlara bakmak gerekir.

Otoparklarda delinatör rampa girişlerini, ödeme ve giriş kanallarını, yaya geçiş koridorlarını ayırmak için kullanılabilir. 70 cm delinatör orta boy bir seçenektir.

Delinatörler 30 cm'den 100 cm'ye kadar farklı boylarda bulunur. Boy seçimi uygulama yerine ve çevredeki diğer elemanlara göre yapılır; 100 cm delinatör en uzun boydaki seçeneklerdendir. Diğer boylar Delinatör Çeşitleri kategorisindedir.

Hız kesici kasis hangi yollarda kullanılabilir?

Hız kesici kasis, yol yüzeyine monte edilen ve aracı yavaşlamaya zorlayan tümsektir. KGM Standartlar-1'in "Hız Kesicilerin İşaretlenmesi" bölümü kamu yolları için şu kuralları koyar:

Hazır kauçuk ve plastik kasisler genellikle modüler gövde parçaları ve iki uçtaki kapaklardan oluşur; yolun genişliğine göre gövde sayısı artırılır. Kauçuk şaseli asfalt kasis bu yapıdaki bir modeldir.

Bu kurallar kamu yolları için yazılmıştır; site içi yollarda ve otoparklarda da aynı yükseklik sınırına ve levha düzenine uymak iyi uygulamadır. Siyah-sarı gövdelerin yanında sarı gövdeli modeller de vardır; Evelux kasis modülü bunlardan biridir. Kasis çeşitleri ve montajı için hız kesici kasis yazımıza, ürünler için Hız Kesici Kasisler kategorisine bakabilirsiniz.

Trafik ve otopark aynası ne işe yarar?

Trafik aynası, görüşün bina köşesi, duvar veya rampa nedeniyle kapandığı noktalarda karşıdan gelen aracı ya da yayayı görünür kılan bombeli (dışbükey) aynadır.

Tipik kullanım yerleri site ve işyeri otoparklarının çıkışları, kapalı otoparklardaki rampa dönüşleri, dar sokaklara açılan garaj çıkışları ve fabrika içindeki kör köşelerdir.

Akrilik bombeli aynalar yuvarlak (45 cm ile 100 cm arası çaplarda) ve dikdörtgen (40x60 cm, 60x80 cm) olarak, sarı veya beyaz çerçeveli bulunur; bazı modeller ayna direğiyle set hâlinde satılır. 80 cm sarı trafik aynası yuvarlak, sarı çerçeveli bir modeldir. Diğer ölçüler Trafik ve Otopark Aynaları sayfasındadır.

Demir bariyer ve sabit duba hangi alanı korur?

Demir bariyer (halk arasında demir duba veya sabit baba), zemine sabitlenen metal dikmedir. Araçların kaldırıma, bina girişine, yaya alanına ya da kolon dibine girmesini engellemek için kullanılır. Plastik dubadan farkı kalıcı olması ve yerinden kolayca oynatılamamasıdır.

Modeller reflektif bantlı olup elektrostatik boyalı (sarı ya da farklı renklerde) veya paslanmaz görünümlü olabilir; yükseklikleri yaklaşık 40 cm ile 120 cm arasında değişir. Flanşla zemine vidalanan, betona gömülen ve yaylı tipler vardır. Sarı demir duba, 80 cm boyunda, flanşlı tabanla zemine sabitlenen bir modeldir.

Bariyerleri yerleştirirken yaya, bebek arabası ve tekerlekli sandalye geçişine yetecek açıklığı bırakmayı unutmayın. Diğer modeller Demir Bariyer Ürünleri kategorisindedir.

Kilitli otopark bariyeri nasıl çalışır?

Kilitli otopark bariyeri, kişisel park yerini başka araçların kullanmasını önlemek için kullanılır. Yatar tiplerde bariyer dik konumda kilitlendiğinde park yeri kapanır; kilit açılıp bariyer yatırıldığında araç üzerinden geçerek park eder.

Başlıca tipler tek dikmeli profil yatar bariyerler, U biçimli katlanır bariyerler, gömme kilitli yatar bariyerler ve yerden çıkan kilitli direklerdir. Kilitli yatar katlanır bariyer, asma kilitle kilitlenen U tipi bir modeldir.

Bu bariyerleri kullanma hakkınız olan park yerine kurun; site gibi ortak alanlarda önce yönetimin kararını alın. Tüm modeller Kilitli Otopark Bariyerleri sayfasındadır.

Otopark araç stoperi ne işe yarar?

Araç stoperi, park yerinin sonuna zemine sabitlenen ve geri ya da ileri park eden aracın tekerini durduran üründür. Aracın duvara, kolona, arkadaki yaya yoluna veya karşı park sırasına taşmasını önlemek için kullanılır.

Boru tipi metal stoperler farklı boy ve boru çaplarında (çoğunlukla 180 cm ve 200 cm boy, Ø60 mm ve Ø76 mm boru), sarı veya siyah renkte bulunur; plastik stoperler de vardır. 180 cm sarı araç stoperi, Ø60 mm borulu bir modeldir.

Stoperin konumu park yerinin uzunluğuna ve araçların park yönüne göre belirlenir. Ölçü ve renk seçenekleri Otopark Araç Stoperi kategorisindedir.

Karayolu, site ve otopark için hangi trafik güvenlik ürünleri seçilmeli?

Doğru ürün, alanın türüne ve işin kalıcı mı geçici mi olduğuna göre değişir. Aşağıdaki tablo sık karşılaşılan durumlar için bir başlangıç listesidir.

Kamu yolundaki trafik işaretlerini, Yönetmelik'in 7. maddesi gereği yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluş koyar. Özel alanda karar alan sahibine veya yönetimine aittir; bu alanlarda da KGM standartlarına uymak iyi uygulamadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik güvenlik ürünleri nelerdir?

Trafik güvenlik ürünleri; trafik levhaları, duba ve trafik konileri, delinatörler, hız kesici kasisler, trafik ve otopark aynaları, demir bariyerler, kilitli otopark bariyerleri ve araç stoperleridir. Levhalar bilgi verir, dubalar ve delinatörler alanı sınırlar ve yönlendirir, kasisler hızı düşürür, aynalar görüşü artırır, bariyer ve stoperler ise aracı fiziksel olarak durdurur ya da bir alana girmesini engeller.

Duba ile delinatör arasındaki fark nedir?

Duba (trafik konisi) taşınabilir bir üründür; yol çalışması gibi geçici işlerde bir alanı kapatmak veya şeridi daraltmak için kullanılır ve iş bitince kaldırılır. Delinatör ise zemine sabitlenen esnek plastik dikmedir; şerit, kanal veya rampa kenarını kalıcı olarak belirlemek için kullanılır. İkisi de gece görünürlük için reflektif bantlı olabilir.

Kasis yüksekliği en fazla kaç cm olmalı?

KGM Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1'e göre hız kesici tümseklerin TS 6283 standardındaki esaslara göre tesis edilmesi gerekir ve tümsek yüksekliği en fazla 7,5–10 cm olmalıdır. Aynı belge kasislerin yalnız şehir içinde, transit trafiğe hitap etmeyen yollarda kullanılmasını, ana arterlerde ve şehirler arası yollarda kullanılmamasını öngörür.

Site veya otopark içine trafik levhası koymak için izin gerekir mi?

Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik karayollarında uygulanacak işaretleri kapsar; 7. maddeye göre bu işaretlerin temini ve tesisinde yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşlar görevli ve yetkilidir. Site ve otopark gibi özel alanlarda karar alan sahibine veya yönetimine aittir; ortak alanlarda yönetimin kararı alınmalıdır. Bu alanlarda da KGM standardındaki şekil, renk ve sembolleri kullanmak iyi uygulamadır.

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü, Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik; Karayolları Genel Müdürlüğü, Karayolu Trafik İşaretleme Standartları-1; Karayolları Genel Müdürlüğü, Yol Yapım, Bakım ve Onarımlarda Trafik İşaretleme Standartları (2023)

Trafik levhalarını üretimden doğrudan Trafik Levhaları sayfamızda, diğer ürün gruplarını yukarıdaki kategori sayfalarında bulabilirsiniz.